II SA/Bd 194/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. II SA/Bd 194/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]r. Nr [...] którą Burmistrz M., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.; zwanej dalej w skrócie "u.ś.r.") orzekł o przyznaniu skarżącej J. M. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w wysokości 80 zł, na okres od 1 listopada 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Decyzja ww. Kolegium wydana została wskutek rozpatrzenia odwołania, w którym skarżąca zakwestionowała ustaloną przez organ pierwszej instancji datę początkową przyznania świadczenia. W jej opinii dodatek do zasiłku rodzinnego powinien zostać przyznany od miesiąca stycznia 2007 r., z uwagi na zmianę przez Sąd Rejonowy w B. (wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...]) orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., utrzymującego w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. Wskazanym wyrokiem syn odwołującej się zaliczony został do osób niepełnosprawnych, wymagających współudziału opiekuna w procesie leczenia, w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2009 r. Skarżąca podniosła, iż wskutek błędnego określenia stanu zdrowia jej syna przez oba organy orzecznicze, kwestia uzyskania właściwego orzeczenia nie z jej winy została rozciągnięta w czasie. Podkreśliła ponadto, iż wyrok Sądu Rejonowego wyraźnie wskazuje miesiąc styczeń, w związku z czym od tego właśnie miesiąca powinno zostać przyznane świadczenie. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. określiło podstawy i zasady przyznawania świadczenia, jakim jest dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, powołując się na przepisy art. 8 pkt 5, art. 13 ust. 1, art. 3 pkt 9 oraz art. 24 ust. 2 – 3a u.ś.r. Organ wskazał, iż skarżąca złożyła wniosek o ustalenie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego dla syna K. w dniu 15 listopada 2007 r. Do wniosku dołączony został ww. wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...]r., który stał się prawomocny w dniu 6 listopada 2007 r., zaliczający syna skarżącej do osób niepełnosprawnych od dnia 1 stycznia 2007 r. Zważywszy jednak na fakt, iż wniosek wpłynął do właściwego organu w dniu 15 listopada 2007 r., Kolegium uznało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., należało przyznać dodatek do zasiłku rodzinnego od dnia 1 listopada 2007 r., tak jak to uczynił organ pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. M. podniosła, iż pierwotny wniosek o ustalenie świadczenia złożyła w dniu 9 marca 2007 r., jednakże nie została wówczas wydana żadna decyzja administracyjna. Wniosek z dnia 15 listopada 2007 r., był wnioskiem złożonym ponownie i jako jedyny został wzięty pod uwagę przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu nie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 9 marca 2007 r. organ wskazał, iż nie odpowiada on stanowi faktycznemu z uwagi na to, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił skarżącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ze względu na nie zaliczenie jej syna, K., do osób niepełnosprawnych. Decyzja ta, wskutek niezłożenia od niej środka odwoławczego stała się prawomocna. Kolejno złożony wniosek dał podstawę do wydania nowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i proceduralnego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonego aktu, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie opiera rozstrzygnięcia na kryteriach słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W świetle powyższego skarga nie mogła zostać uwzględniona. W rozpatrywanej przez organy administracji sprawie, ze względu na wiek syna skarżącej (jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji – urodzonego [...] r.) podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. W niniejszej sprawie kwestią nie budzącą wątpliwości jest fakt, iż syn skarżącej jest dzieckiem niepełnosprawnym. Potwierdza to prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) uchylający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...]r. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia [...] r. i zaliczający K. M. do osób niepełnosprawnych, na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2009 r. Mając na względzie definicję niepełnosprawnego dziecka, zawartą w art. 3 pkt 9 u.ś.r. powyższy wyrok bezsprzecznie stanowi podstawę do przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego. Kwestia sporna niniejszego postępowania sprowadza się do ustalenia daty początkowej przyznania świadczenia. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o ustalenie prawa do dodatku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego złożony został przez skarżącą do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. w dniu 15 listopada 2007 r. (k. 3 akt organu pierwszej instancji). Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych, w tym do świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Literalna interpretacja cytowanego art. 24 ust. 2 nie nasuwa wątpliwości – skoro wniosek zawierający kompletną dokumentację, w oparciu o którą spełnione zostały przesłanki przyznania świadczenia wpłynął do właściwego organu w dniu 15 listopada 2007 r., to dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego z wypłacony powinien być od dnia 1 listopada 2007 r., to jest od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie świadczenia. Kwestionując ustalenie daty początkowej przyznania świadczenia skarżąca zwróciła uwagę na opieszałość organów orzeczniczych, co bez jej winy wpłynęło na opóźnienie złożenia przez nią wniosku. Wskazała, iż pierwotny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia złożyła w Miejsko – Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w M. w dniu 9 marca 2007 r., jednakże wówczas nie został on w żaden sposób rozpoznany. Powyższe stwierdzenie nie jest jednak zgodne z prawdą, albowiem organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego z uwagi na fakt, iż dziecko skarżącej nie legitymowało się wówczas orzeczeniem o niepełnosprawności. Orzeczeniem obowiązującym w dacie rozstrzygania przez organ wniosku skarżącej z [...] r. było orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r., nie zaliczające K. M. do osób niepełnosprawnych. Odbiór decyzji z 4 kwietnia skarżąca pokwitowała własnoręcznym podpisem (na oryginale decyzji w aktach administracyjnych "dodatkowych" organu I instancji). W chwili składania ponownego wniosku o ustalenie świadczenia, skarżąca dysponowała już wyrokiem sądu zmieniającym powyższe orzeczenie, które zadecydowało o odmowie przyznania w dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w dniu 4 kwietnia 2007 r. W związku ze zmianą okoliczności świadczenie mogło zostać przyznane, jednakże dopiero od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego ustalenie. Wydając zaskarżoną obecnie decyzję w przedmiocie przyznania świadczenia, organ nie mógł odwołać się do wniosku z dnia 9 marca. Postępowanie wszczęte z tego wniosku zakończone zostało wydaniem decyzji, która ze względu na niewniesienie od niej przez skarżącą środka odwoławczego, uzyskała walor prawomocności. Instytucją procesową dającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jest wznowienie postępowania. Instytucja ta ma zastosowanie wówczas, gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja dotknięte było kwalifikowaną wadą, enumeratywnie wyliczoną przez przepisy procedury administracyjnej. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a.") – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Warunkiem spełnienia tej przesłanki jest konieczność wpływu uchylonej, lub zmienionej decyzji na decyzję będącą przedmiotem wznowienia. Innymi słowy uchylenie lub zmiana prowadzi do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności jest warunkiem sine qua non uzyskania decyzji o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W dacie wydawania decyzji z dnia 4 kwietnia 2007 r. świadczenie nie mogło zostać przyznane, ze względu właśnie na istnienie rozstrzygnięcia niezaliczającego syna skarżącej do osób niepełnosprawnych. W następstwie jednak wniesienia sprawy do Sądu Rejonowego rozstrzygnięcie to zostało przez Sąd zmienione, co również w sposób całkowity zmieniło okoliczności przyznania świadczenia. Rozpatrując sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości prawidłowość ustalenia przez organy początkowej daty przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, na podstawie wniosku z dnia 15 listopada 2007 r. – ze względu na datę wpływu wniosku świadczenia nie można było przyznać z początkową datą równą dacie ustalenia niepełnosprawności przez Sąd. Jednakże z uwagi na zmianę orzeczenia będącego podstawą wydania decyzji z dnia [...] r. Nr [...] istnieje możliwość żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Skarżąca może z żądaniem wznowienia postępowania zwrócić się do Burmistrza M., jako organu właściwego w sprawie. Kwestia wznowienia nie stanowi bowiem przedmiotu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.