II SA/Bd 178/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2010r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Służby Więziennej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. II SA/Bd 178/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] zwolnił A. S. z dniem [...] listopada 2009 r. ze służby więziennej w związku ze stwierdzoną nieprzydatnością wyżej wymienionego do służby w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. wskazał, iż działania Kierownika Działu Ochrony Aresztu Śledczego w [...], który sporządził o nim negatywną opinię służbową, nosiły znamiona mobbingu. Skarżący zakwestionował ustalenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] zawarte w postanowieniu z dnia [...].09.2009r. utrzymującym w mocy opinię służbową o skarżącym. Wskazał, iż powodem wydania o nim negatywnej opinii była niechęć przełożonego do niego nie zaś brak umiejętności posługiwania się przez skarżącego bronią czy nieznajomość przepisów. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Służby Więziennej w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w służbie więziennej. Jednocześnie ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] grudnia 2009r. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] lipca 2009r. Kierownik Działu Ochrony Aresztu Śledczego w [...] sporządził opinie o skarżącym, w której stwierdził u skarżącego niedostateczną wiedzę z zakresu przepisów ochronnych oraz wykonywanie zadań służbowych w stopniu miernym i związaną z tym nieprzydatność skarżącego do służby. Opinia ta została utrzymana w mocy postanowieniem Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] września 2009r.. Mając na uwadze powyższe Okręgowy Inspektor Służby Więziennej wskazał, iż skoro w opinii służbowej uznano skarżącego za nieprzydatnego do służby, to Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] był zobligowany do zwolnienia skarżącego ze służby. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż w niniejszym postępowaniu dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie dokonuje się oceny prawidłowości postępowania w sprawie przydatności funkcjonariusza do służby. Organ odwoławczy wskazał również, iż skarżący w ramach postępowania dotyczącego przydatności funkcjonariusza do służby wyczerpał tok odwoławczy, stąd zarzuty zamieszczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji o zwolnieniu ze służby dotyczące uchybień, jakich dopuścili się, na etapie postępowania związanego z wydaniem opinii, bezpośredni przełożeni skarżącego oraz Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], nie mogą zostać uwzględnione. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż opinia służbową o skarżącym wydana została zgodnie z przepisami i zawierała niezbędne elementy wymienione w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie opiniowania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 138, poz. 643), a przed jej sporządzeniem przeprowadzono z odwołującym się wymaganą rozmowę. Ponadto organ II instancji podniósł, iż kwestionowana decyzja została wydana, z uwzględnieniem treści art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 Nr 207, poz 1761; z późn. zm.), a więc po upływie ponad 3 miesięcy od czasu kiedy skarżący zaprzestał służby z powodu choroby. Uzasadniając uchylenie decyzji w części dotyczącej zwolnienia ze służby organ odwoławczy wskazał, iż skarżący winien być zwolniony ze służby z dniem wskazanym w decyzji organu I instancji, co jednakże nie nastąpiło. Organ dodał również, iż przed wydaniem niniejszej decyzji zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu (w tym możliwość wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję A. S. podniósł, iż przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji naruszono art. 10 k.p.a. poprzez niedoręczenie mu postanowienia o wszczęciu postępowania, nieinformowanie i uniemożliwienie mu brania czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zarzucił ponadto organom obu instancji naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego przy wydawaniu decyzji uznaniowej, jak również pominięcie stanowiska skarżącego. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia art. 31 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej poprzez uznanie nieprzydatności skarżącego do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, nie dając skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący wskazał, iż opinia wydana w dniu [...] lipca 2009r. została wydana w oparciu o notatki służbowe dowódców zmian z września, listopada oraz grudnia 2009r. W związku z tym podniósł, iż notatka st. sierż. S. Ro. została podpisana przez inna osobę, a więc zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż dopuszczono się sfałszowania jego podpisu, celem gromadzenia w sposób jednostronny i nieobiektywny materiału dowodowego, świadczącego przeciwko przydatności skarżącego do służby. Skarżący podniósł także, iż Kierownik Działu Ochrony Aresztu Śledczego w [...] w toku postępowania dotyczącego wystawienia opinii służbowej, uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. We wspomnianej opinii Kierownik Działu Ochrony przemilczał to, iż ze szkolenia wstępnego skarżący otrzymał ocenę dobrą oraz zdał pozytywnie egzamin kończący praktykę zawodową, a z programowego strzelania otrzymał ocenę dostateczną, a następnie dobrą, a także to że z egzaminów komisyjnych skarżący otrzymywał dostateczne. Skarżący podniósł także, iż do chwili obecnej nie zostało wyjaśnione czy zarzuty zawarte w opinii służbowej o nim, dotyczące przeszukania osadzonych z dnia [...] września 2009r., są w ogóle uzasadnione. Dodał, iż przeszukania tego miał dokonać wspólnie z oddziałowym osadzonych, jednakże zarzuty zostały przedstawione tylko jemu. Ponadto skarżący ponownie stwierdził, iż działania Kierownika Oddziału Ochrony nosiły znamiona mobbingu. W jego ocenie organ ten działał stronniczo, skupiając się na zbieraniu dokumentów mających przemawiać za zwolnieniem skarżącego ze służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002, Nr 207, poz. 1761; ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. W niniejszej sprawie podstawą zwolnienia skarżącego ze służby była opinia Kierownika Ochrony Działu Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] lipca 2009r. utrzymana następnie w mocy postanowieniem Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] września 2009r. i właśnie do prawidłowości wydania tejże opinii sprowadzają się główne zarzuty skarżącego. Wskazać w tym miejscu należy, iż opinia służbowa w okresie służby przygotowawczej sporządzana jest po upływie dwuletniego okres służby przygotowawczej, w trakcie którego bezpośredni przełożeni funkcjonariusza mają możliwość sprawdzenia czy cechy osobiste, charakter i zdolności uzasadniają przydatność funkcjonariusza do służby. Opinia ta jest przejawem uprawnienia przełożonego w zakresie doboru kadry, jako osoby mogącej najpełniej ocenić przydatność funkcjonariusza do służby ze względu na możliwość bezpośredniej obserwacji jego pracy. Uzyskanie pozytywnej opinii (tj. opinii o przydatności do służby) powoduje, iż funkcjonariusz zostaje mianowany na stałe, zaś, w świetle treści art. 39 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, uzyskanie negatywnej opinii (tj. opinii o nieprzydatności do służby) jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia ze służby. Zgodnie z art. 33 ust. 2 cyt. ustawy funkcjonariusz ma prawo zakwestionować opinię poprzez złożenie odwołania do wyższego przełożonego. Opinia wyrażona w wyniku odwołania staje się ostateczną, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1999 roku w sprawie opiniowania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 138, poz. 643), zgodnie z którym na postanowienie wydane przez wyższego przełożonego nie przysługuje zażalenie. Postanowienie to nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie należy ono zatem do grupy postanowień wymienionych w art.3 § 2 pkt.2 p.p.s.a., a tym samym nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Również przepisy ustawy z 26 kwietnia 1996r. i rozporządzenia z 21 listopada 1996r. nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. Dodać należy, iż opinia służbowa nie podlega weryfikacji w jakimkolwiek innym, postępowaniu. W szczególności organ orzekający o zwolnieniu ze służby ani sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję o zwolnieniu ze służby nie są uprawnione do kontroli prawidłowości i zasadności opinii. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż zarzuty skarżącego dotyczące postępowania zakończonego wydanej opinii służbowej, a także oceny wyrażonej w tejże opinii nie mogą być przedmiotem badania sądu w niniejszej sprawie. Istotne w niniejszej sprawie jest to, iż bezpośredni przełożony skarżącego Kierownik Działu Ochrony Aresztu Śledczego w [...] wydał opinie o nieprzydatności skarżącego do służby oraz to, że opinia ta w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania została utrzymana w mocy przez Dyrektora Aresztu Śledczego. Jak już wyżej wskazano, sporządzenie ostatecznej opinia służbowa o nieprzydatności skarżącego do służby stanowiło obligatoryjną i samoistną przesłankę uzasadniającą zwolnienie skarżącego ze służby. Za trafny należało uznać natomiast zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 10 § 1 kpa poprzez nie zawiadomienie skarżącego o wszczęciu i zakończeniu postępowania z jednoczesnym wyznaczeniem terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Uchybienie to, zdaniem Sądu, nie miało jednak wpływu na treść wydanych przez organy obu instancji rozstrzygnięć. Należy mieć bowiem na uwadze, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o doręczoną skarżącemu opinię służbową, a także postanowienie Dyrektora Aresztu Śledczego utrzymujące w mocy tę opinię. Podnieść trzeba również, iż zarzut skarżącego nie został poparty, żadnymi twierdzeniami, wskazującymi na to, że faktyczne zagwarantowanie mu przez organ I instancji prawa do wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego wpłynęłoby na podjęcie innej decyzji. Dodać należy przy tym, iż w toku postępowania przez organem II instancji skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz składania wniosków procesowych w tym o ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować jej uchyleniem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.