II SA/Bd 188/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-17

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Anna Klotz, Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie wyjaśnił w decyzji różnicy między kwotą przyznaną a kwotą do zwrotu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu braku wyjaśnienia w decyzji istotnej okoliczności dotyczącej różnicy między kwotą przyznaną a kwotą ustaloną do zwrotu. Organ ma obowiązek oparcia decyzji na pełnym materiale dowodowym i wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym szczegółowego ustalenia i uzasadnienia wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. otrzymał decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012 z tytułu zmniejszenia powierzchni uprawy prosa w wariancie 6.1. Organ stwierdził, że zmniejszenie powierzchni nie było zgodne z przepisami rozporządzenia, co skutkowało obowiązkiem zwrotu części płatności. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące stosowania przepisów rozporządzenia, braku pełnego rozpatrzenia sprawy oraz braku uwzględnienia braku wzbogacenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] listopada 2014 r, nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Biura Powiatowego w Ś. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr ... z dnia ... 2014 r. na podstawie art. 104 i 107 Kpa, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzec Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), art. 29 ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), § 39 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.), art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) 65/2077 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698 /2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/ 2007 art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wspierania rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urzęd. UE Nr L 25 s. 8 z 28.01.2011 r. z zm.) – ustalił A. S. kwotę niesłusznie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości ... zł zakreślając termin jej zapłaty w ciągu 60 dni od daty doręczenia decyzji pod rygorem naliczenia odsetek. W uzasadnieniu decyzji organ m.in. wskazał, że we wniosku na rok 2012 stwierdzona została uprawa prosa w ramach wariantu 6.1 na powierzchni 62,14 ha. Natomiast we wniosku na rok 2013 skarżący realizował uprawę prosa w wariancie 6.1 na powierzchni 1,42 ha, co oznacza, że zmniejszył powierzchnię realizacji wariantu 6.1 "Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" w sposób niezgodny z § 6 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. i tym samym zachodzi konieczność zwrotu za nie dotrzymanie zobowiązania za wariant: 6.1 "Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" za część płatności przyznanej za rok 2012 w wysokości ... zł. Składając odwołanie A. S. wywodził, że dotrzymuje zobowiązania rolnośrodowiskowego, zapewniając minimalną powierzchnię dla podmiotu 6.1 wynoszącą co najmniej 0.30 ha a płatności za 2012 r. są mu należne. Dyrektor Oddziału Regionalnego ww. Agencji w T. decyzją Nr ... z dnia ... 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2,7 i 8 ww. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. oraz § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1, § 39 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej podpisał się pod zobowiązaniem do: niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie przyznanie pomocy i o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, do przestrzegania podstawowych wymagań dotyczących programu rolnośrodowiskowego, realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz oświadczeniem o tym, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz że jest świadom konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zmniejszenie lub pozbawienie płatności rolnośrodowiskowej za uchybienia w postaci nieprzestrzegania wymogów, do których stosowania zobowiązał się rolnik, zaciągając zobowiązanie rolnośrodowiskowe wynika z tego, że nie został i nie zostanie osiągnięty rezultat działania Programu rolnośrodowiskowego z powodu nieprzestrzegania wymogów danego pakietu i wariantu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Beneficjent Programu rolnośrodowiskowego, przystępując do realizacji zobowiązania, dobrowolnie zobowiązuje się do realizowania wymogów tego zobowiązania ze świadomością, że nie otrzyma płatności i dodatkowo będzie obowiązany do jej zwrotu, jeżeli nie będzie realizował zobowiązania zgodnie z wymogami. Art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych i nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie z ww. powodów jak w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe w pakiecie 6, obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit, c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, tzn. obszar kwalifikujący się do przyznania płatności w ramach danego wariantu pakietu 6, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. W rozpatrywanej sprawie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach wariantu 6.1 zostało podjęte do powierzchni 62,14 ha - powierzchnia ta odpowiada powierzchni kwalifikowanej do płatności, zgodnie z decyzją Nr .... § 6 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Zasadą jest więc brak zmian w trakcie realizacji programu, poza wyjątkami wyraźnie przez ustawodawcę przewidzianymi. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia dopuszcza się w ramach danego wariantu pakietu 6 zmianę powierzchni podjętego zobowiązania pod warunkiem zmiany miejsca uprawy roślin lub zmiany uprawianej rośliny, ale tylko w ramach tego samego wariantu. W kolejnym roku rolnik może zmniejszyć/zwiększyć powierzchnię realizacji poszczególnego wariantu pakietu 6, pod warunkiem, że to zmniejszenie/zwiększenie jest wynikiem zmiany miejsca uprawy lub zmian uprawianej rośliny w ramach danego wariantu i zmienione zobowiązanie może być jedynie realizowane na gruntach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności. Zmiana miejsca uprawy rośliny w ramach danego wariantu pakietu 6 zachodzi w sytuacji, gdy przynajmniej na części obszaru przestaje być uprawiana roślina dotychczas uprawiana, a w zamian w innym miejscu położonym na obszarze gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na którym w poprzednim roku realizacji danego wariantu ta roślina nie była uprawiana, rolnik rozpoczyna jej uprawę. Istotą zmiany miejsca uprawy rośliny jest zaprzestanie jej uprawy w jednym miejscu i rozpoczęcie jej uprawy w innym miejscu. Obie przesłanki muszą być spełnione, gdyż "zastąpienie czegoś czymś" jest istotą pojęcia "zmiana". Zmiana ta, że jeżeli rolnik w roku 2013 zmienia swoje zobowiązanie w zakresie wariantu 6.1 pakietu 6 poprzez zmianę uprawianej rośliny lub zmianę miejsca uprawy roślin to działki ewidencyjne, na których w latach poprzednich zlokalizowane były działki rolne mogą być przedmiotem wymiany (działki takie mogą być zbywane) i zobowiązanie uznaje się za zachowane, jeśli rolnik nadal będzie realizował zobowiązanie na powierzchni nie mniejszej niż 0,30 ha w odniesieniu do gruntów rolniczych. We wniosku na rok 2013 producent zadeklarował wariant 6.1 na powierzchni 1,42 ha (działka rolna II z uprawą prosa) na działkach ewidencyjnych nr: ...—0,64 ha i ... - 0,78 ha. Oznacza, to że producent dokonał zmiany w pakiecie 6 niezgodnie z dyspozycją § 6 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia 25/2011. Na działkach nr ... i ... w roku 2012 również prowadzona była uprawa prosa w ramach pakietu 6.1. Tym samym zmniejszenie powierzchni uprawy prosa nie było połączone z zaprzestaniem jego uprawy w jednym miejscu i rozpoczęciem jego uprawy w innym miejscu. Tym samym okoliczność uprawy przez skarżącego uprawy prosa w roku 2013 na powierzchni nie mniejszej niż 0,30 ha (1,42 ha) pozostaje bez wpływu na ustalenia w zakresie niedotrzymania podjętego zobowiązania, gdyż nie zostały zachowane warunki jego zmiany. W konsekwencji stwierdzić należy, że producent w roku 2013 zmniejszył powierzchnię realizacji wariantu 6.1, a tym samym zachodzi obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012 z tytułu niedotrzymania podjętego zobowiązania w wysokości ... zł za powierzchnię 60,72 ha. W roku 2012 uprawa prosa w ramach wariantu 6.1 wynosiła 62,14 ha. Natomiast w roku 2013 uprawa prosa w ramach wariantu 6.1 była prowadzona na powierzchni 1,42 ha. Pełnomocnik A. S. w skardze na ww. decyzję z ... 2015 r. domagając się uchylenia obu decyzji zarzucił: 1. obrazę art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kpa - brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także oparcia decyzji na niepełnym materiale dowodowym. 2. nieuwzględnienie, że przepisy ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. stanowiące podstawę prawną decyzji weszły w życie z dniem 15 marca 2013 r. a wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok został złożony w dniu ... 2012 r. 3. pominięcie okoliczności, że zarówno licencjonowany doradca rolnika sporządzający wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok jak i Biuro Powiatowe ARiMR w Ś. wydające decyzje dotyczące płatności za ten rok, ale podejmowane już po dniu wejścia w życie przepisów rozporządzenia z 13 marca 2013 r. nie dostrzegli żadnych nieprawidłowości, które mogłyby skutkować powstaniem obowiązku zwrotu należności. 4. nieuwzględnienie faktu, że w aktualnej sytuacji polskiego rolnictwa A. S. zużył przekazane mu środki pieniężne na pokrycie podstawowych kosztów produkcji rolnej i nie jest w żaden sposób wzbogacony. Podniósł również, że skarżącemu przyznano płatność na 2012 r. w wariancie 6.1 w kwocie ... zł, a w każe mu się zwrócić kwotę ... zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do pierwszego zarzutu stwierdził, iż zarzut został sformułowany lakonicznie, bez wskazania istoty naruszenia oraz wpływu tego naruszenia na rozstrzygnięcie i nie sposób odnieść się do tego gołosłownego zarzutu, czy nawet z nim polemizować. Również skarżący nie wskazał, co miał na myśli twierdząc, że organ oparł decyzję na niepełnym materiale dowodowym. Skoro zarzuca, że materiał dowodowy był niepełny, to winien podać, czego organ nie przedsiębrał celem wyjaśnienia sprawy, jakie okoliczności pominął i w jakim zakresie uchybił obowiązującym przepisom czego w skardze również nie ma. Odnosząc się do drugiego zarzutu organ stwierdził, iż odczytanie normy intertemporalnej z § 46 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 13 marca 2013 r., jednoznacznie określa które akty normatywne i do których postępowań winny być stosowane. Zarówno decyzja Kierownika BP z 2013 r. ustalająca pierwszoroczną płatność, jak też decyzja Dyrektora OR stwierdzająca nieważność ww. decyzji Kierownika oraz ponowna decyzja Kierownika BP przyznająca płatność za 2012 r. były wydane w oparciu o rozporządzenie "rolno środowiskowe" z 2009 r. Natomiast decyzje Kierownika BP z ... 2014 r. dot. płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. i z ... 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności oraz skarżona obecnie decyzja Dyrektora OR utrzymująca w mocy ww. decyzje Kierownika BP, wydano w oparciu rozporządzenie "rolnośrodowiskowe" z 13 marca 2013 r. Skoro zatem sprawa przyznania płatności za 2012 r. została zakończona ostatecznie dopiero w 2014 r., to słusznie stosowano rozporządzenie z 2009 r., natomiast decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności i skarżona decyzja, są nowymi postępowaniami, wszczętymi już pod rządami rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Wszystkie decyzje zostały oparte na właściwych aktach normatywnych. Trzeci zarzut także nie może być podstawą uwzględnienia skargi z uwagi, iż: uzyskanie kwoty pobranych nienależnie płatności, jest samoistną podstawą zwrotu, w kwestii korzystania z usług licencjonowanych doradców, skarżący i doradca ustalają zakres wzajemnych obowiązków i praw, a za skutki działania doradcy ponosi konsekwencje skarżący jako strona umowy, będąca jednocześnie producentem rolnym. Organowi nie sposób przypisać winy, bowiem raport weryfikujący prawidłowość realizacji przyjętych przez skarżącego pakietów w 2012 r., Kierownik BP otrzymał już po wydaniu decyzji przyznającej płatność za 2012 r., co było podstawą wzruszenia decyzji w trybie nadzoru przez Dyrektora OR. Okoliczności te i tak nie mają dla sprawy znaczenia, bowiem to skarżący jako producent rolny, samodzielnie określa pakiety rolnośrodowiskowe do których przystępuje i zobowiązuje się je realizować ustalając ich powierzchnię oraz rodzaj uprawy. W kwestii zarzutu dot. stanu polskiego rolnictwa oraz przywołanej instytucji braku wzbogacenia skarżącego z tytułu nienależnie pobranych płatności, które zostały zużyte na normalne koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego, to postępowanie administracyjne dotyczy indywidualnej sprawy nie mającej żadnej korelacji z "aktualnym stanem polskiego rolnictwa". Natomiast odnośnie wskazania braku wzbogacenia, organ stwierdził, iż dotyczy to instytucji prawa cywilnego, a wobec tego również nie może mieć żadnego odniesienia do przedmiotowej sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że w dniu ... 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wpłynął "Wniosek o przyznanie płatności rolonośrodowiskowej na rok 2012" – wniosek pierwszoroczny skarżącego A. S. (ID ...). We wniosku tym jako producent rolny skarżący zadeklarował realizację pakietu 1 – rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 "zrównoważony system gospodarowania" na powierzchni 70,54 ha, pakietu 6- zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1. "produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych" na powierzchni 63,36 ha, pakietu 8 – ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1. "międzyplon ozimy" do powierzchni 64,83 ha i w wariancie 8.2.2. "międzyplon ozimy – na obszarach zagrożonych erozją" na powierzchni 3,53 zł. W dniu ... 2012 r. do BP ARiMR w Ś. wpłynęła zmiana do wniosku, w której producent zmniejszył powierzchnię wnioskowaną do wariantu 8.2.2. do 2,11 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. w dniu ... 2013 r. wydał decyzję Nr ... o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości tj. ... zł w tym: 1) do pakietu 1- rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 "zrównoważony system gospodarowania" w wysokości ... zł do powierzchni 65,32 ha (deklaracja 70,54), 2) do pakietu 6 – zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie w wariancie 6.1 "produkcja towarowa lokalnych odmian uprawnych" w wysokości ... do powierzchni 65,32 ha (68,36), 3) do pakietu 8 - ochrona gleb i wód, w wariancie 8.2.1 "międzyplon ozimy" w wysokości ... zł do powierzchni 62,29 ha. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepisy: art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/ 2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16), art. 16 ust. 3, ust. 5, rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011) w związku z art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 02.12.2009), § 3 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, art. 23 i art. 24 ust- 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 14) § 2 b § 3, § 7 ust 6, § 8 ust 1, § 9 ust 5, § 14 ust. 1, ust. 3, § 21, § 31 i załącznikami nr 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) art. 104 Kpa. W kolejnym 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o płatność drugoroczną, i decyzją Kierownika BP z dnia ... 2014 r. nr ... roku otrzymał płatność rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości ... niższej niż za rok 2012 z uwagi na zmniejszenie powierzchni rolnej. Z akt wynika także, że ww. decyzja Kierownika BP z ... 2013 r. nr ... została następnie w trybie nadzoru przez Dyrektora OR w T. usunięta z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, ust. 157 i 158 § 1 Kpa jej nieważności decyzją nr dnia ... 2014 r. nr .... Następnie wobec ostateczności ww. decyzji Dyrektora OR, Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Ś. w dniu ... 2014 r. wydał decyzję Nr ... o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2012r. w łącznej wysokości ... zł. Na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16), art. 16 ust. 3, ust. 5, rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011) w związku z art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 02.12.2009), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.), art. 23 i art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 14) § 2 ust. 1, § 3, § 7 ust. 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 5, § 14 ust. 1, ust 3, § 21« § 31 i załącznikami nr 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. sprawię szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) oraz na podstawie 104 Kpa przyznano skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie ... zł pakiet 8 – Ochrona gleb i wód, wariant 8.2.1. – Międzyplon ozimy 5,11 ha/rok, kwotę ... zł, pakiet 1 – Zrównoważony sposób gospodarowania, wariant 1.1- Zrównoważony sposób gospodarowania za powierzchnię 62,14 ha/rok, kwotę ... zł, pakiet 6 – Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, Wariant 6.1 – Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin upranych za powierzchnię 62,14 ha/rok, kwotę ... zł. Z akt wynika, że po wydaniu ww. decyzji doszło do wydania opisanej na wstępie decyzji z ...2014 r. – Nr ... r. utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Nr ... z ... 2015 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w odniesieniu do tych decyzji, należy niewątpliwie przyznać rację organowi odwoławczemu, że powoływanie się skarżącego w kontekście przywołanego wyżej art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych na stan polskiego rolnictwa i brak wzbogacenia się skarżącego z tytułu nienależnie pobranych płatności, które zostały następnie zużyte na normalne koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego jest chybione ponownie instytucja "braku wzbogacenia" to instytucja prawa cywilnego i nie może mieć żadnego, odniesienia do przedmiotowej sprawy administracyjnej, dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej, rozstrzyganej w trybie postępowania administracyjnego. Należy także przyznać rację organowi, że generalnie rzecz biorąc w świetle w ocenie Sądu prawidłowo przywołanych w decyzji przepisów płatność, rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawana pomocy finansowej ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm). W tym miejscu należy stwierdzić, że organ zasadnie przywołał w podstawie prawnej decyzji właśnie przepisy tego rozporządzenia skoro jego § 4b wyraźnie określa jakie akty normatywne w odniesieniu do jakich postępowań należy stosować. Chybiony jest więc zarzut zawarty w pkt 2 przedmiotowej skargi. Natomiast zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyzna do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem. Natomiast po myśli przepisu § 6 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na: zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach: wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust 1 pkt 6, wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8, jeśli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane. Nie zwalnia to jednak organu stosownie do przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kpa od obowiązku wszechstronnego i wnikliwego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także oparcia decyzji na pełnym materiale dowodowym. Wierna realizacja tych zasad i przepisów w niniejszej sprawie była tym bardziej konieczna, że skarżącemu przyznano płatność na 2012 r. w wariancie 6.1 w kwocie ... zł, nałożono na niego obowiązek zwrotu kwoty ... zł. Tej okoliczności dlaczego kwota niezależnie pobranych płatności ustalona w wysokości większej (i to znaczenie!) niż kwota którą przyznano, w ogóle nie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Okoliczności tę przyznał zresztą w toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu stwierdzając, że "występują nieprawidłowości co do kwoty." W tym stanie rzeczy nie podzielając w część zarzutów skargi (w zakresie wyżej wskazanym) z uwagi na powyższe uchybienie, mając na uwadze treść przywołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepis art. 135 tej ustawy orzeczono jak w pkt 1 wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 opierając na przepisie art. 145 tej ustawy. Prowadząc ponownie postępowanie rzeczą organu będzie uwzględnienie powyższych ocen i wskazań, które po myśli art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są dla organu wiążące. W szczególności organ w wypadku uznania, iż nastąpiło nienależne pobranie wskazanej płatności z tytułu Programu Regionalnego ustali dokładnie wysokości tej kwoty, a następnie w uzasadnieniu decyzji przedstawi także w jaki sposób doszło do jej naliczenia, realizując tym samym dyspozycję art. 107 § 3 Kpa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło