II SA/Bd 193/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-07-10
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa dla producenta rolnego, któremu szkody w uprawach spowodowała susza, powinna zostać pomniejszona o 50%, jeśli co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie nie było ubezpieczone od ryzyka suszy?Ratio decidendi
Pomoc finansowa dla producenta rolnego, któremu szkody w uprawach spowodowała susza, powinna zostać pomniejszona o 50%, jeśli co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie nie było ubezpieczone od ryzyka suszy. Wynika to z § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., który nakazuje takie pomniejszenie w przypadku braku wymaganego ubezpieczenia.Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła o przyznanie pomocy finansowej z powodu szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą w 2018 r. Organ I instancji przyznał pomoc w kwocie niższej niż wnioskowana, pomniejszając ją o 50% z powodu braku wymaganego ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o konieczności pomniejszenia pomocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając wadliwe zastosowanie przepisów rozporządzenia i błędne ustalenie wysokości pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
J. L. (dalej również jako strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2018r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] z dnia [...].2018 r. o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że dniu [...].2018 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi Pani J. L.. Do wniosku strona dołączyła wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej 30% i poniżej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz kopię protokołu Nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzonego przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę [...] Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...].2018 r. Z powyższych dokumentów wynikało, że strona ubiegała się o udzielenie pomocy publicznej do powierzchni [...] ha upraw rolnych, na której w roku 2018 wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy. Organ I instancji ustalił, że w sekcji VIII formularza wniosku skarżąca oświadczyła, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk, i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna.
Na podstawie protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie strony, spowodowanych przez suszę organ stwierdził, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła ogółem [...] zł, co stanowi [...] % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Szkody w produkcji roślinnej, zgodnie z załącznikiem nr 1 do protokołu, dotyczyły powierzchni [...] ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 30% i mniej niż 70%. Oszacowane szkody wg kwoty obniżenia dochodu w produkcji roślinnej wyniosły ogółem [...] zł, co stanowi [...] % średniej rocznej produkcji.
W dniu [...].2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...].MC/DM o przyznaniu J. L. pomocy publicznej o wartości brutto [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro. W decyzji tej organ I instancji rozstrzygnął o przyznaniu producentowi rolnemu pomocy publicznej do powierzchni [...] ha upraw rolnych, w których straty spowodowane przez suszę wyniosły co najmniej 30% i mniej niż 70% z zastosowaniem stawki 250,00 zł/ha.
W dniu [...].2018 r. strona wniosła odwołanie od ww decyzji podnosząc, że zgodnie z protokołem nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego powinna otrzymać pomoc finansową w wysokości nie niższej niż 8.000 zł. Wskazując na powyższe strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej wnioskowane pomocy w kwocie 8.000 zł.
Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji i utrzymując powyższą decyzję w mocy organ odwoławczy powołał treść § 13r ust. 1 pkt 2 i § 13 r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem". Stwierdził, że warunkiem uzyskania w pełnej wysokości pomocy finansowej udzielonej na podstawie § 13r rozporządzenia, jest posiadanie w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych ubezpieczenia od co najmniej jednego z powyższych ryzyk, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Natomiast z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że producentka rolna w wymaganym okresie nie zawarła umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia upraw rolnych, co zostało potwierdzone w protokole przez Komisję. Zatem w świetle obowiązujących przepisów pomoc przyznana stronie w rzeczonej sprawie została pomniejszona o 50%.
Odnosząc się do odwołania strony organ II instancji wskazał, że przyznana skarżącej pomoc finansowa objęła [...] ha łącznej powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane suszą w 2018r. Wysokość te pomocy prawidłowo została ustalona jako iloczyn powierzchni uprawy, na której wystąpiły szkody spowodowane suszą oraz stawki pomocy, która w tej sprawie wynosiła 500zł do 1 ha powierzchni upraw. Ponadto organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zasadnie pomniejszył pomoc finansową o 50%, stosownie do §13r ust.12 rozporządzenia. Zdaniem organu II instancji przywołane przepisy rozporządzenia określają warunki, jakie muszą zostać spełnione w celu uzyskania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska atmosferyczne. Przepisy te nie pozostawiają przy tym organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. L. podniosła zarzut wadliwego zastosowania przez orzekające w sprawie organy §13r ust.12 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. oraz błędne ustalenie wysokości przyznanej pomocy, która powinna wynosić co najmniej 8.000zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wysokość przyznanej pomocy finansowej, która zdaniem skarżącej powinna wynosić co najmniej 8.000zł oraz odmienna ocena istnienia możliwości zmniejszenia przyznanej dla niej pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2018 roku. W ocenie organów z uwagi na to, że w dniu wystąpienia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącej 50% powierzchni upraw nie było ubezpieczonych, to zaistniała podstawa do zmniejszenia należnej jej pomocy finansowej, natomiast zdaniem skarżącej nie było podstaw do zastosowania zmniejszenia z tytułu braku ubezpieczenia.
W zaistniałym sporze rację należało przyznać organom.
W pierwszej kolejności jednak wskazać należy, że stan faktyczny w sprawie pozostaje poza sporem. Z zasadniczych ustaleń faktycznych wynika, że całkowita powierzchnia gruntów w gospodarstwie skarżącej w 2018 r. wynosiła [...] ha, w gospodarstwie rolnym skarżącej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, jaka wystąpiła w 2018 r. W protokole szacowania szkody wskazana została szkoda w produkcji roślinnej na obszarze [...]ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 30% i nie mniej niż 70%
Bezspornie również stwierdzone zostało, że skarżąca w 2018 roku nie posiadała ubezpieczenia upraw.
O przyznanie pomocy skarżąca zwróciła się do organu w oparciu o regulacje rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn. zm.).
Z § 13r tego rozporządzenia wynika, że: w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;
3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.
Przepis ten zatem wskazuje, warunki jakie muszą być spełnione, ażeby możliwe było przyznanie pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków zostało wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Szkody te także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy. Innymi słowy zatem jednym z warunków przyznania pomocy jest powstanie szkody w uprawie obejmującej co najmniej 30% uprawy.
Skarżąca zwróciła się do organu o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu w oparciu o regulacje rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. (Dz. U. 2015, poz. 187).
Z § 13r tego rozporządzenia wynika, że: w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;
3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.
Przepis ten zatem wskazuje warunki jakie muszą być spełnione, ażeby możliwe było przyznanie pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Szkody te także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy. Innymi słowy zatem jednym z warunków przyznania pomocy jest powstanie szkody w uprawie obejmującej co najmniej 30% uprawy.
Stosownie natomiast do § 13r ust 12 powyższego rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.
Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że w 2018 r. gospodarstwo rolne skarżącej dotknięte zostało szkodami z ww. katalogu ryzyk ustawowych. Na podstawie lustracji z dnia [...] 2018r. Komisja ds. szacowania szkód, powołana przez Wojewodę [...] potwierdziła skutki zdarzenia – wystąpienia suszy. W ramach czynności Komisja ustaliła, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym z produkcji roślinnej wyniosła [...] zł., co stanowiło [...] % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Na stronie 3 protokołu zaznaczono, że skarżąca, jako producent rolny nie zawarła umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia.
Na podstawie wskazanych danych komisja obliczyła wysokość świadczenia stosując reguły zawarte w § 13r ust. 7 wym. rozporządzenia, który stanowi, że wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy.
Ustalona na podstawie ww regulacji wysokość stawki pomocy wynosiła:1000,00 zł do 1 ha - w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz [...] zł do 1 ha powierzchni upraw, w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy. W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo ustaliły powierzchnię uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy, jak i wysokość stawki pomocy. Uzyskana w wyniku pomnożenia powierzchni uprawy ([...]ha) przez stawkę pomocy (500zł) kwota wyniosła [...] zł., a sposób jej wyliczenia odpowiadał dyspozycji § 13r ust. 7 rozporządzenia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał na treść § 13r ust. 12 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. nakazujący pomniejszenie wyliczonej na podstawie § 13r ust. 7 rozporządzenia pomocy o 50%, z uwagi na to, iż skarżąca w dniu wystąpienia szkody (w 2018 r.) w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie miała ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, co uprawniałoby ją do 100 % wypłaty pomocy w 2018 r. czyli kwoty [...]zł.
Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło