II SA/Bd 182/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi Krzysztofa B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu II SA/Bd 182/05 UZASADNIENIE Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2004 r. działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10.05.2004 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, stwierdziła u skarżącego Krzysztofa B. osobowość o cechach nieprawidłowych, trądzik twarzy, tatuaż okolicy łopatkowej prawej, bliznę po operacji przepukliny pachwinowej prawej, czyli choroby i ułomności wymienione w § 68 pkt 1, § 2 pkt 1, § 2 pkt 7 i § 3 pkt 1 załącznika nr 2 do tego rozporządzenia i przyznając skarżącemu kategorię zdrowia "N" uznała go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Krzysztof B. złożył odwołanie opatrzone datą [...] 2004 r. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. poprzez terenową Wojskową Komisję Lekarską w B. W odwołaniu stwierdził, że jest kandydatem na stanowisko w korpusie szeregowych zawodowych, otrzymał także pozytywną opinię psychologiczną wystawioną przez Pracownię Psychologiczną w B., którą dołączył do odwołania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2005 r. na podstawie w/w rozporządzenia, art. 5 ust. 6 ustawy z 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) oraz art. 138 kpa utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że badanie psychologiczne sporządzone w dołączonej do odwołania opinii psychologicznej z [...] 2004 r. określiło jedynie intelekt badanego, a prawidłowa sprawność intelektualna orzekanego nie została poddana w wątpliwość przez badającego dla potrzeb TWKL psychiatrę, który określił osobowość badanego, a ta jak wynika z tego badania zawiera cechy nieprawidłowe. Powyższy stan potwierdza również orzeczenie Poborowej Komisji Lekarskiej w Ś. nr [...] z dnia [...] 2002 r., gdzie stwierdzono m.in. osobowość nieprawidłową. W tej sytuacji zdaniem organu drugiej instancji brak było potrzeby przeprowadzania ponownych badań, a zastosowany § 68 pkt 1, zgodnie z zał. nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10.05.2004 r., grupa I, kolumna 4 wykazu chorób i ułomności jednoznacznie czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej, nie dając orzekającym wojskowym komisjom lekarskim możliwości innego rozstrzygnięcia tej sprawy. Na powyższe rozstrzygnięcie Krzysztof B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zdaniem skarżącego podczas prowadzonych badań na rzecz Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. celem ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej nie był badany przez lekarza psychiatrę. Lekarz ten przepisał wystawioną opinię z orzeczenia Poborowej Komisji Lekarskiej w Ś. nr [...] z dnia [...] 2002 r., nie prowadząc z nim nawet rozmowy. Tymczasem orzeczenie Poborowej Komisji Lekarskiej w Ś. zostało wydane w pierwszym kwartale 2002 r. W międzyczasie odbył zasadniczą służbę wojskową, został z niej zwolniony w terminie ustawowym, w trakcie odbywania tej służby nie miał żadnych problemów z zaadaptowaniem się w nowym środowisku oraz nie wykazywał żadnych cech określonych jako osobowość nieprawidłowa. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o jej oddalenie. Wskazano, że odwołanie od orzeczenia TWKL zostało rozpatrzone przez RWKL w oparciu o dostępną dokumentację, a prawidłowość oceny psychiatry badającego dla TWKL potwierdzała treść wcześniejszego orzeczenia o zdolności do służby wojskowej nr [...] z [...] 2002 r. wydanego przez RKL Ś., w którym rozpoznawano także zaburzenia osobowości (§ 69 pkt 1). Biorąc pod uwagę treść odwołania i powyższe fakty RWKL nie widziała potrzeby wykonywania dodatkowych badań ani kwestionowania ustaleń zawartych w orzeczeniu TWKL. Swoje stanowisko RWKL opisała w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Uwzględniając treść skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której orzekany po raz pierwszy zakwestionował sposób przeprowadzenia badania psychiatrycznego wykonanego na zlecenie TWKL, RWKL mając możliwość uwzględnienia skargi w całości wezwała skarżącego na dodatkowe badania - psychologiczne i psychiatryczne. Wyniki tych badań wskazały, że zaburzenia osobowości są u badanego mało nasilone (pozwalają wysnuwać wnioski jak w przedłożonej przez badanego opinii psychologicznej), jednak zaburzenia osobowości istnieją uzasadniając do ich kwalifikacji § 68 pkt 1, co nie daje możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak to uczyniono w zaskarżonych orzeczeniach TWKL i RWKL. W świetle powyższego bezzasadne są twierdzenia i zarzuty skarżącego zawarte w skardze. W szczególności, że wojskowe komisje lekarskie nienależycie przeprowadziły badania lekarskie lub dokonały nieprawidłowych ustaleń co do jego stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc więc związany zarzutami i wnioskami danej skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu dostrzeżonych w toku sądowej kontroli legalności decyzji wszelkich naruszeń prawa, tudzież przepisów które powinny znaleźć zastosowanie w danej sprawie i to niezależnie od żądań oraz zarzutów podniesionych w skardze. Badając więc zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję organu II instancji pod kątem jej zgodności z prawem - co obejmuje nie tylko badanie zgodności z prawem materialnym ale także i to w pierwszej kolejności przepisami postępowania - w oparciu o przedłożone akta postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż w aktach tych brak dokumentów pozwalających na ustalenie kiedy skarżącemu została doręczona decyzja organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 w/w ustawy sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Z akt administracyjnych wynika tylko, że orzeczenie nr [...] organ I instancji tj. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała [...] 2004 r. a odwołanie wpłynęło do niej w dniu [...] 2004 r. Ustalenie daty doręczenia decyzji organu I instancji jest bardzo istotne, gdyż w myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną, a to po myśli art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkowałoby unieważnieniem decyzji organu II instancji. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. § 3 w/w art. 129 stanowi zaś, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Sytuacja wymieniona w tym przepisie w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem zarówno ustawa z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1422) wskazana w zaskarżonej decyzji, jak i wskazane tam rozporządzenie nie przewidują innych terminów do złożenia odwołania. W oparciu o przedłożone akta administracyjne nie można ustalić, kiedy skarżącemu doręczono rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oraz kiedy złożył odwołanie (można ustalić jedynie - na co już powyżej wskazano - kiedy wydano rozstrzygnięcie w pierwszej instancji i kiedy wpłynęło odwołanie). Brak więc możliwości ustalenia, czy orzeczenie w drugiej instancji nie zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkowując się merytorycznie do skargi (byłoby to bowiem oczywiście przedwczesne) zmuszony był po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30.08.2002 r. uchylić zaskarżoną decyzję. Prowadząc ponownie postępowanie organ drugiej instancji przede wszystkim ustali, czy odwołanie zostało złożone w terminie, a dopiero potem - w zależności od treści ustalenia - rozstrzygnie merytorycznie sprawę ustosunkowując się do treści odwołania i zarzutów podniesionych w skardze. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na treści art. 152 przywoływanej ustawy z 30.08.2002 r.