II SA/Bd 185/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-05-29

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak, Joanna Janiszewska-Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając postanowienie organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekając co do istoty sprawy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące uzasadnienie i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu ani do całości zebranego materiału dowodowego, co uniemożliwiło kontrolę zaskarżonego orzeczenia pod kątem zgodności z prawem materialnym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na budowie parkingu, które zostały wstrzymane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB w części dotyczącej podstawy prawnej, orzekając jako właściwą podstawę art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, a w pozostałej części utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 15 k.p.a. poprzez zmianę podstawy prawnej przez organ odwoławczy, art. 11 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez niepełne uzasadnienie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo naruszeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2018 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowił uchylić postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] października 2018 r. w części dotyczącej podstawy prawnej i jednocześnie orzekł jako właściwą podstawę: "art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane"; orzekł ponadto o utrzymaniu w mocy pozostałej części zaskarżonego postanowienia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. [...] lipca 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych w obrębie działki [...] przy ul. [...] w B. . W ramach postępowania przeprowadzono oględziny terenu w dniu [...] lipca 2017 r., w trakcie których ustalono, że na przedmiotowej działce wykonano fundamenty betonowe o długości 30 m i szerokości 6 m, w oddaleniu 3 m od lustra wody (rzeki D. ). Postanowieniem z [...] września 2017 r. PINB w B. wstrzymał A. W. (właścicielowi działki nr [...]) prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie parkingu – wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie postanowiono o zabezpieczeniu terenu budowy przed dostępem osób niepowołanych. Postanowienie to zostało uchylone w całości przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., który postanowieniem z [...] listopada 2017 r. przekazał ponadto sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia WINB wskazał, że A. W. przystąpił do realizacji budowy dziesięciu miejsc postojowych na działce o nr [...] w B. w oparciu o skutecznie dokonane w dniu [...] kwietnia 2017 r. zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w B. (bez sprzeciwu tego organu). Organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego budowa miejsc parkingowych do 10 stanowisk włącznie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że w sprawie należałoby wziąć pod uwagę regulację zawartą w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego z uwagi na położenie inwestycji w obszarze Natura 2000. W konsekwencji, zdaniem WINB, organ I instancji przed uznaniem, czy inwestycja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę winien w pierwszej kolejności rozważyć konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Ponownie rozpoznając sprawę PINB w B. uzyskał od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska informacje zawarte w piśmie z [...] stycznia 2018 r. W piśmie tym wskazano, że z uwagi na opisany zakres planowanych do realizacji prac (powierzchnię parkingu nie przekraczającą 150 m˛) inwestycja nie kwalifikuje się do katalogu przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. RDOŚ zwrócił nadto uwagę na treść art. 96 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i wskazał na konieczność rozważenia przez organ administracji budowlanej (przed wydaniem decyzji wymaganej przed rozpoczęciem przedsięwzięcia), czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Ponadto RDOŚ podkreślił, że inwestycja zlokalizowana jest częściowo w rezerwacie przyrody Rzeka D., a zatem stoi ona w sprzeczności z zakazami obowiązującymi na terenie tego rezerwatu – zakazami określonymi w art. 15 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (zakaz budowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych innych niż służących celom rezerwatu przyrody). W oparciu o uzupełniony materiał dowodowy PINB w B. kolejnym postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. wstrzymał A. W. prowadzenie robót budowlanych, wykonanych w sprzeczności z zakazami obowiązującymi na terenie rezerwatu przyrody Rzeka Drwęca. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 49b Prawa budowlanego. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., który postanowieniem z [...] marca 2018 r. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Za wadliwe organ odwoławczy wskazał powołanie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego wyjaśniając, że możliwość weryfikowania przez organ nadzoru budowlanego prowadzonych robót budowlanych w oparciu o ten przepis może dotyczyć jedynie robót prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. W przedmiotowej zaś sprawie inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania inwestycji. Postanowieniem z [...] października 2018 r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowił wstrzymać A. W. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie parkingu na działce nr [...], wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Ponadto organ postanowił zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób niepowołanych. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu zaś rozstrzygnięcia wskazano, że ponownie dokonane oględziny terenu budowy pozwoliły na ustalenie, że nie zostały wykonane wszystkie roboty związane z budową parkingu. Ponadto organ zacytował treść pisma RDOŚ z [...] stycznia 2018 r. W zażaleniu wniesionym od powyższego postanowienia A. W. domagał się jego uchylenia. Podniósł on, że przed przystąpieniem do robót dopełnił on wszelkich formalności – dokonał stosownego zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w B. i przyjęcie zgłoszenia bez sprzeciwu powinno być uznane za "milczące załatwienie sprawy". Zwrócił nadto uwagę, że z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika nadal jakie ustalenia legły u podstaw jego wydania – tj. czy był on zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę. W rozpoznaniu powyższego zażalenia wydane zostało określone na wstępie zaskarżone postanowienie o nr [...]. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, że realizacja przedmiotowej inwestycji odbywa się w całości w obszarze Natura 2000 Doliny D. i Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny D. i częściowo w rezerwacie przyrody Rzeka D. , zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000- a w konsekwencji wstrzymania przeprowadzonych przez inwestora robót budowlanych. WINB wyjaśnił przy tym, że organ I instancji nie właściwie wskazał na przepis art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis nie mógł mieć zastosowania jednocześnie wraz z prawidłowo powołanym art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W skardze na powyższe postanowienie A. W. zarzucił organowi naruszenie: - art. 15 k.p.a. polegające na zmianie przez organ odwoławczy podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, w sytuacji związania zakresem sprawy i to zarówno podmiotowym , jak i przedmiotowym; - art. 11 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym i znikomym wyjaśnieniu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia przez organ I instancji przepisów: art. 9 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a ponadto art. 11 k.p.a. i art. 7b w zw. z art. 12 k.p.a. Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz od organu II instancji kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył on argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zażalenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa, co uzasadnia uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu orzekającego jest postanowienie WINB uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. w części, w jakiej PINB wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz określające podstawę prawną wstrzymania robót budowlanych, a w pozostałej części utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję lub postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji lub postanowieniu wydanym przez organ odwoławczy na podstawie tego przepisu powinno składać się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. W przypadku, gdy organ odwoławczy uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części. Na wstępie należy zauważyć, że organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie dostrzegł wadliwość zaskarżonego postanowienia w zakresie przytoczenia podstawy prawnej. W ocenie Sądu organ II instancji jako organ powołany do merytorycznego rozpoznania sprawy był uprawniony do skorygowania powyższego uchybienia poprzez przywołanie właściwej (w jego ocenie) podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu. Takie działanie było dopuszczalne albowiem organ II instancji wyeliminował jedynie jeden z dwóch przepisów prawa ze wskazania zawartego w zaskarżonym rozstrzygnięciu - przy istnieniu podstawy prawnej obejmującej przepis mający zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części jej podstawowego koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie (tj. wstrzymanie robót budowlanych) sformułowane przez organ I instancji. W tym zakresie podniesiony przez skarżącego zarzut nie był zasadny. Odmiennie Sąd ocenił jednak pozostałe zarzuty skargi. W tej części rozważań Sąd chciałby wskazać na treść art. 124 k.p.a, z którego wynika, że postanowienie organu odwoławczego powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z treści zaś art. 107 § 3 k.p.a., mającego zastosowanie w zw. z art. 126 k.p.a., wynika, że uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek zawarcia w postanowieniu/decyzji organu odwoławczego uzasadnienia faktycznego i prawnego wynika również z art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji lub postanowienia do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji/postanowienia organu odwoławczego powinno zawierać ponadto odniesienie się do zarzutów przedstawionych przez strony w toku postępowania odwoławczego. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 K.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zasadzie tej nie będzie odpowiadać takie postępowanie, w którym występują sprzeczne interesy stron, a organy prowadzące postępowanie bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Tak więc uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na tle uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania stron i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, rozpoznając sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Granice postępowania odwoławczego wyznaczają zasady postępowania administracyjnego, w tym, zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta rozwinięcie swoje znajduje w art. 77 § 1 K.p.a., jak też w art. 80 k.p.a. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy z opisanych wyżej obowiązków w całości się nie wywiązał. Już z samej lektury uzasadnienia postanowienia wynika, że organ ten nie odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organy obu instancji ustaliły, że w okolicznościach sprawy istnieją podstawy do wstrzymania robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Wstrzymanie robót budowlanych powinno być reakcją organów nadzoru budowlanego w sytuacji, kiedy doszło do naruszenia przepisów prawa. W realiach rozpoznawanej sprawy organy dopatrzyły się naruszenia norm prawa w braku oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Przy czym organy nie powołały przepisów, z których wywiodły konieczność sporządzenia takiej oceny przed przystąpieniem przez inwestora do robót budowlanych. Nie wskazały normy prawnej, której naruszenie uzasadniałoby ingerencję organów nadzoru budowlanego. W tym miejscu wypada więc wskazać, że parking samochodowy jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ujęta została w § 3 ust. 1 pkt 56 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć o powierzchni użytkowej nie niniejszej niż: 0,2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651) lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, przy czym przez powierzchnię użytkową rozumie się sumę powierzchni zabudowy i powierzchni zajętej przez pozostałe kondygnacje nadziemne i podziemne mierzone po obrysie zewnętrznym rzutu pionowego obiektu budowlanego. W aktach sprawy znajduje się pismo zawierające stanowisko RDOŚ wobec inwestycji stanowiącej przedmiot kontroli organów nadzoru budowanego, z którego wynika, że z uwagi na parametry określone przez inwestora w zgłoszeniu nie ma podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ właściwy w sprawach opiniowania i uzgadniania ocen oddziaływania na środowisko uznał zatem, że nie ma zastosowania przepis art. 59 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353). W kontrolowanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że wskazana w zgłoszeniu budowa położona jest na terenie Natura 2000, a tym samym może ona stanowić przedsięwzięcie, wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, stosownie do art. 59 ust. 2 u.u.i.ś., zgodnie z którym realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: - przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; - obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony przez RDOŚ w oparciu o przepis art. 97 ust. 1. Organy obu instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. nie poczyniły żadnych ustaleń i nie dokonały oceny w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu, czy: kontrolowana inwestycja z uwagi na jej parametry może być zakwalifikowana do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałującego na środowisko (art. 59 ust. 1), czy też stanowi tego rodzaju przedsięwzięcie, które w świetle art. 59 ust. 2 u.u.i.ś. wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W istocie organy ograniczyły się jedynie do wskazania, że przedmiotowe przedsięwzięcie leży na terenie obszaru Natura 2000. Niemniej jednak nie wskazały żadnej bliższej charakterystyki obszaru, na którym planowana jest inwestycja z punktu widzenia aktu włączającego ten teren do obszaru Natura 2000. Brak jest również jakichkolwiek rozważań w jaki sposób inwestycja mogłaby znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, zwłaszcza w kontekście definicji pojęcia "znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000", zawartej w art. 3 pkt 17 u.u.i.ś. Należy też zwrócić uwagę, że od dnia 1 stycznia 2017 r. art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie u.u.i.ś. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936) - stanowi bowiem, iż organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia wykonania robót budowlanych oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Z w/w przepisu nie wynika, że w każdym przypadku realizacji przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na obszar Natura 2000 wymagane będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Dlatego też w art. 96 ust. 3 wskazanej ustawy przewidziano, że oceny w tym zakresie dokonywać będzie organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia. W tym kontekście należy zauważyć, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu i do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym nie wniesienie sprzeciwu przez organ przyjmujący zgłoszenie wykonania robót budowlanych w ustawowym terminie powinno być potraktowane jako "milcząca zgoda" określona w art. 122 a k.p.a. obejmująca uprzednie rozważenie wymogu zaprezentowania stanowiska RDOŚ w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 – co stanowi naruszenie w/w przepisów prawa procesowego. Do naruszenia przez organy obu instancji powołanych art. 7, 77 i 80 k.p.a. doszło również, w ocenie Sądu, poprzez pominięcie informacji przedstawionej przez RDOŚ, że kontrolowana inwestycja "częściowo położona jest w obszarze Rezerwatu Przyrody "Rzeka D. " – co może wskazywać na naruszenie zakazów uregulowanych w art. 15 ust. 1 ustawy z [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1014). Organy nadzoru budowlanego miały zatem w realiach rozpoznawanej sprawy obowiązek dokonania również oceny czy wykonywane roboty budowlane odbiegają istotnie od ustaleń i warunków określonych w przepisach, przez które należy rozumieć także przepisy ustawy o ochronie przyrody – zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa budowlanego. Ze względu na wskazane naruszenia prawa procesowego prowadzące do nie wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy, Sąd nie mógł dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak orzeczono w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie Sąd uchylił na podstawie art. 135 powołanej ustawy także decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji. O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien w szczegółowy sposób przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy i dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim organ I instancji ustali, czy wykonane roboty budowlane naruszają zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (a w tym celu ustali czy obszar Rezerwatu Przyrody "Rzeka D." obejmuje swoim zasięgiem inwestycję opisaną w zgłoszeniu do organów architektoniczno-budowlanych i jakie zakazy obowiązują w obszarze rezerwatu), a następnie rozważy, czy w okolicznościach sprawy zachodzi przypadek określony przepisem art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego i czy istnieją podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego. Przyjęcie zaś, za podstawę wstrzymania robót budowlanych przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymagać będzie wykazania, że zgłoszenie, o którym mowa w tym przepisie dotknięte było wadami nie dostrzeżonymi przez organ architektoniczno-budowlany, przy czym w tym zakresie należałoby uwzględnić również stanowisko zaprezentowane przez RDOŚ.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło