II SA/Bd 177/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-04-15
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska – Wasik, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu wznowionym, wydana na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. (gdyby decyzja mogła być tylko taka sama), powinna być rozstrzygnięta poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, czy poprzez stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w przypadku gdy nie może uchylić decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która odmówiła uchylenia decyzji, jest sprzeczne z tym przepisem. Ponadto, przy ocenie zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, kluczowe jest pierwszeństwo części tekstowej planu nad częścią graficzną, zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta odmawiającą uchylenia decyzji o warunkach zabudowy z 1998 r. Wójt odmówił uchylenia, powołując się na upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) oraz na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). Skarżący zarzucił błędną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego, niezgodność inwestycji z planem, a także inne nieprawidłowości związane z wydaniem pierwotnej decyzji i realizacją inwestycji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania od Kolegium na rzecz skarżącego oraz nakazał zwrot nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę [...] zł. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz nakazuje zwrócić skarżącemu od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę [...] zł. tytułem nadpłaconego wpisu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B.B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. (nr [...]), którą Wójt, we wznowionym postępowaniu, odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wspomnianą decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. (doręczoną [...] grudnia 1998 r.) Wójt Gminy B.B. na wniosek inwestora – S.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Pracy Chronionej PPH "X" [...], ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie hali do produkcji wyrobów ceramiki użytkowej wraz z magazynami i pomieszczeniami socjalnymi oraz ogrzewaniem gazowym na działce nr [...] w K.K. tj. w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości nr [...], będącej własnością poprzednika prawnego skarżącego – A.R., zabudowanej domem mieszkalnym.
Decyzja z dnia [...] listopada 1998 r. nie została doręczona poprzednikowi prawnemu skarżącego. W związku z tym dopiero pismem z dnia [...] czerwca 1999 r. złożył on Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. odwołanie. Kolegium, wobec ostateczności zaskarżonej decyzji, uznało to pismo za wniosek o wznowienie postępowania.
Wznawiając postępowanie postanowieniem z dnia [...] lipca 1999 r. (nr [...]) Kolegium jednocześnie wyznaczyło Wójta Gminy B.B. do jego przeprowadzenia.
Wobec braku wydania rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu, w wyniku skargi A.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2006 r. (sygn. akt II SAB/Bd 35/06) zobowiązał Wójta Gminy B.B. do wydania w terminie 30 dni poczynając od zwrotu akt, orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, określonych w decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. (zwanej dalej "decyzją z 1998 r.").
W wykonaniu zobowiązania nałożonego przez Sąd Wójt wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 1998 r..
Organ pierwszej instancji przyznał, iż należało uznać za stronę postępowania zakończonego ww. decyzją z 1998 r. współwłaścicieli działki nr [...] tj. także poprzednika prawnego skarżącego. Podniósł jednakże, że od doręczenia decyzji z 1998 r. minęło ponad 8 lat, co zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uniemożliwia jej uchylenie.
Co więcej zdaniem Wójta nie ma potrzeby orzeczenia, iż decyzja z 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.), gdyż "w sprawie znajduje zastosowanie art. 146 § 1 pkt 4. Zgodnie z tym przepisem nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej." Wskazana decyzja natomiast nie narusza ani ustaleń obowiązującego w owym czasie planu zagospodarowania przestrzennego, ani przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i przepisów wykonawczych do tej ustawy.
Wójt zwrócił uwagę, że planowana inwestycja wg wspomnianej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji do szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji(Dz. U. z 1998 r., Nr 93, poz. 589) nie była zaliczana do szczególnie szkodliwych dla środowiska oraz do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. W tym zakresie decyzja z 1998 r. jest zatem niewadliwa.
W kwestii zaś zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego organ dostrzegł rozbieżność pomiędzy częścią tekstową a graficzną ówcześnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z częścią graficzną działka inwestora nr [...] znajduje się w obszarze oznaczonym jako D 24 MN/UR, który to symbol według legendy rysunku planu (tj. części graficznej) oznacza tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy i tereny usług rzemieślniczych. Natomiast w części tekstowej planu opis jednostki D 24 MN/UR odsyła do ustaleń obowiązujących dla terenu oznaczonego jako D 19 MN,UR (konkretnie do pkt 1 i 2 opisu tego terenu) oraz opisu terenu oznaczonego jako D 22 MN,UR (pkt 3 tegoż opisu). Z treści wskazanych punktów wynika, że obszar D 24 MN/UR stanowi teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności, wysokości do 2 kondygnacji, przy czym wymagane jest opracowanie planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego, w którym należy przewidzieć między innymi przebieg linii wysokiego napięcia. W części tekstowej nie wskazano (zdaniem Wójta pominięto) przeznaczenie terenu pod usługi rzemiosła.
Rozważając możliwość usunięcia dostrzeżonej rozbieżności Wójt zwrócił uwagę, iż wspomniany plan był zatwierdzony uchwałą nr XXII/144/93 Rady Gminy B.B. z dnia 28 czerwca 1993 r. (Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 12, poz. 157) jako zmiana do planu ogólnego Gminy B.B. zatwierdzonego uchwałą XIX/113/87 Gminnej Rady Narodowej w B.B. z dnia 19 grudnia 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 24, poz. 206). Plan ten został zatem sporządzony jeszcze pod rządami ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99; z późn. zm., zwanej dalej "u.p.p.") . Ani ta ustawa, ani przepisy wykonawcze do niej nie precyzowały formy planu zagospodarowania przestrzennego, zasad jego redagowania i wykonania rysunku planu. Mając zatem na względzie, iż art. 48 ust. 2 u.p.p. umożliwiał korzystanie z dotychczasowych przepisów wykonawczych (do czasu uchwalenia nowych), o ile nie były sprzeczne z u.p.p. - Wójt uznał, iż należy przy interpretacji planu uwzględnić postanowienia Zarządzenia nr 47 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Zgodnie z § 51 tegoż Zarządzenia tekst planu zawierał ustalenia nie dające się wyrazić w rysunku planu; mógł on być umieszczony na rysunku planu. Oznaczało to, że zasadniczym elementem planu był jego rysunek, tekst zaś stanowił jedynie jego uzupełnienie. W § 48 Zarządzenie ustanawiało także jednolitą zasadę oznaczania każdego terenu liniami rozgraniczającymi i symbolem składającym się z liter i liczb według ściśle określonego układu. Z treści analizowanego planu zagospodarowania przestrzennego (str. 1 i 2 części tekstowej) wynika, że końcowe litery symbolu przyporządkowanego terenowi oznaczają jego przeznaczenie. Wójt przyznał, że w planie nie ma drugiej jednostki oznaczonej jako MN/UR są tylko jednostki oznaczane jako MN,UR bądź UR, przy czym tylko jedną jednostkę oznaczoną jako D 15 MN,UR przedstawiono jako teren zabudowy jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi, pozostałe w teście planu opisano jako teren zabudowy mieszkaniowej. Wobec braku innej jednostki o symbolu MN/UR nie jest jasna wymowa użytego znaku przełamania. Wójt uznał jednakże, że symbol ten (MN/UR) odczytać jako przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową i usługi rzemieślnicze, gdyż ani z planu, ani z jego dotychczasowej realizacji nie wynika, by tak oznaczone usługi mogły mieć charakter wyłącznie wbudowanych tj. zajmujących część pomieszczeń w budynkach o zasadniczym przeznaczeniu mieszkaniowym.
Wójt analizując użyte w planie pojęcie "usługi rzemieślnicze" zwrócił uwagę, że było one stosowane powszechnie w planach miejscowych. Wynikało to z tego, iż w załączniku do ww. Zarządzenia nr 47 wskazując sposoby oznaczania na rysunkach planów terenów dla administracji i usług, litery UR przypisano terenom usług rzemiosła.
Wójt uznał także, że zamierzona inwestycja mieści się w pojęciu działalności rzemieślniczej określonej w ustawie z dnia 2 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. Nr 17, poz. 92, z późn. zm.) Z pojęcia rzemiosła wyłączono wprawdzie niektóre usługi, jednakże nie dotyczy to charakteru działalności wskazanej przez inwestora tj. produkcji drobnowymiarowej galanterii ceramicznej – donic, wazonów, galanterii ceramicznej.
Powyższe rozważania doprowadziły Wójta do wniosku, iż analizowany plan zagospodarowania przestrzennego nie daje jednoznacznych podstaw do odmowy lokowania na działce nr [...] wnioskowanej inwestycji jako zakładu rzemieślniczego. Obowiązujące w czasie wydania decyzji z 1998 r. przepisy, w tym ar. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ograniczały prawo organu do odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku zgodności z planem, natomiast w dacie wydania rozpatrywanej decyzji – wyłącznie do sytuacji, w której można stwierdzić sprzeczność z planem.
Wójt w swojej decyzji odniósł się także do zarzutów strony (tj. przedstawionych jeszcze przez poprzednika prawnego skarżącego), uznając je za nieuzasadnione.
W wyniku odwołania skarżącego sprawę rozpatrywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., które zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] kwietnia 2007 r.
Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, iż w rozpatrywanej sprawie w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji z 1998 r.
Odnosząc się do zarzutów strony odwołującej się, Kolegium stwierdziło, że działka nr [...] znajduje się w granicach konturu "D 24 MR/VR" planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B.B. z dnia 28 czerwca 1993 r. – co oznacza tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy i terenu usług rzemieślniczych. Prowadzona przez inwestora działalność nie narusza przy tym przepisów ustawy o rzemiośle, Planowana inwestycja – w świetle ww. rozporządzenia z dnia 14 lipca 1998 r. – nie jest zaliczana do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska bądź mogących pogorszyć stan środowiska.
W skardze do sądu administracyjnego A.R. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium.
Skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy błędnie ustalił przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazał przy tym iż Wójt Gminy B.B. w wydanym mu zaświadczeniu odnośnie przeznaczenia terenu m.in. działki nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego z 1993 r. określił, iż jest to tylko teren zabudowy mieszkaniowej. Ocenę, iż plan nie przewiduje w tym miejscu usług rzemieślniczych wyraził także Wojewoda [...] w decyzji w innym postępowaniu administracyjnym (dotyczącym pozwolenia na budowę) odnośnie wskazanej działki oraz w piśmie z dnia [...] sierpnia 2001 r. dotyczącym realizacji przedmiotowej inwestycji. Zdaniem skarżącego nie może być tak, że organ (tj. Wójt) dokonuje oceny tej samej treści planu zagospodarowania przestrzennego w zależności od tego, kto się o taką ocenę zwraca.
Zdaniem skarżącego wydanie decyzji z 1998 r. nastąpiło w pośpiechu spowodowanym zapewne tym, iż jeszcze przed złożeniem wniosku przez inwestora poprzednik prawny skarżącego pisemnie sprzeciwił się takiej inwestycji, a ponadto w okresie, kiedy poprzednik prawny skarżącego znajdował się poza granicami kraju, nie mogąc tym samym sprzeciwić się wydaniu decyzji.
Skarżący podkreślił, że w sąsiedztwie jego działki (nr [...]) znajduje się nie tylko sprzeczna z planem inwestycja na działce nr [...], ale także wzniesiony przez tego samego inwestora, także niezgodnie z zapisami planu (bo 3 kondygnacyjny mimo ograniczenia w planie co do wysokości) budynek na działce nr [...].
Skarżący zwrócił uwagę, iż inwestor rozpoczął realizację inwestycji jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Kwestionując ocenę organów, iż inwestycja nie zalicza się do zagrażających środowisku, skarżący wskazał na charakter prowadzonej działalności (użycie środków chemicznych przy produkcji) i związane z nimi skażenia i zanieczyszczenia gruntu, w tym rtęcią (znaczne przekroczenie dopuszczalnych norm).
Wskazując na masowy charakter działalności, pomimo niewielkiego zatrudnienia, użycie środków chemicznych w produkcji – skarżący zakwestionował prawidłowość zaliczenia inwestycji jako zakładu rzemieślniczego.
Skarżący podniósł także, iż w konsekwencji działań organów administracji poniósł wymierną szkodę, gdyż nie może w sposób prawidłowy zagospodarować swojej działki, w szczególności poprzez prowadzeni upraw o charakterze ekologicznym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżącego.
Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez skarżącego, zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa dostrzeżonych w toku kontroli legalności decyzji.
Działając w takim zakresie Sąd stwierdził, iż organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego było uznanie, iż wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej, tj. zaszła przesłanka określona przez ustawodawcę w art. 146 § 2 k.p.a. Należy wobec tego zwrócić uwagę, iż w takim przypadku, tj. kiedy nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a., stosownie do art. 151 § 2 k.p.a organ administracji publicznej winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Taka właśnie powinna być treść sentencji decyzji organu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Kolegium orzekając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy – a więc w istocie powtórzyło – treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji sprzeczną z art. 151 § 2 k.p.a. Wójt bowiem "odmówił uchylenia" decyzji z 1998 r. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. nie przewiduje podjęcia takiego rozstrzygnięcia kończącego sprawę w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 146 k.p.a.
Już samo stwierdzenie powyższego uchybienia uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Należy jednakże mieć na uwadze, że w przypadku orzekania na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. istotna jest nie tylko treść rozstrzygnięcia, ale w sposób szczególny istotna jest także treść uzasadnienia decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym (por. art. 4171 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną ustawą z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Fakt zaś, że i tak by zapadłaby podobna decyzja może być negatywną przesłanką przy ustalaniu odszkodowania (por. komentarz do art.146 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).
Rozważając prawidłowość ustalenia przesłanek wydania decyzji w oparciu o art. 151 § 2 k.p.a Sąd stwierdził, że Kolegium – w przeciwieństwie do Wójta – nie dostrzegło, iż przesłanką niemożności uchylenia decyzji z 1998 r. jest przede wszystkim upływ czasu od momentu doręczenia tej decyzji. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. nie jest możliwe we wznowionym postępowania uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W przedmiotowej sprawie przyczyną wznowienia był brak udziału strony, bez jej winy w postępowaniu tj. przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Od doręczenia zaś decyzji z z 1998 r., który to fakt miał miejsce [...] grudnia 1998 r., w momencie orzekania we wznowionym postępowaniu upłynął już okres pięcioletni. Niezależnie zatem, czy możliwe byłoby obecnie podjęcie decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji z 1998 r. – podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 2 k.p.a. jest zasadne.
Ze względu na istniejące prawo obywatela do odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem działania organów administracji, gwarantowane ww. przepisem Kodeksu cywilnego, należy uznać, iż w przypadku, kiedy dochodzi do zbiegu przepisów art. 146 § 1 i 2 k.p.a. tj. kiedy zarówno upłynął termin uniemożliwiający uchylenie decyzji dotychczasowej, jak też możliwa jest ocena (bez względu na upływ terminu), iż w wyniku wznowionego postępowania doszłoby do wydania decyzji w istocie odpowiadającej decyzji dotychczasowej – zdaniem Sądu organ musi w uzasadnieniu decyzji zawrzeć stanowisko odnośnie obu wymienionych sytuacji. Z tego względu niezbędne jest przy wydaniu niniejszego wyroku zawarcie uwag także co do tej części uzasadnienia organów obu instancji, w której dokonywana jest analiza sprawy pod kątem przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu oceniając możliwość wydania w istocie takiej samej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, deklarującej, iż plan zagospodarowania przestrzennego pozwala, aby na danym terenie powstała konkretna, planowana inwestycja, organ oparł się na błędnych podstawach prawnych. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż ocena Kolegium odnośnie przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego terenu oznaczonego jako D 24 MN/UR (błędnie, wskutek oczywistej pomyłki wskazanego przez Kolegium jako "D 24 MN/VR") nie została w żaden sposób uzasadniona, pomimo że organ pierwszej instancji – słusznie – dostrzegł wątpliwości jakie nasuwa treść planu. Odnośnie zaś oceny treści planu przez Wójta należy uznać za błędny jego wywód prawny, w rezultacie którego argumentem na rzecz takiego a nie innego odczytania planu stała się treść bliżej nie sprecyzowanego (co do nazwy, daty wydania i publikacji) "Zarządzenia nr 47 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych". W tym miejscu należy tylko zauważyć, że jak wskazuje treść pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] października 2002 r., kierowanego do Wojewody [...] (w aktach sprawy Kolegium egzemplarz niepodpisany), który według rozdzielnika miał otrzymać także Wójt – może tu chodzić o powoływane we wskazanym piśmie Zarządzenia nr 47 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 3 września 1968 r. w sprawie szczegółowych przepisów o sporządzeniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (Dz. Bud. nr 12, poz. 62). Wracając do przedstawionego przez Wójta wywodu - jego wadliwość polega przede wszystkim na zbędności poszukiwania przepisów wykonawczych, które byłyby pomocne przy odczytaniu treści planu. Ustawa z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139; z późn. zm.; zwanej "u.z.p.:), przewidując w art. 67 ust. 1 czasowe zachowanie mocy prawnej dotychczasowych planów zagospodarowania przestrzennego nie przewidywała, aby przy ich stosowaniu – w przypadku spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy – stosować przepisy dotychczasowe, które wyraźnie w art. 74 u.z.p. zostały uchylone. Nowe prawo (tj. ustawę z 1994 r.) należało zatem bezpośrednio i wprost stosować do "starych" planów, łącznie z wyrażoną w art. 8 u.z.p. zasadą pierwszeństwa treści części tekstowej przed częścią graficzną (rysunkiem) planu. Zgodnie bowiem z przywołanym art. 8 ust. 1 u.z.p. "Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą". Innymi słowy – w przypadku sprzeczności rysunku planu z częścią tekstową znacznie przesądzające ma treść części tekstowej, a nie treść rysunku planu. Odmienne stanowisko Wójta jest sprzeczne z powołanymi przepisami u.z.p.
Dosłowna treść zapisu dla terenu oznaczonego jako D 24 MN/UR, wynikająca z części tekstowej planu (prawidłowo ustalona przez Wójta), wyklucza możliwość inwestycji mającej na celu umożliwienie prowadzenia działalności w zakresie usług rzemieślniczych. Odmienny wniosek co do treści wskazanego symbolu wymagałby oparcia w tekście planu, który do akt sprawy został włączony tylko w części, w tym bez powoływanego przez Wójta w rozważaniach zapisu dotyczącego symbolu "D 15 MN,UR" mogącego być argumentem na częściowe dopuszczenie usług rzemieślniczych (np. poprzez "wbudowanie" w budynek mieszkaniowy).
W powyższym zakresie znajduje uzasadnienie zarzut skarżącego w kwestii błędnego odczytaniu przez organy treści planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie są natomiast uzasadnione pozostałe jego zarzuty.
Oceniając w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego wpływ inwestycji na środowisko, nawet w decyzji wydawanej po wznowieniu postępowania, organ powinien opierać się o opis inwestycji zawarty we wniosku inwestora, a nie o informacje o rzeczywistym funkcjonowaniu zakładu, mogącym faktycznie przebiegać niezgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu rolą organów jest bowiem ocena przedstawionego we wniosku zamiaru inwestora w kontekście treści planu tj. ocena stanu który ma dopiero powstać. Tylko wskutek nadzwyczajnych okoliczności tj. wskutek wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie ocena ta ma miejsce w sytuacji, kiedy deklarowana we wniosku inwestycji już istnieje. Zasadnie zatem organy odwoływały się w tej kwestii do treści ww. rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji do szczególnie szkodliwych dla środowiska (...). Nieprawidłowości dotyczące faktycznego funkcjonowania inwestycji mogą być natomiast przedmiotem interwencji skarżącego u organów powołanych do działań w zakresie ochrony środowiska.
Podobnie odnośnie uznania inwestycji za mieszczącą się w ramach "działalności rzemieślniczej" organy słusznie analizowały sprawę pod kątem definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, a nie w oparciu o faktyczny rozmiar i charakter działalności.
Nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy takie okoliczności, jak wcześniejszy sprzeciw poprzednika prawnego skarżącego względem planowanej inwestycji czy jego czasowa nieobecność w kraju. Istotny jest sam brak jego udziału w postępowaniu. Kwestia wyraźnego pisemnego sprzeciwu może mieć znaczenie co najwyżej dla oceny rzetelności organu w ustaleniu stron postępowania, nie jest natomiast przedmiotem rozważań przy ocenie prawidłowości postępowania wznowieniowego.
Niezasadny jest także zarzut związany z realizacją (w sensie robót budowlanych) inwestycji, dla której wydano decyzję z 1998 r. Ewentualna samowola budowlana może być przedmiotem badania organów nadzoru budowlanego; brak przepisu prawa, który nakazywałby brać pod uwagę tą okoliczność w sprawie dotyczącej wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W sposób oczywisty nie mają znaczenia dla sprawy zarzuty odnoszące się do obiektu na działce nr [...] – ustalenie przeznaczenia tego terenu nie było objęte zakresem postępowania zakończonego decyzją z 1998 r.
W dalszym postępowaniu organy administracji powinny podjąć rozstrzygnięcie stosownie do oceny prawnej przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, po uprzednim uzupełnieniu akt w zakresie treści planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 28 czerwca 1993 r. uchwalonego jako zmiana do planu ogólnego Gminy B.B. zatwierdzonego dnia 19 grudnia 1987 r.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.
O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 225 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193), mając na względzie rodzaj postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja oraz wysokość wniesionego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło