II SA/Bd 185/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Burmistrz M. i Gminy S. odmówił D. G. (dalej: strona, skarżący) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – H. G., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] maja 2011 r., którym zaliczono ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał w pierwszej kolejności, że przedmiotowa decyzja została wydana z uwzględnieniem wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2023 r. przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Dalej Burmistrz wyjaśnił, że orzeczenie o niepełnosprawności matki strony zostało wydane na stałe, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] kwietnia 2011 r. Matka skarżącego jest wdową, zamieszkuje wspólnie z synem, który jest stroną niniejszego postępowania. Ponadto matka strony ma jeszcze dwójkę dzieci, które nie są w stanie zapewnić jej stałej opieki ze względu na odległe miejsce zamieszkania. Organ wskazał, że matka strony nie wykonuje żadnych czynności samodzielnie z uwagi na wiek i chorobę – wymaga pomocy przy myciu, przygotowaniu posiłków, ubieraniu się i poruszaniu. Skarżący codziennie kąpie matkę, przygotowuje i podaje posiłki, zaprowadza do toalety, sprząta w domu, opłaca rachunki, robi zakupy i załatwia sprawy urzędowe. Matka strony choruje na niewydolność serca, chorobę wieńcową, POChP, przewlekłe nadciśnienie tętnicze i astmę oskrzelową. Ponadto organ uzyskał informacje, że strona jest płatnikiem podatku rolnego z gruntu o łącznej powierzchni 8,33 ha oraz składała wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej w dniach [...] lutego 2023 r. i [...] sierpnia 2023 r., na które otrzymała zwrot. Skarżący jest zarejestrowany w systemie Ewidencji Producentów. Od [...] lipca 2023 r. strona nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez skarżącego obecnie gospodarstwo rolne prowadzi jego żona, ponieważ z uwagi na pogarszający się stan zdrowia matki zmuszony był do całkowitego zaprzestania prac w gospodarstwie. Końcowo organ wskazał, że odmowa wnioskowanego świadczenia wiąże się z treścią art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. – dalej "u.ś.r."). 2. Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji. 3. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie organ odwoławczy podniósł, że argument organu I instancji pomijający utratę konstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 jest wadliwy i nie może uzasadniać odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Następnie Kolegium wskazało, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż skarżący nie pracuje w gospodarstwie rolnym od [...] lipca 2023 r. i nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, zaś gospodarstwo rolne posiadał do [...] marca 2018 r. Przed zaprzestaniem pracy na gospodarstwie rolnym czynności wykonywane przez skarżącego polegały na zasiewie i zbiorach żyta. Obecnie gospodarstwo ma prowadzić żona, jednak nie udokumentowano na jakiej podstawie i kiedy miało dojść do przekazania gospodarstwa. Ponadto organ wskazał, że skarżący jest płatnikiem podatku rolnego i składał wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej w dniach [...] lutego 2023 r. i [...] sierpnia 2023 r. Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym strona, jego żona i wymagająca opieki matka zamieszkują wspólnie. W ocenie organu większość czynności dnia codziennego, takie jak pranie, sprzątanie, czy gotowanie dla rodziny wykonywać może żona strony. Organ nie dał wiary skarżącemu, że zrezygnował on z pracy w gospodarstwie rolnym aby samemu wykonywać ww. czynności. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego zajmował się on matką już wcześniej, gdyż jej znaczna niepełnosprawność istnieje od 2011 r. Organ podkreślił, że skarżący w powyższym okresie jednocześnie uprawiał zboże i zajmował się matką, zaś w aktach sprawy nie udokumentowano pogorszenia się stanu zdrowia matki skarżącego, zatem nie znajduje uzasadnienia rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym. Organ podkreślił także, że w opiekę nad matką skarżącego angażuje się również jego żona, która sprawuje opiekę podczas jego nieobecności. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem organu przy odpowiedniej organizacji opieki i możliwości pomocy żony skarżący ma możliwość podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze, czy też wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. 4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaną przez niego opieką nad matką podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje; - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącego nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.") poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. pominięcie przy ocenie dowodów wniosków z wywiadu środowiskowego co do zakresu opieki skarżącego nad matką, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiała argumentację wspierająca podniesione zarzuty. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: 6. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zarówno skarżący, jak również organ wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 p.p.s.a. wykazała, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnie organ odwoławczy przyjął, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18 roku życia, względnie 25 roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku, gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie. 8 W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że H. G. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, natomiast skarżący jako jej syn, należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie leży w kwestii spełnienia kluczowej dla uzyskania wnioskowanego świadczenia przesłanki rezygnacji przez skarżącego z prowadzenia gospodarstwa rolnego z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu oznacza to, że sprawa skarżącej powinna być rozpoznana przez organ na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Z uwagi na użyte w przepisie sformułowanie ,,powstania prawa", a nie ,,ustalenia prawa" konieczne jest zastosowanie przepisów dotychczasowych, mimo braku wydania decyzji przed dniem 31 grudnia 2023 r. Dotychczasowe przepisy należy zatem stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy do 31 grudnia 2023 r. złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i spełnili określone w ustawie przesłanki jego przyznania z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 u.ś.r. (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. II SA/Go 552/13 i WSA w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. II SA/Rz 1991/23). Przechodząc do głównej osi sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto stosownie do art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.) ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem dowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21). Posiadanie przez żonę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje zatem automatycznie uzyskania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi bowiem być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania. Gdyby przyjąć, w ślad za autorem skargi, że ocena co do zakresu opieki nad osobą niepełnosprawną oznacza podważenie treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, to należałoby automatycznie przyznawać świadczenie pielęgnacyjne każdej osobie, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem Sądu przez ustawodawcę zwrot w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. "w celu sprawowania opieki" – "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza, że realizacja tego celu nie jest możliwa bez niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Pomiędzy tymi okolicznościami tj. rezygnacją/niepodejmowaniem pracy zarobkowej a sprawowaną opieką musi więc zachodzić bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1124/18 zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter świadczenia zasiłkowego, które miało zastąpić instytucję zasiłku stałego z ustawy o pomocy społecznej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Przedmiotowe świadczenie nie jest zatem przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej lub rezygnację z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi więc sprawować osobistą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze i zakresie, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej, a ponadto zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 655/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 612/21). Z powyższego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane, gdy rezygnacja lub niepodejmowanie pracy zarobkowej wynika z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia przez wnioskodawcę zatrudnienia, bądź w przypadku rolników zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. 9. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazania wymaga, że z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, w szczególności z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania osoby wymagającej opieki w dniu [...] sierpnia 2023 r. oraz w dniu [...] listopada 2023 r., a także z oświadczeń skarżącego wynika, że matka skarżącego zamieszkuje wspólnie z nim i jego żoną. Skarżący pomaga niepełnosprawnej matce przy wstawaniu z łóżka, chodzeniu, przyjmowaniu leków. Ponadto skarżący przygotowuje matce posiłki, zawozi ją do lekarzy, pomaga w czynnościach higienicznych i ubieraniu się. Przed zaprzestaniem pracy na gospodarstwie rolnym czynności wykonywane przez skarżącego w związku z prowadzeniem przedmiotowego gospodarstwa polegały na zasiewie i zbiorach żyta. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że specyfika prowadzenia gospodarstwa rolnego daje znacznie większą swobodę dysponowania czasem pracy niż w przypadku zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Oczywiście nie można wyprowadzać z tego wniosku, że każdy rolnik na tyle swobodnie dysponuje czasem pracy, że bez trudu może godzić prowadzenie gospodarstwa rolnego z opieką nad osobą niepełnosprawną, niezależnie od stanu tej osoby i zakresu rzeczywiście wymaganej opieki. Nadmierne przywiązanie do tezy o specyfice pracy w gospodarstwie rolnym w kierunku tego rodzaju argumentacji prowadziłoby do wniosku sprzecznego z ustawą, że żaden rolnik nie spełnia ustawowej przesłanki rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż dysponuje swobodnie swoim czasem pracy, może pogodzić opiekę nad osobą niepełnosprawną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Każda sprawa wymaga dokonania indywidualnej oceny z uwzględnieniem potwierdzonych wywiadem środowiskowym ustaleń w kwestii zakresu wymaganej opieki. W rozpoznawanej sprawie ocena dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest prawidłowa, ponieważ uwzględnia wszystkie istotne elementy stanu faktycznego. Skarżący wprawdzie bezspornie opiekuje się niepełnosprawną matką, ale profil jego gospodarstwa, tj. wyłącznie uprawa rolna bez hodowli inwentarza, pozwala na postawienie tezy, że mógł on tak zorganizować prace, które z istoty mają charakter sezonowy, by pogodzić je z opieką nad matką, tym bardziej, że w czynnościach związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego mógł liczyć na pomoc żony. Zdaniem Sądu zakres czynności wykonywanych przez skarżącego, tj. przygotowywanie posiłków i leków, pomoc w czynnościach higienicznych, ubieranie matki, pomaganie jej we wstawaniu z łózka, poruszaniu się, czy zawożenie jej do lekarza, nie daje podstaw do przyjęcia, że zakres opieki nad matką skarżącego wymagał rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu praca w gospodarstwie rolnym skarżącego nie ma charakteru ciągłego, a w rezultacie umożliwia pogodzenie jej z opieką nad matką. Podkreślić należy, że wspólnie ze skarżącym gospodarstwo domowe prowadzi jego żona, zatem powinni oni zapewniać sobie wzajemnie pomoc w różnych czynnościach życia codziennego, takich jak np. przygotowywanie posiłków, które wpisują się w zakres czynności składających się na zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad jego niepełnosprawną matką. Z powyższych okoliczności nie wynika zatem, aby stan zdrowia matki skarżącego oraz zakres czynności podejmowanych przez skarżącego był tego rodzaju, że całkowicie wykluczałby dotychczasową pracę w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oparto prawidłowo na przesłance braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, a sprawowaniem przez niego opieki nad matką, wynikającej zarówno z zakresu opieki, jak i możliwości rozplanowania czynności opiekuńczych na różne godziny i dni, które nie kolidowałyby z godzinami pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżący przy należytej organizacji czasu pracy może pogodzić pracę w gospodarstwie rolnym ze sprawowaną opieką. 10. Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego względem swojej niepełnosprawnej matki nie uzasadnia zaprzestania prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Nie zaistniał więc związek przyczynowy pomiędzy wykonywanymi czynnościami, a biernością zawodową skarżącego, niewywołaną ich realizacją. W związku z tym niespełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W takim stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.