II SA/Bd 172/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] nr 1 w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] wydanego wobec P. G. obwinionego o to, że: 1. w dniu [...] 2003 r. o godz. [...] na ul. T. w K. woj. [...], będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym m-ki [...] o nr rej. [...], 2. w tym samym miejscu i czasie posiadał przy sobie broń służbową [...] o nr [...] tj. o czyn naruszający dyscyplinę służbową określoną w art. 178a § 1 kk i § 11 pkt 3b zarządzenia nr 6/2000 KGP z dnia 16.05.2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów i uznającego go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, uchylił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że: w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie 1 umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, w pozostałej części wymierzył karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ustawa z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1873) weszła w życie z dniem 29 listopada 2003 r. Zgodnie z treścią art. 135m ust. 1 znowelizowanej ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny powołał w dniu [...] 2003 r. komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Komisja w swoim sprawozdaniu z dnia [...] 2003 r. zawnioskowała o uznanie obwinionego winnym przewinienia dyscyplinarnego i utrzymanie w mocy orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji we W. o wydaleniu ze służby. Komisja wskazała, że kom. P. G. naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji naruszając, wynikający z roty ślubowania obowiązek strzeżenia dobrego imienia służby. Rozpatrując przedmiotową sprawę wyższy przełożony dyscyplinarny uwzględnił stan prawny i faktyczny istniejący w chwili rozpoznania odwołania. Cytowana wyżej ustawa o zmianie ustawy o Policji w sposób istotny zmieniła zakres i zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Analizując treść art. 132 ustawy organ stwierdził, że nie stanowi naruszenia dyscypliny służbowej zachowanie policjanta polegające na popełnieniu czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 kk, jeżeli został popełniony w czasie wolnym od służby lub bez związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Czyn opisany w punkcie 1 został popełniony w czasie wolnym od służby i bez związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Z powyższych względów koniecznym było umorzenie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji, w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie 1. Analizując zebrane w sprawie dowody organ stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż obwiniony jest winny popełnienia czynu opisanego w punkcie 2. Komisarz P. G. przesłuchany w dniu [...] 2003 r. w charakterze obwinionego przedstawił okoliczności spożycia alkoholu w dniu [...] 2003 r. w towarzystwie A. K. i P. B. W zakresie zarzutu nr 2 wyjaśnił, że Komendant zabrał mu broń w jakąś 1 minutę po spożyciu przez niego alkoholu i uważa, że nie był jeszcze w stanie nietrzeźwości tylko w stanie po użyciu alkoholu. W tych okolicznościach Komendant Wojewódzki Policji uznał, że obwiniony naruszył dyscyplinę służbową w zakresie posiadania służbowej broni palnej. Paragraf 11 pkt 3 lit. b cytowanego na wstępie zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów stanowi bowiem, że policjantowi zabrania się posiadania przy sobie broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. Obwiniony posiadał służbową broń palną zarówno podczas spożywania alkoholu, jak i po jego spożyciu. Zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 znowelizowanej ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa. Obwiniony posiadając - wbrew zakazowi - przy sobie służbową broń palną w czasie spożywania alkoholu oraz po jego spożyciu, nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści § 11 pkt 3 lit. b cytowanego wyżej Zarządzenia nr 6/200. Tym samym jest winny naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o Policji. Wymierzając karę dyscyplinarną należy wziąć pod uwagę to, że obwiniony popełnił zarzucany mu czyn w sposób umyślny, naruszając elementarny obowiązek związany z zakazem posiadania służbowej broni palnej w czasie spożywania alkoholu i po jego spożyciu. Broń palna, ze względu na dużą siłę rażenia i potencjalnie poważne skutki wynikające z nieostrożnego obchodzenia się z nią, podlega szczególnie ostrym rygorom w zakresie posiadania i użytkowania. Trzeba też wskazać, że obwiniony był wówczas w towarzystwie dwóch "cywilnych" osób, znajdujących się również w stanie po użyciu alkoholu. W takich zaś sytuacjach nietrudno o tragedię. Obwiniony, będąc oficerem Policji, posiada wystarczające doświadczenie zawodowe, aby zdawać sobie sprawę z takiej ewentualności. Powinien ją nie tylko przewidywać, ale przede wszystkim - jako kierownik Posterunku Policji - powinien skutecznie przeciwdziałać takim zachowaniom. Osobiste popełnienie takiego czynu spowodowało, że jako przełożony utracił wiarygodność, autorytet i zaufanie. Jako ustawową okoliczność wpływającą na zaostrzenie wymiaru kary, należy przyjąć - zgodnie z treścią art. 134h ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy o Policji - działanie w stanie po użyciu alkoholu. Na korzyść obwinionego przemawia tylko pozytywna opinia służbowa (k. 34). W świetle przytoczonych wyżej ustaleń uznano za zasadne wymierzenie obwinionemu, na podstawie art. 134 pkt 4 cytowanej ustawy o Policji, kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Popełniony przez obwinionego czyn i jego okoliczności wskazują, że kom. P. G. powinien pełnić służbę na podstawowym stanowisku służbowym, aby dobrze przyswoić sobie ciążące na każdym funkcjonariuszu obowiązki związane z pełnieniem służby w Policji. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu należy stwierdzić, że generalnie dotyczą one czynu opisanego w punkcie 1, co do którego postępowanie zostało umorzone. Natomiast w zakresie czynu opisanego w punkcie 2 kwestia, czy obwiniony był w stanie nietrzeźwości jak jechał pojazdem, czy też wypił dopiero po zatrzymaniu pojazdu, nie ma istotnego znaczenia. Poza dyskusją jest fakt, że obwiniony posiadał przy sobie służbową broń palną w czasie spożywania alkoholu i po jego spożyciu, a to stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Od powyższego orzeczenia P. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w przedmiocie uznania go winnym przewinienia dyscyplinarnego zawartego w pkt 2 orzeczenia i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Skarżący zarzucił, że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z orzeczeniem organu pierwszej instancji, według którego nie został za to przewinienie ukarany przez Komendanta Miejskiego Policji we W., co stanowi naruszenie art. 135 k pkt 1-3 ustawy z dnia 29.10.2003 r. o zmianie ustawy o Policji. W uzasadnieniu skargi P. G. podniósł, że orzeczona w pkt 2 kara rażąco koliduje z art. 135 k pkt 1-3 ustawy z dnia 29.10.2003 r. o zmianie ustawy o Policji. Mianowicie według skarżącego orzeczona przez Komendanta Miejskiego Policji we W. kara dyscyplinarna wydalenia ze służby dotyczyła czynu z pkt 1 tj. kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości. Zdaniem skarżącego Komendant Miejski Policji we W. nie uznał go winnym przewinienia z pkt 2 i nie wymierzył kary, "prawdopodobnie traktując to przewinienie jako zbyt banalne". Skarżący zaznaczył, że krytycznego dnia posiadał broń służbową zakrytą pod odzieżą i miał ją zdeponować w posterunku położonym 50 metrów od miejsca postoju. Wobec powyższego zarzucił, że Komendant Wojewódzki Policji w B. rażąco naruszył prawo, wydając orzeczenie i pozbawiając go możliwości odwołania mimo, że karę wymierzył w pierwszej instancji. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi, Komendant podkreślił, że jako wyższy przełożony rozstrzygał sprawę co do jej istoty, na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji. Sens postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji polega bowiem na tym, że organ ten obowiązany jest ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Komendant zaznaczył przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego, kara wydalenia ze służby została wymierzona przez organ pierwszej instancji w związku z popełnieniem przez niego obu zarzucanych mu przewinień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż orzeczenie poddane kontroli sądowej - dokonywanej przez Sąd na mocy art. 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - nie narusza przepisów proceduralnych, czy też materialnych. W szczególności za nietrafny należało uznać zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 135 k pkt 1-3 oraz art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji z dnia 06.04.1990 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), błędnie określanego przez skarżącego jako przepis ustawy o zmianie ustawy o Policji. Wbrew twierdzeniom skarżącego Komendant Wojewódzki Policji działając jako wyższy przełożony dyscyplinarny miał podstawy by objąć swym rozstrzygnięciem również czyn opisany w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia, polegający na tym, że w dniu [...] 2003 r. w K. będąc w stanie nietrzeźwości posiadał przy sobie broń służbową, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w § 11 pkt 3b zarządzenia nr 6/2000 KGP z dnia 16.05.2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Mylnie bowiem wywodzi skarżący, że uznanie go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby przez Komendanta Miejskiego Policji we W. odnosiło się tylko do czynu naruszającego dyscyplinę służbową określoną w art. 178 a § 1 kk, a polegającego na tym, że w dniu [...] 2003 r. w K. skarżący będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym. Gdyby tak miało być, to orzeczenie przełożonego musiałoby zawierać rozstrzygnięcie co do uniewinnienia obwinionego w zakresie czynu opisanego w pkt 2 orzeczenia z [...] 2003 r. bądź odstąpienia od wymierzenia kary. Interpretacja sentencji orzeczenia pierwszoinstancyjnego prowadzi natomiast do wniosku, że zawarte w nim rozstrzygnięcie o treści: "uznać winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzam karę dyscyplinarną wydalenia ze służby" dotyczy obu czynów, o które skarżący został obwiniony. Wprawdzie użycie wyrazu "przewinienia" a nie "przewinień" oraz brak w uzasadnieniu tego orzeczenia ustaleń i rozważań co do czynu z pkt 2 mógłby sugerować, że rozstrzygnięcie przełożonego dotyczy tylko czynu z pkt 1, to jednak nie mogło być to decydujące. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że w istocie od początku postępowania fakt posiadania broni przez skarżącego w czasie spożywania alkoholu oraz po jego spożyciu był bezsporny, a całe postępowanie dowodowe dotyczyło drugiego zarzutu. Również odwołanie skarżącego zawierało wyłącznie zarzuty w zakresie czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. W rozstrzygnięciu, jako podstawowym elemencie orzeczenia (decyzji) wyrażona zostaje wola organu administracyjnego załatwiającego sprawę. W razie niezgodności pomiędzy rozstrzygnięciem orzeczenia (decyzji), a jego uzasadnieniem za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14) rozstrzygnięcie w sprawie powinno zawierać: 1. stwierdzenie winy i rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej albo 2. stwierdzenie winy, odstąpienie od wymierzenia kary i przekazanie sprawy sądowi honorowemu albo 3. stwierdzenie winy i odstąpienie od wymierzenia kary albo 4. uniewinnienie obwinionego. Mając powyższe na względzie należało uznać, że zawarte w orzeczeniu Komendanta Miejskiego Policji we W. stwierdzenie winy i wymierzona kara odnosi się do obu czynów zarzucanych obwinionemu, mimo pewnej wadliwości gramatycznej sformułowania rozstrzygnięcia i niepełnego uzasadnienia, co niewątpliwie miało związek z oczywistością popełnienia czynu z pkt 2 w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Umorzenie więc postępowania dyscyplinarnego w części dotyczącej czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178 a § 1 kk skutkowało tym, że organ odwoławczy musiał podjąć na nowo rozstrzygnięcie co do czynu polegającego na posiadaniu broni w warunkach opisanych w sentencji orzeczenia dyscyplinarnego. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl art. 135 l ustawy o Policji zasadniczo rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Istota postępowania toczącego się w drugiej instancji polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Organ odwoławczy nie ogranicza się zatem tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu, ale też orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji własnej. W przedmiotowej sprawie wyższy przełożony dyscyplinarny opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W szczególności organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, przedstawił dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ dokonał też właściwej oceny prawnej w zakresie popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego i wymiaru kary. Z tych względów skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).