II SA/Bd 191/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r., Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił odroczenia wykonania nakazanej decyzją z dnia [...] r., znak:[...], rozbiórki obiektu rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,02 x 5,00 [m] wraz z tarasem o wymiarach 5,10 x 2,05 [m], znajdującego się na działce o nr ewid. 1/7 w [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż pismem z dnia [...] r. zobowiązany wystąpił z wnioskiem o bezterminowe odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki, twierdząc że w jego sprawie mają zastosowanie okoliczności zawarte w art. 39 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., uzasadniające odroczenie, czyli względy społeczne i gospodarcze. Organ nadzoru budowlanego zwrócił również uwagę, iż pismem z dnia [...] r. znak: [...], Burmistrz [...] jako właściciel przedmiotowej działki wyraził negatywne stanowisko w sprawie przedmiotowego odroczenia rozbiórki, motywując to zarówno względami ochrony środowiska (obiekt położony jest w odległości mniejszej od 100 m od brzegu jeziora [...]) jak i gospodarczymi (obiekt znajduje się w miejscu publicznym – plaża miejska). Takie negatywne stanowisko organu samorządu terytorialnego, pozwoliło organowi nadzoru budowlanego na uznanie, iż nie może odroczyć wykonania przedmiotowej rozbiórki w trybie art. 39 ustawy - Prawo budowlanego z 1974 r. W odwołaniu od powyższej decyzji K. F. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania polegające na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym uniemożliwieniu złożenia wniosków dowodowych zmierzających do wykazania, iż domki zostały wzniesione na podstawie pozwoleń na budowę oraz, że zachodzą ekonomiczne i społeczne przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Zdaniem organu odwoławczego czasowe wykorzystanie samowolnie pobudowanego obiektu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy przemawiają za tym względy społeczne lub gospodarcze, które w niniejszej sprawie nie zachodzą, wręcz przeciwnie, względy te przemawiają za usunięciem spornego budynku, co wynika jasno z zapisu zawartego w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym jest on posadowiony - cyt.:"... konieczność likwidacji istniejącej dzikiej zabudowy letniskowej...", oraz z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - Ochrona przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) - art.17, zgodnie z którym istnieje zakaz zabudowy w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek i jezior. Podniesiono, iż Burmistrz [...], pismem z dnia [...] r., znak:[...], negatywnie wypowiedział się w przedmiocie ewentualnego odroczenia wykonania rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego, wobec czego organ nadzoru budowlanego I instancji słusznie postanowił w zaskarżonej decyzji o odmowie odroczenia wykonania nakazu wynikającego z prawomocnej decyzji. Ustosunkowując się z kolei do wniesionego odwołania i zarzutów w nim zawartych, stwierdzono brak przesłanek do uchylenia spornej decyzji, bowiem zarzut dotyczący braku umożliwienia stronie udziału w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uznanie, ponieważ z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] r., znak: [...] (doręczonym skarżącemu [...] r.) organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie, zgodnie z art.10 §1 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...], zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 8 i 10 K.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z podstawowymi celami postępowania administracyjnego związanymi z pogłębianiem zaufania obywateli do organów państwa oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż obiekt letniskowy wybudowany został bez pozwolenia na budowę oraz że nieruchomość, na której jest położony stanowi własność gminy [...], podczas gdy w rzeczywistości obiekt został wybudowany legalnie, zaś co do nieruchomości toczy się postępowanie o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w [...]. Ponadto zarzucono rażące naruszenie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą względy społeczne i gospodarcze przemawiające za odroczeniem wykonania przymusowej rozbiórki i czasowe wykorzystanie obiektu. Motywując swoje stanowisko skarżący podniósł, iż ograniczenie się do ogólnego wskazania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym bez jednoczesnego zaznaczenia, iż Burmistrz [...] złożył negatywną opinię, która legła u podstaw wydanej decyzji nie wyczerpuje dyspozycji przepisów art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także treści art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Skarżący po raz kolejny podkreślił, iż właścicielem nieruchomości, na której posadowiono dom, nie jest Gmina [...], gdyż w przedmiocie własności toczy się postępowanie o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w [...], a ponadto to Gmina [...] zbyła skarżącemu obiekt postawiony rzekomo w drodze samowoli budowlanej, a będący przedmiotem postępowania. Wskazano również, że wynik postępowania o zasiedzenie nieruchomości ma wpływ na kwestie związane z ewentualną rozbiórką lub przeniesieniem obiektu (nietrwale związanego z gruntem) na inną nieruchomość, ponieważ w toku rozmów prowadzonych w ramach postępowania o zasiedzenie Burmistrz [...] zobowiązywał się, iż w przypadku stwierdzenia zasiedzenia przez skarżącego i innych właścicieli nieruchomości jest gotów dokonać zamiany na inną nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do podnoszonej w skardze sprawy toczącego się aktualnie postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie zasiedzenia terenu, na którym posadowiony jest sporny obiekt, wyjaśniono, że okoliczność ta nie ma wpływu na wydane rozstrzygnięcie, ponieważ sam tytuł prawny do terenu nie stanowi podstawy legalizacji spornego obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą odroczenia wykonania rozbiórki, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, iż w myśl przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się przepisu art. 48 ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2001 r. w sprawie OPS 4/01 (opublikowanej w ONSA 2002/2/58), Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Dla właściwego zrozumienia zasadności rozstrzygnięcia Sądu podkreślenia wymaga okoliczność, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie wyznaczającym jednocześnie granice jej rozpoznania, jest decyzja o odmowie odroczenia wykonania nakazanej decyzją z dnia [...] r., znak:[...], rozbiórki obiektu rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,02 x 5,00 [m] wraz z tarasem o wymiarach 5,10 x 2,05 [m], znajdującego się na działce o nr ewid. 1/7 w [...], przy czym budowa tegoż obiektu budowlanego miała miejsce przed 1995 r., dlatego należy uwzględnić art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. i rozpatrzyć sprawę na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu stanowi więc okoliczność bezsporną. W niniejszej sprawie do wniosku skarżącego o odroczenie terminu wykonania rozbiórki zastosowanie ma przepis art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Stosownie do tego przepisu, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, właściwy organ administracji może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Możliwość odroczenia wykonania rozbiórki odnosi się więc do sytuacji, gdy obiekt wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Z takiego unormowania wynika, że art. 39 wiąże się ściśle z art. 37 ust. 1 pkt 1 i nie stanowi odrębnej samodzielnej regulacji, lecz daje jedynie organowi uprawnienie do łagodzenia skutków nakazanej rozbiórki przez odroczenie jej wykonania i zezwolenie na czasowe wykorzystanie tego obiektu w razie wystąpienia określonych w ustawie przesłanek społecznych lub gospodarczych. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą odroczenia terminu rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr 1/7 w [...], nie narusza powołanego przepisu art. 39 ustawy. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością dalszego czasowego wykorzystania obiektu. W rozpoznawanej sprawie organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie mające na celu ustalenie okoliczności wskazanych w przepisie art. 39 ustawy. Postępowanie to przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. W wyniku tego postępowania prawidłowo ustalony został stan faktyczny sprawy i wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organów, że w rozpoznawanej sprawie ani względy społeczne ani względy gospodarcze nie przemawiają za celowością odroczenia wykonania rozbiórki, przy czym odnotowania wymaga okoliczność, iż na etapie postępowania administracyjnego skarżący w żaden sposób nie umotywował swojego wniosku o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki. Podnoszone zaś w skardze czy też na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. okoliczności dotyczące skutków ewentualnego stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, uznać należy za głęboko spóźnione, ponieważ sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia jedynie legalność działania organów administracji na etapie postępowania administracyjnego, stosownie bowiem do art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Nie sposób w szczególności przyjąć sugerowanej przez skarżącego we wniosku z dnia [...] r. dopuszczalności bezterminowego odroczenia terminu wykonania rozbiórki. Przede wszystkim stwierdzić bowiem należy, że odroczenie przymusowej rozbiórki ma tylko na celu umożliwienie inwestorowi dalszego użytkowania obiektu przez czas wyraźnie w decyzji określony, nie może natomiast unicestwiać skutków ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Odroczenie terminu wykonania rozbiórki oznacza tylko i wyłącznie przesunięcie w czasie obowiązku wykonania nakazu wynikającego z decyzji ostatecznej, nie powoduje natomiast uchylenia tego nakazu. Ponadto czas, na jaki odroczona być może przymusowa rozbiórka musi być wyraźnie w decyzji wskazany, a samo wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w tej kwestii – precyzyjnie uzasadnione względami społecznymi lub gospodarczymi. W ocenie Sądu to właśnie względy społeczne i gospodarcze przemawiają za odmową odroczenia wykonania decyzji rozbiórkowej, a nie odwrotnie jak chce tego skarżący. Uchylanie się skarżącego od wykonania decyzji rozbiórkowej, niepodporządkowanie się rozstrzygnięciu administracyjnemu, występujące względy ochrony środowiska (obiekt położony jest w odległości mniejszej od 100 m od brzegu jeziora [...]) jak i gospodarcze (obiekt znajduje się w miejscu publicznym – plaża miejska), w ocenie Sądu, dostatecznie uzasadniają sposób rozstrzygnięcia przez organy administracji. Sąd równocześnie nie podzielił stanowiska skarżącego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 8 i 10 K.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z podstawowymi celami postępowania administracyjnego, ponieważ z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] r., znak: [...] (doręczonym skarżącemu [...] r.) organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie, zgodnie z art.10 §1 K.p.a. Zatem w ocenie Sądu ta okoliczność nie miała wpływu na wynik sprawy. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).