II SA/Bd 186/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-04-28
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Wojciech Jarzembski, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie wymagającej całodobowej opieki, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej, nawet jeśli gmina deklaruje możliwość zapewnienia takich usług?Ratio decidendi
Prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Dopiero gdy wskazana przez organ forma pomocy okaże się niewystarczająca, osoba taka może ponownie wystąpić o skierowanie do domu pomocy społecznej. W sytuacji, gdy gmina deklaruje możliwość zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, a ich wystarczalność nie została wykazana jako niewystarczająca, odmowa skierowania do domu pomocy społecznej jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca Helena K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmawiającą skierowania jej do domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił skierowania, wskazując na możliwość zapewnienia opieki w miejscu zamieszkania przez Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej. Skarżąca podnosiła, że jest zadowolona z pobytu w domu pomocy społecznej, gdzie przebywa na umowie cywilno-prawnej. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że prawo do domu pomocy społecznej jest warunkowane niemożnością zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Heleny K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę
II SA/Bd 186/05
UZASADNIENIE
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593), art. 104 i 108 kpa, decyzji z 17.11.2004 r. – znak: [...], odmówił skierowania skarżącej Heleny K. co domu pomocy społecznej.
Uzasadniając decyzję wskazano, że istnieje możliwość zapewnienia wymaganej opieki w miejscu stałego zameldowania skarżącej przez Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej [...] w B. w postaci usług opiekuńczo-pielęgnacyjnych. Wskazano, że zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ustawy o pomocy społecznej, w razie niemożności zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę, osoba wymagająca całodobowej opieki może ubiegać się o skierowanie do domu pomocy społecznej. Jest to świadczenie wyjątkowe, które powinno być orzekane jedynie wówczas, gdy inne formy pomocy środowiskowej zostały wykorzystane i nie przynoszą rezultatów, bądź też brak jest możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę.
Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca Helena K. podnosząc, iż dobrze jej służy pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P., w którym aktualnie przebywa, bowiem wyszła z domowej izolacji, a Ośrodek zapewnia to, co potrzebuje każdy stary, chory człowiek. Jest to pełna, całodobowa opieka pielęgniarska, właściwa polityka lekowa, codzienny kontakt z lekarzem. Ćwiczenia rehabilitacyjne (własna sala), zajęcia terapeutyczne, integracyjne, regularność posiłków, spacery w parku należącym do Ośrodka. Ruch, cisza i odpoczynek, wszystko to pod bacznym okiem bardzo oddanego personelu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] 2004 r. nr [...], na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z postanowień przepisu art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, że o umieszczenie w domu pomocy społecznej może ubiegać się osoba wymagająca całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogąca samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy z formie usług opiekuńczych. Prawo do skorzystania z tego uprawnienia ustawodawca warunkuje niemożnością zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. W rozpatrywanym przypadku gmina proponuje świadczenie takich usług opiekuńczych w mieszkaniu syna. Dopiero, gdy okaże się, że wskazana forma pomocy oferowana przez organ okaże się nie wystarczająca, skarżąca będzie mogła ponownie wystąpić do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o rozważenie możliwości skierowania do domu pomocy społecznej.
Na powyższą decyzję Helena K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, że od [...] 2003 r. przebywa na umowie cywilno-prawnej w Międzygminnym Ośrodku Opiekuńczym w P. Pobyt tam całkowicie ją zadawala i zabezpiecza jej potrzeby bytowe. Ma tam przyjaciół i oddany sercem personel i nie zamierza niczego zmieniać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że ustawodawca warunkuje umieszczenie danej osoby w domu pomocy społecznej niemożnością zapewnienia jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych (art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). W rozpatrywanym przypadku gmina deklaruje gotowość zapewnienia skarżącej na jej wniosek świadczenia usług opiekuńczych w miejscu stałego zameldowania w B. Należy podkreślić nadto, że jeżeli okaże się w przyszłości, że wskazana przez organ forma pomocy będzie niewystarczająca, skarżąca może ponownie wystąpić do organu o skierowanie jej do domu pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i winna być oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja (oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji) nie narusza prawa.
Przedmiotem ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) jest m.in. określenie rodzajów świadczeń z pomocy społecznej oraz zasad i trybu ich udzielania (art. 1 pkt 2 ustawy). Ustawa przewiduje świadczenia pieniężne i niepieniężne (art. 36 ust. 1 i 2). Wśród tych ostatnich przewiduje m.in. usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, a także pobyt i usługi w domu pomocy społecznej (art. 36 ust. 2 lit. l oraz lit. o).
Zgodnie zaś z art. 54 ust. 1 tej ustawy, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Z powyższego wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że po świadczenie z pomocy społecznej w postaci zamieszkania w domu pomocy społecznej należy sięgać dopiero po wykorzystaniu wszystkich możliwości pomocy indywidualnej w miejscu zamieszkania. Możliwość zaś świadczenia takiej pomocy, jak to ustalono w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie istnieje. I dopiero wówczas, gdy okaże się, że wskazana forma pomocy oferowana przez organ okaże się niewystarczająca, skarżąca będzie mogła ponownie wystąpić do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o rozważenie możliwości skierowania do domu pomocy społecznej.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji, nie dopatrzywszy się naruszenia prawa przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło