II SA/Bd 178/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-09-19
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Jerzy Bortkiewicz, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może zostać wydana na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie może zostać wydana na podstawie raportu, który nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. Warianty alternatywne muszą być możliwe do rzeczywistego wprowadzenia, rozsądne pod względem wpływu na środowisko i nie mogą mieć charakteru pozornego. Organy administracji publicznej nie mogą bezkrytycznie opierać się na treści raportu, lecz mają obowiązek zweryfikować jego rzetelność i kompletność.Stan faktyczny
Skarżący M.B. i D.B. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika. W poprzednich postępowaniach sądy administracyjne dwukrotnie uchylały decyzje w tej sprawie z uwagi na brak racjonalnego wariantu alternatywnego w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. W nowym raporcie inwestor przedstawił warianty alternatywne polegające na realizacji tej samej inwestycji w innych lokalizacjach, co zdaniem skarżących i sądu nadal nie spełnia wymogów ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi M.B. i D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia [...] października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 746/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku – kurnika służącego do odchowu brojlera kurzego w ilości 158 DJP (39500) wraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w ramach kontrolowanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł już wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1443/14, uchylając uprzednio wydane decyzje organów obu instancji z uwagi na to, że organy, ustalając środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia, dokonały błędnej oceny najistotniejszego dowodu w sprawie w postaci Raportu oddziaływania na środowisko, który nie zwierał racjonalnego wariantu alternatywnego, a także określenia jego przewidywanego oddziaływania na środowisko, a zatem nie spełniał wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – dalej "u.i.o.ś."). Rozstrzygając w kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że przedłożony przez inwestora nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powtórnie nie spełnił wymogu przewidzianego w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., tj. nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], Wójt Gminy O. ponownie ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku – kurnika służącego do odchowu brojlera kurzego w ilości 158 DJP (39500 sztuk) wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, w skład której wchodzą 2 silosy paszowe o pojemności 15 Mg, 2 zbiorniki wybieralne o pojemności 3 mł i 1 zbiornik wybieralny o pojemności 1 mł, zbiornik na gaz o pojemności 6700 l, planowanych do realizacji na działce nr [...] w miejscowości S., z wjazdem na teren inwestycji z działki nr [...] na działkę [...], ze składowaniem obornika na wynajętej płycie obornikowej usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości S., Gmina O., powiat [...], województwo [...]. Decyzją określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagania dotyczące porealizacyjnego monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu decyzji, w odniesieniu do raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. inwestor przedłożył organowi I instancji nowy raport, w którym określono warianty alternatywne do wariantu proponowanego przez inwestora polegające na budowie obiektu na działkach o numerach ewid. [...] lub [...] w miejscowości S.. Wariant alternatywny polegający na realizacji przedsięwzięcia na działce nr [...] organ uznał za niekorzystny ze względu na ryzyko zwiększenia końcowych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu poza granicą działki. Wariant alternatywny polegający na realizacji przedsięwzięcia na działce nr [...] organ odrzucił ze względu na liczne sprzeciwy ze strony lokalnej społeczności.
Po rozpatrzeniu odwołania M. B. i D. B. (skarżących) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. , decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], zmieniło treść punktu II podpunktu 7 decyzji organu I instancji, zobowiązując w nim do składowania odpadów produkcji zwierzęcej w specjalnym pojemniku chłodniczym, dodało punkt II podpunkt 16 o szczególnych warunkach składowania odpadów wytworzonych w trakcie budowy i eksploatacji, dodało punkt II podpunkt 17 o wymaganych cechach zbiorników na gnojowicę, dodało punkt II podpunkt 18 decyzji o konieczności uwzględnienia zaleceń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz zmieniło treść punktu III podpunktu 5, określając w nim wymaganą liczbę i parametry wentylatorów dachowych, w jakie wyposażona ma być inwestycja. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał decyzję I instancji w mocy.
W obszernym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu stanu faktycznego w sprawie, organ stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna, jako w zasadzie prawidłowa, wymagała określenia dodatkowych warunków i wymagań wynikających z uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (RDOŚ) i opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (PPIS). Odnosząc się do uzupełnionej części raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ odwoławczy wskazał, że dokonano w nim szczegółowego opisu analizowanych wariantów uwzględniając kryterium techniczno-prawne, terenowe, ekologiczne, komunikacyjne i logistyczne oraz społeczne i ekonomiczne, w ramach którego przedstawiono w szczególności bliskość zabudowy mieszkaniowej i możliwość wystąpienia konfliktu społecznego, a ponadto przeanalizowano wybór technologii chowu w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm. – dalej "rozporządzenie"). Kolejno organ stwierdził, że w raporcie dokonano analizy oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia dla poszczególnych lokalizacji, wskazując w szczególności na oddziaływanie na środowisko jako całość i metody ochrony środowiska, oddziaływanie na ludzi, oddziaływanie na zwierzęta i rośliny, oddziaływanie na powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, a ponadto przeanalizowano gospodarkę odpadami wskazując na rodzaje odpadów wytwarzane w związku z działalnością polegająca na hodowli kurcząt brojlerów i przedstawiono oddziaływanie na wodę i powietrze, na klimat akustyczny oraz klimat i krajobraz. Organ wskazał, że w punkcie 5 uzupełnienia raportu pod tytułem "Wybór wariantu" stwierdzono, iż brak realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika przeznaczonego dla chowu kurcząt brojlerów pozostawi omawiany teren w dalszym ciągu jako teren upraw rolnych na słabych gruntach, które pomimo dużych nakładów przynoszą małe korzyści, zaś oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia charakteryzuje się podobnym oddziaływaniem na środowisko, przy czym nie istnieje wariant całkowicie obojętny dla środowiska. Następnie organ przytoczył, że zgodnie z raportem wariant inwestora zakładający realizację przedsięwzięcia na działce nr [...] jest najkorzystniejszy ze względu na to, że decyzja o zakresie realizacji poprzedzona została analizą ekonomiczną i rozpoznaniem rynku przez co inny zakres realizacji byłby nieuzasadniony ekonomicznie, oraz że realizacja inwestycji na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką rodziców inwestora z ulokowaną na niej fermą drobiu, którą inwestor ma przejąć jako spadkobierca, pozwoli na korzystanie z instalacji istniejącej fermy, w tym z ujęcia wód podziemnych wraz ze stacją uzdatniania wody, mieszalni pasz i dostarczania pasz za pomocą podajników bezpośrednio do silosów przy kurniku, magazynów zbożowych i paszowych, chłodni na martwe ptaki, garaży na sprzęt i maszyny, istniejących dróg na terenie fermy i istniejącego wjazdu na drogę wojewódzką. Stwierdził, że zgodnie z ustaleniami uzupełnienia do raportu przepisy powołanego rozporządzenia oraz przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 625 ze zm.) wykluczają zastosowanie innego wariantu technologiczno-organizacyjnego chowu kur niż zaproponowany przez inwestora; organ przytoczył też za raportem, że - realizacja przedsięwzięcia na działce nr [...] prowadziłaby do zwiększenia ruchu pojazdów dostarczających paszę, zaś - realizacja na działce nr [...] wymagałaby wykonania wszystkich prac od podstaw, co byłoby ekonomicznie nieuzasadnione.
Organ odwoławczy uznał przedłożony w sprawie raport, wraz z jego uzupełnieniem, za dokument kompletny i odpowiadający wymogom określonym w art. 66 u.i.o.ś., prawidłowo oceniony przez organ I instancji i niezakwestionowany przez RDOŚ i PPIS. Zdaniem SKO przedstawione warianty lokalizacji przedsięwzięcia odmienne od wariantu proponowanego przez inwestora spełniają wymogi racjonalnego wariantu alternatywnego, zostały szczegółowo opisane i przeanalizowane, są możliwe do realizacji, nie są pozorne i nie są znacząco mniej korzystne dla środowiska. Organ odwoławczy stwierdził, że Wójt miał możliwość porównania wariantów alternatywnych i wybrał wariant zaproponowany przez inwestora, wskazując swoją argumentację, oraz że brak było podstaw do kwestionowania przyjęcia jako wariantu alternatywnego przedsięwzięcia w tym samym kształcie tylko w innych lokalizacjach. Podkreślił, że w toku postępowania nie przedstawiono kontrraportu kwestionującego ustalenia raportu inwestora, oraz że dokument ten mógł stanowić podstawę dla określenia uwarunkowań środowiskowych dla przedmiotowej inwestycji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. M. B. i D. B. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań uzasadnienia wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 746/16, art. 6, art. 7, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że inwestor, autor uzupełnienia do raportu oraz organy obu instancji powielają te same błędy, które zostały wytknięte w poprzednich wyrokach WSA zapadłych w sprawie. Podnieśli, że organy faktycznie pominęły brak racjonalnego wariantu alternatywnego, zaś autor uzupełnienia, na którym oparto decyzję środowiskową, ograniczył się wskazania wariantów polegających na umiejscowieniu tej samej inwestycji w różnych sąsiadujących ze sobą lokalizacjach. Wskazali, że w treści uzupełniania raportu dotyczącego wariantów alternatywnych faktycznie wprost wskazano, że opracowanie nie zawiera racjonalnego wariantu alternatywnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli dokonywanej na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzją ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem prawa.
Na początku podkreślić należy, że w toku kontrolowanego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał już uprzednio dwa wyroki uchylające następujące po sobie decyzje środowiskowe wydane dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz decyzje organu II instancji o utrzymaniu decyzji środowiskowych w mocy (wyroki z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1443/14 oraz z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 746/16).
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, a także orzekający sąd w przedmiotowej sprawie.
Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że utrzymana nią w mocy decyzja środowiskowa powzięta została na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz z jego uzupełnieniem datowanym na dzień [...] maja 2017 r.), niespełniającego wymogów art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., konkretnie zaś niezawierającego wymaganego przepisem art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.i.o.ś. opisu racjonalnego wariantu alternatywnego.
Mając na uwadze treść art. 66 ust.1 pkt 5 u.i.o.ś. stwierdzić należy, że ustawa nie wprowadza definicji "racjonalnego wariantu alternatywnego", niemniej jednak celem takiego uregulowania jest wskazanie przez inwestora takiego rozwiązania, które może stanowić alternatywę dla wariantu przedsięwzięcia przez niego wybranego. Posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. pojęciem "racjonalnego" wariantu alternatywnego oznacza, że opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia. W ocenie Sądu muszą to być także warianty, których realizacja stanowi racjonalną, a więc rozsądną alternatywą pod względem wpływu zastosowanej technologii czy skali przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko.
Z przedstawionego w sprawie uzupełnionego raportu, opracowanego na zlecenie inwestora przez mgra inż. J. K., działającego w ramach przedsiębiorstwa usługowego E. , wynika, że inwestor przedstawił w nim charakterystykę planowanego przedsięwzięcia ze wskazaniem trzech wariantów, w których czynnikiem różnicującym uczyniono w zasadzie jedynie lokalizację przedsięwzięcia (działki nr ewid.[...], [...] i [...]). W punkcie 4.2. raportu dotyczącym analizy wyboru technologii chowu autor zawarł rozważania na temat alternatywnego wariantu technologicznego ogrzewania kurnika. W punkcie 4.3.9.1. autor zawarł zestawienie wyników obliczeń stanu zanieczyszczenia powietrza ze względu na lokalizację przedsięwzięcia na poszczególnych działkach, zaś w punkcie 4.3.10 opisał oddziaływanie na klimat akustyczny w zależności od wybranej lokalizacji. W rozdziale 5.0 "Wybór wariantu" stwierdzono, że niepodejmowanie przedsięwzięcia pozostawi teren w dotychczasowym stanie (teren upraw rolnych na słabych gruntach – 5.1.), że wszystkie trzy warianty charakteryzują się podobnym oddziaływaniem na środowisko i nie istnieje wariant całkowicie obojętny dla środowiska (5.2.), oraz że realizacja przedsięwzięcia na działce nr [...] jest rozwiązaniem najbardziej racjonalnym, z podkreśleniem, że budowa kurnika na działce nr [...] prowadziłaby do zwiększenia ruchu pojazdów związanego z dostarczaniem paszy ze źródeł zewnętrznych, zaś budowa kurnika na działce nr [...] wymagałaby wykonania wszystkich prac od podstaw, przez co stałaby się nieuzasadniona ekonomicznie.
Przedstawiona w powyższym raporcie możliwość zastosowania wariantów alternatywnych jest w ocenie Sądu pozorna.
Zauważyć należy, że w żadnym miejscu raportu autor nie wskazuje konkretnie, który wariant realizacji przedsięwzięcia jest według niego racjonalnym wariantem alternatywnym, a zwrot ten nie pojawia się w treści raportu ani razu. Z treści raportu wynika za to, że zróżnicowanie wpływu na środowisko i grunty sąsiednie przedsięwzięcia w zależności od lokalizacji inwestycji już według samego autora prowadzi do jednoznacznych wniosków o zasadności jego realizacji w kształcie i w lokalizacji, za którymi inwestor optuje. Zwrócić należy uwagę, że w części podsumowującej wybór wariantu w istocie pozbawia przedstawione warianty alternatywne przymiotu racjonalności, podkreślając spodziewany intensywny ruch pojazdów (realizacja na działce nr [...]) oraz brak uzasadnienia ekonomicznego (realizacja na działce nr [...]).
Podobną "pozorność" wariantowania Sąd zauważył zresztą w innej części raportu, a mianowicie tej dotyczącej możliwego wyboru innej technologii ogrzewania zamierzonych konstrukcji. Tam też autor wprost wskazał, że zaproponowany inny wariant technologiczny nie jest racjonalny ze względu na wzrost stężeń emitowanych zanieczyszczeń oraz wzrost ilości odpadów paleniskowych.
Dodatkowym niedopuszczalnym brakiem, który stanowi konsekwencję pozorności wariantowania jest brak uzasadnienia wymaganego dla wskazania wariantu, który to wymóg określa art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Uzasadnienie wyboru wariantu alternatywnego służy przedstawieniu racji przemawiających za przyjęciem tego wariantu, a więc za jego realną, a nie pozorną konkurencyjnością w stosunku do wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Tymczasem argumentacja zawarta w raporcie tycząca się oceny przedsięwzięcia inwestycji poza działką określoną we wniosku (nr [...] w miejscowości S.) w istocie wskazuje negatywne, a nie konkurencyjne argumenty za przyjęciem lokalizacji inwestycji poza tą działką, co nie może zostać uznane za uzasadnienie wariantu alternatywnego, którego zresztą – jak już wspomniano – nawet z nazwy (wariant alternatywny) nie wskazano.
W raporcie brak jest ponadto opisu i analizy racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, którego w istocie nie wskazano, wbrew art. art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b, u.u.i.ś W kwestii wariantu najkorzystniejszego dla środowiska autor raportu zaakceptowanego przez organ ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że wszystkie przedstawione warianty wpłynął w sposób podobny na środowisko i realizacja żadnego z nich nie będzie dla środowiska obojętna. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1334/17 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tymczasem przedstawienie minimum trzech wariantów jest konieczne. Pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zatwierdzony przez organ do realizacji. Inwestor obowiązany jest przedstawić taki raport o oddziaływaniu przedsiębiorstwa na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie, co miało w zasadzie miejsce w niniejszej sprawie, tylko wariantu, którym inwestor jest zainteresowany (vide: wyroki NSA z dnia 21 lutego 2018 r., II OSK 1871/17, z dnia 17 stycznia 2018 r., II OSK 813/16).
Istotną też kwestię stanowi okoliczność, że wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z lokalizacją przedsięwzięcia. Wariantowanie może dotyczyć w szczególności stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. W kontekście kontrolowanego postępowania i orzeczeń wydanych w sprawie decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia wprost zresztą wskazano, że wariant alternatywny przewidywanego przedsięwzięcia może polegać na realizacji kurnika z mniejszą obsadą brojlerów kurzych, czego inwestor ani organ kontrolujący przedstawiony przez niego raport nie wzięli pod uwagę (tak w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt. II SA/Bd 1445/14, uchylającym pierwotnie pierwszą z wydanych decyzji środowiskowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia).
Stanowisko to zostało podtrzymane w drugim wiążącym w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 746/16, w którym stwierdzono: "Brak możliwości lokalizacji przedsięwzięcia w innym miejscu niż zaproponowane przez skarżącego, nie uprawnia wnioskodawcy do odstąpienia od obowiązku przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego lub też pozorowania, że taki wariant przedstawia, wskazując na możliwość realizacji przedsięwzięcia w miejscu, w którym inwestycja będzie powodowała zdecydowanie wyższe emisje zanieczyszczeń. Alternatywą dla planowanego przedsięwzięcia nie musi być bowiem przedsięwzięcie w tym samym kształcie, tylko w innej lokalizacji. Wystarczy wskazanie racjonalnego wariantu technicznego, technologicznego lub odnoszącego się do wielkości przedsięwzięcia.
Tymczasem w uzupełnionym raporcie wariantu alternatywnego o charakterze technologicznym brak.
Organy rozstrzygające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym bezkrytycznie oparły się na twierdzeniach zawartych w przedstawionym raporcie inwestorskim, w zasadzie powtarzając w uzasadnieniach decyzji obu instancji treść tego raportu. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji tylko wtedy, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13). W niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły prawidłowej analizy raportu, poprzestając w zasadzie jedynie na zacytowaniu treści raportu, naruszając tym samym przepisy art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej "k.p.a."). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Rezultaty zaś tak prowadzonego postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzono na rzecz skarżących zwrot poniesionych kosztów sądowych.
W ponownym postępowaniu organ winien powziąć rozstrzygnięcie po uprzednim uzupełnieniu treści raportu stosownie do stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło