II SA/Bd 193/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-06-13

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana na podstawie miejscowego planu ogólnego uchwalonego przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać uznana za nieważną z powodu sprzeczności z tym planem, na podstawie art. 34 tej ustawy?
Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana na podstawie miejscowego planu ogólnego uchwalonego przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nie może być uznana za nieważną z powodu sprzeczności z tym planem na podstawie art. 34 tej ustawy. Wynika to z art. 68 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który wyłącza stosowanie przepisów rozdziału 3 (w tym art. 34) do planów uchwalonych przed jej wejściem w życie. Wobec tego, organ wadliwie zastosował art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 34 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z 1998 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy stacji paliw, uznając ją za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, Gmina Miasta T. i A. P., wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędne zastosowanie przepisów, naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej oraz wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych. WSA uwzględnił skargi, uchylając decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Gminy Miasta T. oraz A. P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 czerwca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta T. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Gminy Miasta T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz A. P. 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998 Nr [...] i [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych z myjnią dla samochodów osobowych, pawilonem handlowym oraz urządzeniami reklamowymi przy ul. R. i ul. K. w T. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, iż podstawową kwestią dla oceny czy zachodzi w przedmiotowej sprawie przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie obowiązującej w dniu jej wydania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, póz. 415 z późn. zm.), była ocena czy projektowana inwestycja nie pozostawała w sprzeczności w momencie orzekania z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 34 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, a stwierdzenie nieważności decyzji następuje na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia sprzeczności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podstawą stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji jest art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 34 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 40 ust. 1 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym następuje ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym (art. 7 ustawy). Plan ten, na podstawie art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa miejscowego. Od innych źródeł prawa różni go wyłącznie to, że obowiązuje na obszarze działania organów, które go ustanowiły. Przy wykładni przepisów tego planu, jego postanowień ogólnych i szczegółowych, mają zastosowanie te same reguły co przy ocenie innych źródeł prawa. Odnosi się to w szczególności do treści uchwały rady gminy ustalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, iż z załączonych do akt sprawy wyrysu i wypisu z miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr X/56/86 ( Dz. Urz. Woj. [...] z 1986 Nr 2, póz. 70 z późn. zm.), a także z ustaleń przedmiotowej decyzji, teren przeznaczony w decyzji pod niniejszą budowę usytuowany został w obrębie jednostek planistycznych J.01.PP oraz J.95.KGo, dla których zapisy w planie brzmiały: - J.01.PP – P. - adaptacja. Wymagana jest modernizacja przestarzałych linii technologicznych. Należy opracować szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego. Teren położony w strefie ochrony XIX - wiecznej architektury uznanej za zabytkową"; - J.95.KG - "Ulica główna obszarowa czteropasowa. Dobudowa dwu pasm ruchu. Adaptacja istniejącej linii tramwajowej. Szerokość w liniach rozgraniczających 45m i 55m". Zdaniem organu wykładnia ustaleń planu miejscowego dotyczącego w/w jednostek, a szczególnie jednostki J.01.PP, w obrębie której znajduje się znaczna część planowanej inwestycji wskazuje, że postanowienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pozostają w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Lokalizacja stacji paliw płynnych tankowania pojazdów była sprzeczna z ustaleniami planu jako prawa miejscowego. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 34 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotknięta jest wadą nieważności. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie ustaliło istnienia jakiejkolwiek przesłanki negatywnej zastosowania w przedmiotowej sprawie instytucji stwierdzenia nieważności. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli S., Prezydent Miasta T. działający w imieniu Gminy Miasta T. i A. P. S. zarzuciła – błędne zastosowanie art. 34 ustawy z 1994r. w związku z postanowieniami ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą MRN w T. nr [...] – rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 kpa, – naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Stwierdził on, że nie ma sprzeczności pomiędzy zagospodarowaniem terenu na potrzeby stacji paliw a postanowieniami planu, a organ nie przeprowadził wszechstronnej analizy porównawczej przedmiotu i funkcji inwestycji. Dokonując rozwinięcia zarzutu wskazano, że zachodzi oczywista różnica między inwestorem a podmiotem wskazanym w planie. W planie określono podmiot, który zajmuje teren jednostki planistycznej. Taki zapis nie może ograniczać prawa zagospodarowania terenu w całym okresie obowiązywania planu dla innych podmiotów gdyż w przypadku zbycia terenu byłyby wykluczone jakiekolwiek inwestycje. Przeciwne rozumowanie prowadzi do sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym i zapisami Konstytucji RP. Zapis w planie dotyczący adaptacji oznacza zgodnie z wykładnią językową przekształcenie, przeróbkę, przystosowanie do innego użytku. Plan nie precyzował zmiany sposobu użytkowania terenu, a wiec nie można uważać za sprzeczne wykorzystanie określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Ponadto, "modernizacja" nie daje podstaw do uznania, że konieczna jest modernizacja istniejących linii technologicznych, wykluczająca zmianę urządzeń technologicznych. Zwrócono też uwagę, że stronie nie jest wiadome czy został opracowany plan szczegółowy. Wnioskodawca uznał więc, że w 1998r. ewentualny brak planu szczegółowego nie był przeszkodą do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. W związku z uchyleniem ustawy z dnia 12 lipca 1984r. brak było podstaw do uchwalania planów szczegółowych pod rządami nowej ustawy. Kolejna wskazówka w planie dotycząca ochrony architektury zabytkowej oznacza zdaniem wnioskodawcy wyłącznie informację, że teren ten podlegał ochronie konserwatorskiej. Odnosząc się do drugiej jednostki planistycznej – J .95 KG. to stacja paliw wchodzi w skład infrastruktury drogowej określonej zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2086). W konkluzji zarzucono rozszerzającą interpretację co do ustaleń ograniczających uprawnienie do zabudowy i zagospodarowania terenu. Z rozstrzygnięciem organu nie zgodził się też reprezentujący Gminę Miasta T. – Prezydent. Według wnioskodawcy o ponowne rozpatrzenie sprawy dominującą funkcję dla jednostki planistycznej J. 10. PP stanowi przemysł. Odniesienie zapisów planu do konkretnego podmiotu nie powinno przesądzać, że jedynie obiekty tego zakładu mogą być realizowane na terenie objętym daną jednostka planistyczną. Należy uwzględnić zmianę realiów gospodarczych i upływ czasu przy interpretacji zapisów planu. Stacja paliw mieści się w ogólnie rozumianej funkcji przemysłu Podkreślono też, że częściowo inwestycja obejmuje obszar przeznaczony pod pas drogowy, zatem należałoby ją potraktować jako zabudowę związaną z infrastrukturą drogową. Nawet gdyby doszukiwać się niezgodności z planem, to niezgodność ta nie stanowi sprzeczności z planem skutkującą stwierdzeniem nieważności. Zwrócono też uwagę na brak oceny negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności o których mowa w art. 156 § 2 kpa, a zdaniem wnioskodawcy jest nią nieodwracalny skutek prawny. Stwierdzenie nieważności nie może w tym przypadku mieć wpływu na byt dalszych decyzji wydawanych w procesie inwestycyjnym stąd wystąpił nieodwracalny skutek decyzji. Zastrzeżenia budzi też możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, która wygasła. Podobne zarzuty i argumenty zostały podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonym przez A. P. Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] 2005r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie przytoczyli żadnych nowych okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą rozstrzygnięcia. Jako podstawę prawną organ podał przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89 póz. 415 z późn. zm.) jak również ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 27 stycznia 1986r., nr X/58/86 (Dz. Urz. Woj. [...] z 1986 r. Nr 1, poz. 70 z późn. zm.). Powołując treści art. 7 powołanej ustawy podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym, zatem jego ustalenia mają moc przepisów powszechnie obowiązujących. Wobec powyższego podlega on takim regułom wykładni, jak każdy inny obowiązujący akt w systemie prawa, a zgodnie z art. 34 niniejszej ustawy wadliwa interpretacja postanowień planu w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, powodująca sprzeczność rozstrzygnięcia z planem, powoduje bezwzględny rygor nieważności tej decyzji. Organ wskazał, że w części opisowej planu miejscowego teren, na którym zlokalizowano przeważającą część inwestycji oznaczono symbolem J.10.PP-i-zawiera on następującą formułę – P. — adaptacja. Wymagana jest modernizacja przestarzałych linii technologicznych. Należy opracować szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego. Teren położony w strefie ochrony XIX-wiecznej architektury uznanej za zabytkową". W pierwszym zdaniu tego zapisu zdefiniowano sposób zagospodarowania terenu objętego granicami jednostki planistycznej J.10.PP. Pozostałe zdania zawierają informacje, z których dla tego sposobu zagospodarowania wynikają lub mogą wynikać ograniczenia, co do możliwości dalszego jego przekształcania. Wykładnia językowa cyt. przepisu zdaniem organu wskazuje, że inne, odmienne funkcje inwestycyjne nie mogą i nie powinny być w omawianej jednostce planistycznej realizowane. Słowo adaptacja odnosi się do ściśle określonego podmiotu i jemu przysługiwało prawo do dalszego przekształcania przestrzeni. Zdaniem organu wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania jako sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i rażąco narusza art. 34 wymienionej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji czyli wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, podniesionego w odwołaniach A. P. i Prezydenta działającego w imieniu Gminy Miasta T., wskazano, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi rodzaj promesy, na podstawie której zainteresowany podmiot może ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę. Nie można więc twierdzić, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Skutkiem tej decyzji było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Ponadto, nieodwracalność skutków prawnych odnosi się do skutków materialnoprawnych decyzji. Nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego, istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. Z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane decyzją administracyjną dotkniętą wadą nieważności. Zdaniem organu w niniejszej sprawie istnieją prawne możliwości podjęcia, przez właściwy organ działań zmierzających do oceny zgodności z prawem wydanego pozwolenia na budowę. Na powyższe rozstrzygniecie strony złożyły skargę do Sądu. Skarżący A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych ( art. 16 § 1), na podstawie której w przedmiotowej sprawie nie tylko strony, ale również osoby trzecie nabyły prawa, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa), zasady prawdy obiektywnej unormowanej w art. 7 oraz 77 kpa w ten sposób, że dokonano błędnych ustaleń faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz naruszenie przepisów postępowania gwarantujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Ponadto, rażące naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie art. 156 § 2 kpa w ten sposób, iż decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998r. [...] i [...]. wywołała nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że z wyjątkowego charakteru art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wzruszające decyzje ostateczne, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Podkreślił, że zgodnie z zasadą niewzruszalności decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 7 k.p.a. organy administracji obowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl z art. 9 k.p.a. organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, do czuwania nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W oparciu o powyższe przepisy wskazał, że jeżeli organ administracyjny zamiast skutecznie czuwać nad tym, aby strony tego postępowania nie poniosły szkody z powodu błędnego stosowania prawa, sam, wskutek nieznajomości tego prawa narusza je - to nie powinien skutków tego naruszenia przerzucać na strony postępowania zwłaszcza wówczas, gdy nie da się w konkretnej sprawie udowodnić, iż chodzi nie o błąd w wykładni prawa, ale o jego błędne zastosowanie rodzące negatywne skutki dla strony. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako naruszenia rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Skarżący argumentował, że miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzony Uchwałą Miejską Rady Narodowej nr [...] z [...] 1986r. (publ. Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr 2 póz. 70 z dnia 5 maja 1986r.) obowiązywał do 31 grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998r. dokonało tego w oderwaniu od realiów gospodarczych istniejących w 1986r. Wskazywał, iż w tym czasie tylko ówczesne jednostki gospodarki uspołecznionej mogły realizować większe inwestycje. W obecnym stanie prawnym konstytucyjna zasada równości dotyczy również działalności gospodarczej. Wykładnia celowościowa ustaleń opisanego powyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki J.10PP o obszarze 6.2 ha prowadzi do wniosku, że lokalizacja stacji paliw na tym terenie nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania terenu, skoro na tym obszarze dopuszczano adaptacje istniejącego zakładu przemysłowego oraz modernizacje przestarzałych linii technologicznych. W ocenie skarżącego nie sposób interpretować zapisów dotyczących jednostki planistycznej J.10.PP, jako ograniczających prawo zagospodarowania terenu, wyłącznie do jednego podmiotu, którym są wymienione w zapisie P., Użyte w tym przypadku słowo "adaptacja", oznaczające "przekształcenie, przeróbkę, przystosowanie do innego użytku", zakładało zmianę dotychczasowego wykorzystania terenu, nie precyzując jednocześnie w jaki sposób. Ustawa z 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym przewidywała dwa rodzaje miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego: ogólne i szczegółowe. Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1998r. wydana została na podstawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania terenu. Ponieważ decyzja Prezydenta została wydana w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym to ograniczenia dotyczące wyłącznie do P. straciły moc ze względu na uwarunkowania zawarte w art. 46 tej ustawy. Skarżący zakwestionował stanowisko organu, że słowo adaptacja odnosi się do ściśle określonego podmiotu bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie stanowi indywidualnej decyzji administracyjnej, lecz terenowy akt normatywny powszechnie obowiązujący. Ograniczenia miały natomiast cechy indywidualnego aktu administracyjnego w odniesieniu do P. Przepis art. 34 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji stanowił, że nieważna jest decyzja sprzeczna z planem. Niezgodność decyzji z planem, przy braku sprzeczności nie może stanowić wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto, zapis planu odnoszący się do strefy ochrony XIX-sto wiecznej architektury uznanej za zabytkową również nie może stanowić uzasadnienia sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyzji z 17 lipca 1998r., ponieważ na terenie projektowanej stacji nie znajdował się żaden obiekt architektoniczny wpisany do rejestru zabytków. Ta część zapisu w planie zagospodarowania miała odnosić się wyłącznie do kilku kamienic znajdujących się przy ulicy Kościuszki pomiędzy ulicami R., a B., co stanowi dodatkowy argument świadczący o stopniu ogólności tego planu. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu w odniesieniu do braku nieodwracalności skutków decyzji. Wskazał, że na jej podstawie Prezydent Miasta T. wydał w tym samym roku decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę, a stacja paliw funkcjonuje od wiosny 1999r. Decyzja ta spowodowała w konsekwencji nabycie praw przez osoby trzecie, które działały w dobrej wierze. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie obrót cywilnoprawny poprzedzony był wydaniem decyzji o warunkach zabudowy jako promesy pozwolenia na budowę, zatem osoby trzecie nabywając nieruchomość działały w pełnym zaufaniu do ostatecznej w administracyjnym toku instancji prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu . Prezydent Miasta T. działający w imieniu Gminy Miasta T. w złożonej skardze podniósł zarzuty prezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zwrócił uwagę na konieczność stosowania wykładni celowościowej przy interpretacji zapisów planu. Podtrzymał też zarzut o wystąpieniu nieodwracalnych skutków prawnych decyzji. Skutkiem wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wzruszenie pozwolenia na budowę na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy może nastąpić w rezultacie wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 8 kpa ). Od doręczenia stronom decyzji o pozwoleniu na budowę minęło 5 lat, zatem nie będzie możliwe uchylenie tej decyzji wskutek wznowienia postępowania – art. 146 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 8 kpa. Ponadto, inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu, a na tym etapie procesu inwestycyjnego nie bada się miejscowego planu. Nieodwracalność skutków prawnych przejawia się w braku możliwości pozbawienia inwestora nabytych przez niego praw i w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności o której mowa w art. 156 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006r. Sąd zarządził połączenie spraw ze skargi A. P. i gminy Miasta T. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargi obu skarżących zasługują na uwzględnienie. Podstawą wydania decyzji z dnia 17 lipca 1998r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej budową stacji paliw płynnych z myjnią dla samochodów osobowych, pawilonem handlowym oraz urządzeniami reklamowymi ( masztami, flagami oraz znakiem cenowym ) przy ulicy R. i ul. K. w T. był miejscowy, ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzony Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr X/58/86 ( Dz. Urz. Woj. [...]Nr 2 poz. 70 ) z 5 maja 1986. W czasie podejmowania uchwały obowiązywała ustawa z 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym ( Dz. U z 1984r. Nr 35 poz. 185 ). Zgodnie z art. 26 cyt. ustawy, miejscowe plany ogólne określały przyrodnicze, społeczne ekonomiczne, kulturowe i krajobrazowe warunki przestrzennego zagospodarowania miasta, gminy ( miasta i gminy) lub ich części oraz cele i zasady polityki przestrzennej tych jednostek, a w szczególności warunki i sposoby zagospodarowywania i wykorzystania gruntów, ochrony zdrowia, środowiska, dóbr kultury i wartości krajobrazowych, kształtowania infrastruktury technicznej i społecznej, struktur przestrzennych oraz rozwiązań architektonicznych i budowlanych. Dla określenia szczegółowego przeznaczenia gruntu oraz zasad kształtowania zabudowy i określenia innych warunków i wytycznych przewidziano miejscowe plany szczegółowe. Sporządzano je między innymi dla obszarów określonych w miejscowym planie ogólnym ( art. 27 ustawy z 1984 ). Szczególnego podkreślenia wymaga więc zróżnicowany charakter obu planów i cele, które miały one realizować. Plan ogólny służył określeniu warunków i sposobów zagospodarowania przestrzennego oraz celów i zasad polityki przestrzennej, natomiast szczegółowy decydował o przeznaczeniu gruntów. Zgodnie z ustaleniami organu decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oparta została na ustaleniach planu ogólnego ze wskazaniem w planie na konieczność opracowania szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren przeznaczony pod budowę był usytuowany w obrębie jednostek planistycznych J.01.PP i J.95.KG. Pierwsza, opracowana dla P. przewidywała adaptację i modernizację przestarzałych linii technologicznych druga przewidywała wykorzystanie pod ulicę główną obszarową czteropasmową, z dobudową dwóch pasm ruchu. Dla wskazanych jednostek planistycznych w chwili wydania decyzji nie uchwalono szczegółowego planu zagospodarowania. Przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dniem 1 stycznia 1995r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz. 415 ) Art. 34 stanowił, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieważna. Ustawodawca zastrzegł jednak w art. 68 ust. 1, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się przepisów rozdziału 3, a więc między innymi zawartego w nim art. 34. To zastrzeżenie eliminowało możliwość zastosowania sankcji określonej w art. 34, a wiec stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ratio legis tej regulacji należy upatrywać w specyfice planów uchwalanych pod rządami poprzedniej ustawy. Stwierdzenie sprzeczności z miejscowym planem jest możliwe w sytuacji precyzyjnego określenia przeznaczenia i zagospodarowania terenu. Tych kryteriów nie spełniły ogólne plany zagospodarowania terenu, a zalecenia jak w niniejszej sprawie sporządzenia planu szczegółowego nie zostały zrealizowane. Wydaje się też uzasadnione twierdzenie, że za wskazaną regulacją przemawiały odmienne realia gospodarcze i szczególne uwarunkowania własnościowe. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że organ wadliwie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia art. 34 cytowanej ustawy, gdyż bezwzględna sankcja nieważności nie powinna mieć zastosowania do miejscowych planów zagospodarowania obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z 1 stycznia 1995r. Odpadła tym samym wskazana w art. 156 § 1 pkt 7 przesłanka nieważności która powołał organ. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c orzekł jak w pkt 1 w sentencji, a na podstawie art. 152 orzeczono jak w punkcie 2. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło