II SA/Bd 187/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zbigniewa K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 roku, nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] Starosta W. na podstawie art. 151 §1 pkt2 i art.145 §1 pkt 5 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.Nr 98 póz. 1071 z 2000r.) po wznowieniu postępowania (objętego postanowieniem z dnia 17 października 2005r.) uchylił decyzje Starosty W.: – nr [...] z dnia [...] 2002 r. o uznaniu Zbigniewa K. za osobę bezrobotną z dniem [...]2002 r. i przyznaniu od dnia [...]202 r. prawa do zasiłku, – nr [...] z dnia [...]2005 r. o utracie z dniem [...] 2003 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku w związku z podjęciem pracy. Jednocześnie orzekł o odmowie uznania Zbigniewa K. z dniem [...] 2002 r. za osobę bezrobotną. Rozstrzygnięcie swoje organ pierwszej instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania: Zbigniew K. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. celem dokonania rejestracji w dniu [...] 2002 r. Decyzją Starosty W. orzeczono wówczas o uznaniu w/w z dniem [...] 2002 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu od dnia [...] 2002 r. prawa do zasiłku. Z dniem [...] 2003 r. zainteresowany utracił status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z powodu podjęcia pracy. W dniu [...] 2005 r. Zbigniew K. dostarczył decyzję Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] 2005 r. o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Z treści tego dokumentu wynikało, że od dnia [...] 1998 r. rozpoczął działalność gospodarczą i z dniem [...] 2005 r. dokonał jej wykreślenia. Ponadto, zainteresowany przedłożył także zaświadczenie z Urzędu Skarbowego we W., które wskazuje, iż w latach 1998-2004 figurował w rejestrze prowadzących działalność gospodarczą i osiągał w roku 1998, 1999 i 2000 przychody. Zbigniew K. załączył także zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. świadczące o tym, że w okresie od 01.01.1999 r. do 31.05.2000 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu a w okresie od 01.02.2005 r. do 14.09.2005 r. ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Ponieważ okoliczność ta nie była znana urzędowi w dniu orzekania o uzyskaniu przez Zbigniewa K. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku jak też w dniu utraty statusu oraz prawa do zasiłku, postanowieniem z dnia [...] 2005 r. wznowiono postępowanie w przedmiotowych sprawach. W wyniku analizy dokumentów będących w posiadaniu PUP ustalono, że Zbigniew K. nie spełniał wymogów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, aby nabyć z dniem [...] 2002 r. status osoby bezrobotnej oraz od dnia [...] 2002 r. prawo do zasiłku. Stąd też brak było podstaw do utraty przez w/w prawa do zasiłku z dniem [...] 2003 r. w związku z podjęciem pracy. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia Zbigniew K. wniósł o przyznanie prawa do zasiłku, podnosząc, iż "nie wiedział, że działalność gospodarczą należy wykreślić z wpisu ewidencji działalności gospodarczej. Zatem od momentu faktycznego zaprzestania jej prowadzenia tj. od [...] 2000 r. zawiesił jej prowadzenie w Urzędzie Skarbowym i w ZUS". Ponadto opisał swój przebieg zatrudnienia, a także dodał, iż obecnie jest osobą bezrobotną, a jedynym żywiciel rodziny jest jego żona. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uzasadniając swoje stanowisko podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Wskazał także, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. l pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, póz. 1001 ze zm.) "bezrobotnym - oznacza to osobę,... , nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, ... , nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników ". Dodał także, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Tak, więc będzie mogła uzyskać status bezrobotnego osoba, która wprawdzie jest już umieszczona w ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, lecz nie nadszedł jeszcze dzień faktycznego jej rozpoczęcia, określony przez tę osobę w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do czasu wyrejestrowania tej działalności. Organ odwoławczy wskazał także, że bycie bezrobotnym oznacza, że osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o tym, iż w okresie zgłoszenia działalności gospodarczej do ewidencji nie była ona prowadzona, ponieważ do dnia 01.03.1998 r. działalność figurowała w rejestrach ewidencji tych działalności i nie została zlikwidowana do dnia dokonania rejestracji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Zbigniew K. wniósł o uchylenie wskazanej wyżej decyzji polemizując z ustaleniami organu odwoławczego oraz powołując się na tożsame argumenty jak w odwołaniu od decyzji Starosty W. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z decyzji organu I instancji, podstawą prawną uchylenia poprzednio wydanych decyzji i ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy były przepisy art. 151 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145 a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazaną w decyzji pierwszoinstancyjnej podstawą uchylenia był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stanowi on, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dlatego też Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż dla oceny prawidłowości postępowania organu I instancji zasadniczego znaczenia nabiera wykładnia postanowień art. 10 kpa ustanawiającego jedną z naczelnych zasad postępowania o normatywnym charakterze zobowiązującą organy administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przenosząc powyższe unormowanie na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż postanowienie wznawiające postępowanie z urzędu w sprawie zakończonej decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...] 2004 r. zostało wydane dzień wcześniej niż decyzja Starosty W. z [...] 2005 r. uchylająca wskazaną wyżej decyzję i orzekająca o odmowie uznania Zbigniewa K. z dniem [...] 2004 r. za osobę bezrobotną Ponadto przyznaniu od dnia [...] 2004 r. prawa do zasiłku. Ponadto z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi nie wynika czy postanowienie o wznowieniu postępowania zostało skarżącemu doręczone. Oznacza to, że organ naruszył tym samym postanowienia art. 10 § 1 kpa uniemożliwiając Zbigniewowi K. aktywne uczestniczenie w prowadzonym postępowaniu. Ponadto wskazać należy, że w zakończonych decyzjach organy administracji orzekały jednocześnie o kilku sprawach administracyjnych takich jak uznanie za osobę bezrobotną, przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, czy o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ramach normalnego postępowania administracyjnego organy administracji o każdej z tych spraw orzekałyby w formie oddzielnych decyzji administracyjnych, gdyż przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest konsekwencją wcześniejszego uznania za osobę bezrobotną, a utrata prawa do zasiłku jest następstwem spełnienia przesłanek określonych przez przepisy prawa. Dlatego też organy administracji powinny orzekać w ramach wznowienia postępowania o każdej z tych spraw w ramach oddzielnych postępowań, nie prowadzonych równocześnie, ale jedno po drugim. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.