II SA/Bd 179/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości postanawia odrzucić skargę, Pismem z [...] stycznia 2026 r. D. S. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, położonej w B., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obr. [...] Zaskarżonym orzeczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze oddaliło wniosek skarżącego o ustalenie, że zaproponowana przez Prezydenta M. B. stawka opłaty rocznej jest nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawy z zakresu sporów co do stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 tego przepisu kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie do treści art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają także spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2025 r. w przedmiocie stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa. Organ odwoławczy negatywnie załatwił zaskarżonym orzeczeniem wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2025 r. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu nie jest w pełni uzasadniona. Wniosek ten był z kolei reakcją na wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dokonane przez Prezydenta M. B. w piśmie z dnia [...] października 2025 r., nr [...] (k. 40 akt adm.). Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 - dalej "u.g.n.") aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 78 ust. 2 u.g.n. użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu. Zgodnie z art. 79 ust. 3 u.g.n. kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do ugody nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje. W myśl art. 80 ust. 1 u.g.n. od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W niniejszej sprawie w zaskarżonym orzeczeniu SKO pouczyło skarżącego, że od orzeczenia przysługuje stronie sprzeciw do sądu powszechnego, za pośrednictwem Kolegium, w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia. Po wpływie do SKO skargi na ww. orzeczenie, adresowanej do tut. Sądu, Kolegium wezwało skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania, czy pismo to stanowi w istocie skargę do WSA, czy też jest sprzeciwem, o którym mowa była w pouczeniu (wezwanie w aktach SKO). Z akt organu odwoławczego nie wynika, by skarżący sprecyzował charakter pisma. W związku z tym jego pismo, zgodnie z danymi zawartymi w jego osnowie, zostało skierowane do tut. Sądu jako skarga na orzeczenie SKO oddalające wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu nie jest w pełni uzasadniona. Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie nie mieści się jednak w katalogu aktów i czynności z art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Nie istnieją również przepisy szczególne, które przewidywałyby kontrolę sądowoadministracyjną tego typu orzeczeń jak zapadłe w niniejszej sprawie (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wręcz przeciwnie – zacytowane przepisu u.g.n. jednoznacznie wskazują, że orzeczenie SKO wydane na podstawie art. 79 ust. 3 tej ustawy można kwestionować jedynie w drodze sprzeciwu kierowanego do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że wojewódzki sąd administracyjny nie należy do struktury sądów powszechnych. Należy zatem uznać, że poddana kontroli sądowej sprawa ma charakter cywilnoprawny i jako taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skarga ta, w ocenie Sądu stanowi w istocie sprzeciw od spornego orzeczenia Kolegium, o którym mowa w art. 80 u.g.n. Z treści tego przepisu wynika, że wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W związku z tym wniesiona skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, o czym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.