II SA/Bd 174/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz adwokat K. N. kwotę 292,80 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5, art.6 ust. 1 , art.8, art.24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2006r. Nr [...] o przyznaniu C. B. zasiłku rodzinnego na dziecko-O. B. oraz o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na ustalenia, jakich dokonano w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta T. w oparciu o treść wskazanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznał C. B. zasiłek rodzinny w kwocie 64zł., a odmówił wnioskowanego dodatku uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące możliwość jego przyznania określone wart. art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym, że osoba otrzymującą dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3 -letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełniała dotychczasowe warunki określone w art.11 tej ustawy, który obowiązywał do 1 września 2005r. Powyższe stanowisko strona zakwestionowała wnosząc odwołanie. Odwołująca podniosła, iż przewidziane ustawowo przesłanki do otrzymania wnioskowanego dodatku spełniała w dniu 9 stycznia 2005r., zatem zaskarżona decyzja oparta została na błędnych ustaleniach faktycznych. Stwierdziła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż pogarsza i tak trudne warunki socjalno-bytowe, w których egzystuje jako matka samotnie wychowująca dziecko. C. B. oświadczyła ponadto, że niezrozumiała jest dla niej decyzja Prezydenta Miasta T. orzekająca o nienależnym pobieraniu świadczeń i o ich zwrocie z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. powołując się na treść art. 5 t 1 w związku z art. 5 ust. 2 i 3 ustaw o świadczeniach rodzinnych stwierdziło, iż odwołująca spełniła ustawowe przesłanki do przyznania jej zasiłku rodzinnego. Odnosząc się natomiast do wysuniętych zarzutów organ odwoławczy powołał treść wyżej cytowanego art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych i uznał, że C. B. nie spełnia warunków uprawniających do wnioskowanego dodatku. W odpowiedzi na zarzut o bezzasadnym nałożeniu na odwołującą obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń organ II instancji wyjaśnił, że treść art.25 i 30 omawianej ustawy powołana została przez organ I instancji jedynie w pouczeniu zaskarżonej decyzji i pełni wyłącznie funkcję informacyjną dla strony w przypadku zaistnienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Na powyższe rozstrzygnięcie C. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. Podtrzymała zarzuty prezentowane w odwołaniu. Ponownie stwierdziła, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż nie została poinformowana przez organ przyznający jej wcześniej świadczenia rodzinne o konieczności zarejestrowania się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, zarówno organ I jak i II instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kontrola legalności decyzji w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. Powyższe stwierdzenie nabiera szczególnego znaczenia w kontekście analizy podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. W niniejszym postępowaniu zarzuty te nie mogą odnieść zamierzonego skutku z uwagi na określone powyżej granice rozpoznania przedmiotowej sprawy, która nie obejmuje swym zakresem kwestii obowiązku zwrotu przez skarżącą pobranych świadczeń. Ponadto należy podkreślić, że skarżąca mylnie interpretuje zawarte w decyzji Prezydenta Miasta T. pouczenie o obowiązku zwrotu nienależnych świadczeń rodzinnych wywodząc, że decyzja ta zawiera w swej treści takie właśnie rozstrzygnięcie. Kwestię tę wyjaśniło już Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazując, że powołanie przez organ I instancji przepisów art. 25 i 30 omawianej ustawy ma na celu wyłącznie pouczenie strony, która uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych, o obowiązku informowania organu wypłacającego o zaistniałych zmianach mających wpływ na prawo do tych świadczeń i skutkach zaniechania tego obowiązku. Przechodząc do oceny zgodności z prawem decyzji w części odmawiającej przyznania C. B. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania wskazać należy, że do 1 września 2005 r. obowiązywał art. 11 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) regulujący zasady przyznawania tego dodatku. Dodatek przysługiwał przez okres 3 lat, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia. Zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy, dodatek nie przysługiwał osobie, która nie była zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy. Ustawą z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732) uchylono art. 11 i stwierdzono w art. 27, że w ramach zmian ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dodaje się art. 59b stanowiący, że osoba otrzymującą dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych do 31 sierpnia 2005 r. zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3 -letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełniała dotychczasowe warunki. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że brak spełnienia jakiegokolwiek z dotychczas obowiązujących warunków stanowi przesłankę negatywną do przyznania prawa do dodatku. Prawidłowa ocena zasadności wniosku wymagała od organu sprawdzenia, czy wnioskodawczyni spełnia wymagania określone w art. 59b tj. czy w dniu 31 sierpnia 2005r.spełniała określone w art.11 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki do uzyskania prawa do ubiegania się o przyznanie dodatku. Z załączonego do akt pisma Powiatowego Urzędu Pracy z 8 września 2006 r. wynika, że wnioskodawczyni była zarejestrowana jako osoba bezrobotna poszukująca pracy w okresach od 30 sierpnia 2004 r. do 31 października 2004 r. i od 29 sierpnia 2006 r. Z niespornych i niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy wynika zatem, że w dniu 31 sierpnia 2005r. wnioskodawczyni nie miała statusu osoby zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy. Ustalenie to implikowało uznanie, że skarżąca na dzień 31 sierpnia 2005r. nie spełniała warunków do uzyskania prawa do ubiegania się o przyznanie wnioskowanego dodatku na podstawie cytowanego wyżej art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym nie mogła skutecznie domagać się przyznania jej tego dodatku w trybie art. 59b tej ustawy. W związku z takim ustaleniem stanu faktycznego organ orzekający w sprawie nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż przyznanie uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały w art. 59b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przedstawione w tym przepisie warunki przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego w sposób jasny i precyzyjny określają krąg osób uprawnionych do tego świadczenia, uniemożliwiając tym samym posługiwanie się w jakimkolwiek stopniu uznaniowością przez organ orzekający. Reasumując uznać należy, że organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.