II SA/Bd 176/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K., A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku oddala skargę II SA/Bd 176/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. i A. K., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] znak [...] uchylającą decyzję własną z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, rozbudowę budynku gospodarczego, adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne i adaptację budynku gospodarczego na garaż na działce przy ul. W. w B., w części dotyczącej zabudowy tarasu na budynku gospodarczym przyległym do budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zapadła decyzja jest następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 903/00, II SA/Gd 1382/01. Podniesiono, że w sprawie poza sporem pozostaje fakt, że decyzji o udzieleniu J. i A. K. pozwolenia na budowę i rozbudowę wskazanych pomieszczeń nie doręczono E. B. - współwłaścicielce sąsiedniej nieruchomości przy ul. W. Stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wojewoda wskazał, że w sprawie należało ocenić, czy decyzja dotychczasowa z [...] 1997 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Uznano, że strona postępowania E. B. może mieć interes w tym, aby przeciwdziałać rozbudowie istniejących obiektów na sąsiedniej działce. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w powołaniu się na dotychczasowe orzecznictwo sądowe wskazał, że pozwolenie na budowę powinno z jednej strony chronić interesy inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego, przepisy techniczno - budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz inne przepisy zawarte w aktach normatywnych. O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie. Powołano się na wyrok NSA w przedmiotowej sprawie z 18.9.2003 r. sygn. II SA/Gd 903/00 w którym Sąd uznał, że organ, oprócz przepisów techniczno - budowlanych - winien mieć na uwadze także przepisy Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 140 i 144. W art. 144 K.c. zawarty jest nakaz adresowany do właściciela nieruchomości, który winien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Sąd stwierdził, że bezpośrednia bliskość tarasu od okna mieszkania skarżącej nie tylko może narażać jej intymność poprzez możliwość zaglądania przez okno jej mieszkania, ale także ułatwia możliwość dokonania włamania. Wojewoda [...] powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w tym wyroku. Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik J. i A. K. W skardze zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym, uzasadniony, chroniony prawem interes E. B. jako osoby trzeciej zasługuje na uwzględnienie oraz że skarżący wykonując prawomocną decyzję organu administracji publicznej w sprawie zabudowy tenże interes naruszyli oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niezgromadzenie przez organy orzekające pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę prawidłowości udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestia naruszenia intymności jest tylko i wyłącznie subiektywnym przeświadczeniem pani B., nie zasługującym na ochronę w świetle art. 52 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Z treści przytoczonego artykułu wynika, że ochrona interesów osób trzecich obejmuje ochronę wartości obiektywnych, związanych z potrzebami i sposobem użytkowania nieruchomości, takie jak dostęp do drogi publicznej, mediów, ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza etc. Tymczasem w sprawie kwestia naruszenia czyjeś intymności jest kwestią ocenną, subiektywnie wyrażoną przez panią B. Poza granicami ochrony pozostają oczekiwania i protesty obywateli wyrażające ich życzenia, zgodne wyłącznie z subiektywnie pojmowanym interesem. Skarżący powołuje się na § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że odległość zabudowy z otworami okiennymi od granicy działki nie może być mniejsza niż 4 m. Poprzez wyznaczenie tej normy ustawodawca dopuszcza taką sytuację, gdzie właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości będą mieli teoretyczną możliwość zaglądania sobie do okien. Rozbudowa dokonana przez skarżących dotyczyła tarasu, a nie wybudowania kolejnej izby mieszkalnej, gdzie skarżący spędziliby większość czasu i naruszali prywatność pani B. Skarżący będą przebywać na tarasie okazjonalnie, w porze letniej, czego organy administracji nie wzięły pod uwagę. Zmiany wprowadzone do art. 5 Prawa budowlanego ograniczyły definicję "uzasadnionego interesu osób trzecich" do zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Tym samym wykładnia celowościowa nakazuje interpretować zwężająco zakres ochrony osób trzecich do racjonalnie uzasadnionych potrzeb życiowych. Za taką potrzebę skarżący nie uznają ładnego widoku z okna, do czego swoim protestem zmierza w istocie pani B. W ocenie skarżącego, orzekające w sprawie organy nie dopełniły obowiązku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającą na obiektywną ocenę stanu faktycznego, w szczególności dotyczących stopnia naruszenia korzystania z nieruchomości sąsiednich oraz określenia, czy stopień tego naruszenia przekracza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie przeprowadzono w tym zakresie żadnej ekspertyzy, a ocena materiału opiera się na jedynie sugestywnych wywodach E. B. Skarżący odnoszą wrażenie, iż to pani B. potrzebuje intymności ponad przeciętną miarę. Wydana decyzja w sposób nieuzasadniony chroni interesy tylko i wyłącznie jednej ze stron, pomija natomiast całkowicie trudną sytuację, w jakiej znaleźli się skarżący na skutek błędnych decyzji organów administracji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie już wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt II SA/GD 1382/01 i w wyroku z tej samej daty sygn. II SA/Gd 903/00. W tym ostatnim wyroku Sąd ustosunkował się do kwestii ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazano, że zapis tego przepisu wskazuje na to, iż ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie dotyczy jedynie zachowania przepisów techniczno - budowlanych. Organy przy wydaniu decyzji winny mieć także na uwadze przepisy Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 140 i 144. Sąd podniósł, że bezpośrednia bliskość tarasu od okna mieszkania skarżącej nie tylko może narażać jej intymność poprzez możliwość zaglądania przez okno do jej mieszkania, a nadto ułatwia możliwość dokonania włamania. Wojewoda w zaskarżonej decyzji trafnie powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w tym wyroku. Sąd w składzie orzekającym podziela poglądy zawarte w wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 18.9. 2003 sygn. II SA/Gd 903/00. Artykuł 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, jakkolwiek, jako warunek wydania decyzji administracyjnej z zakresu prawa budowlanego, w tym i pozwolenia na budowę, wymieniając przykładowo, jakie przepisy powinny zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, nie wymienia wprost przepisów prawa cywilnego, ale także przepisów tych nie wyłącza. Jako uzasadnione interesy osób trzecich mogą wchodzić w grę interesy różnego rodzaju i różnych osób. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości, że naruszenie interesów osób trzecich następuje wówczas, gdy naruszone są normy techniczno - budowlane, w tym normy określające odległości. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie zawiera wprost uregulowań dotyczących odległości tarasów od sąsiednich okien. Jak to trafnie zauważa skarżący, są natomiast określone odległości otworów okiennych - odległość zabudowy z otworami okiennymi od granicy działki nie może być mniejsza niż 4 metry. Nasuwa się jednoznaczna analogia otworów okiennych z tarasem. Otwór okienny i taras umożliwiają wgląd w okna sąsiednie. Gdyby w miejsce tarasu zbudowano by pokój z otworem okiennym, nie budziłoby wątpliwości, że prawa osób trzecich zostały naruszone. Taras umożliwia szersze perspektywy wglądu w okno sąsiednie. Ustalając wskazaną odległość, ustawodawca przesądził, że usytuowanie otworów okiennych w mniejszej odległości jednoznacznie przesądza o naruszeniu interesów osób trzecich. Wbrew poglądom skarżącego, odległość mniejsza niż 1 metr otworów okiennych od tarasu nie jest subiektywnym naruszeniem sfery intymności, ale obiektywnym i realnym zagrożeniem tej sfery. Przemawia za tym także doświadczenie życiowe. Określając odległość okna od granicy działki w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ustawodawca dal wyraz poglądowi, aby właściciele sąsiednich nieruchomości nie mieli możliwości zaglądania w swoje okna. Taki a nie inny jest sens określenia tej odległości. Poglądu tego nie zmienia fakt, że skarżący będą okazjonalnie przebywać na tarasie. Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że organy nie dopełniły obowiązku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego. Materiał dowodowy jest wystarczający. Przeprowadzono niezbędne postępowanie dowodowe, jak również zgromadzono akta dotyczące decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Ocena tego materiału dowodowego nie narusza granic oceny dowodów i tym samym Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Nie ma potrzeby, w ocenie Sądu, potrzeby przeprowadzania ekspertyz związanych ze stopniem naruszenia korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę. Stan faktyczny sprawy należy uznać za prosty, jego ocena prawna musi odwoływać się przede wszystkim do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Należy to do organów orzekających w sprawie. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.