II SA/Bd 177/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski ( spr. ) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi M. i P. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 177/09 Uzasadnienie Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] – [...] na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3, art. 5, art. 8., art. 12a i art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), § 7-8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu rodziny osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) oraz art. 104 kpa odmówił uwzględnienia wniosku P. Ć. o przyznanie zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, uznając, że przekroczone zostało kryterium dochodowe. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła żona wnioskodawcy M. Ć., podnosząc, iż jej mąż w 2007 r. uzyskał dochód z tytułu gry na giełdzie papierów wartościowych. Obecnie w związku z kryzysem utracił to źródło dochodów a nawet poniósł pewne straty, tym samym jego sytuację należało zakwalifikować jako utratę dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] znak: [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 865 ze zm.), art. 3 ust. 1 lit. a, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992. z późn. zm.) art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że prawo do zasiłku rodzinnego jest uzależnione m.in. od wysokości dochodu przypadającego na osobę w rodzinie uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2008/2009 przyjmowany jest dochód rodziny z 2007 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom uprawnionym, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł (lub 583,00 zł w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności bądź orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności). Natomiast gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje – zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy. Zdaniem Kolegium nie ma możliwości pomniejszenia dochodu rodziny wnioskodawcy o kwotę dochodu uzyskanego w 2007 r. z tytułu operacji finansowych na giełdzie, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 23 przywoływanej ustawy, utrata dochodu to utrata dochodu spowodowana: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych; utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego; wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Tak więc utrata dochodu P. Ć. z tytułu obrotu papierami wartościowymi w 2007 r. nie może zostać potraktowana jako dochód utracony, w myśl art. 3 pkt 23 cyt. ustawy P. Ć. nie pozostawał w stosunku pracy nie wystąpiła zatem utrata zatrudnienia. Artykuł 3 pkt 23 cyt. ustawy zawiera enumeratywne wyliczenie zdarzeń powodujących utratę dochodu. Nie uwzględniono w nim utraty dochodu spowodowanego utratą zysków z tytułu obrotu papierami wartościowymi na giełdzie. Organ wskazał, że ogółem dochód rodziny wnioskodawcy w 2007 r. wyniósł 35.073,37 zł; przeciętny dochód rodziny wyniósł 2.922,78 zł, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie 584,56 zł i przekroczył kryterium dochodu o którym mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy i § 7 ww. rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, tj. 504,00 zł. Kwota przekroczenia wynosi 80,56 zł. Konsekwencją odmowy przyznania zasiłku rodzinnego jest odmowa przyznania wnioskowanych dodatków. Wskazano także, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż w poprzednim okresie zasiłkowym 2007/2008 P. Ć. nie pobierał żadnych świadczeń rodzinnych. Na powyższą decyzją skargę wnieśli M. i P. Ć. Według skarżących zaskarżona decyzja jest błędna z uwagi na "...uznanie zysków z oszczędności (w tym przypadku ze sprzedaży akcji) jako dochód". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co właśnie w niniejszej sprawie wymaga szczególnego podkreślenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek o przyznanie zasiłku oraz wskazanego dodatku złożył P. Ć., a odwołanie złożyła jego żona M. Ć. Niewątpliwie była ona osobą uprawnioną do jego złożenia, bowiem zważywszy na charakter świadczenia decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła i jej interesu prawnego. W świetle więc art. 28 kpa była ona niewątpliwie stroną postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem jej męża P. Ć. Stroną tego postępowania nadal jednak pozostawał P. Ć. To zaś obligowało organ odwoławczy do poszanowania jego praw w postępowaniu przed tym organem i zapewnienia mu udziału w tym postępowaniu. W szczególności zaś organ ten obowiązany był także doręczyć wnioskodawcy zaskarżoną decyzję wraz ze stosownym pouczeniem. Organ odwoławczy jednak tego nie uczynił, na co słusznie zwrócił uwagę prokurator Prokuratury Okręgowej w B. występujący na rozprawie, przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Oznacza to, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa uzasadniająca wznowienie postępowania przed organem odwoławczym. To z kolei nakazywało Sądowi po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. uchylenie zaskarżonej decyzji, i to niezależnie od treści skargi i zawartych w niej zarzutów, bez badania ich zasadności, co w świetle przywołanego art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było w kompetencjach Sądu. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy.