II SA/Bd 198/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-06-27
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii I, powołując się na zły stan techniczny drogi i ustanowione zakazy ruchu, nawet jeśli droga spełnia formalne wymogi techniczne określone w rozporządzeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca drogi ma prawo odmówić wydania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, nawet jeśli droga formalnie spełnia wymogi techniczne określone w rozporządzeniu. Odmowa może być uzasadniona oceną stanu technicznego dróg, ustanowionymi zakazami ruchu oraz ogólnym obowiązkiem ochrony drogi i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, wynikającym z ustawy o drogach publicznych. Zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego nie jest prawem bezwarunkowym, a jego wydanie wymaga oceny całokształtu okoliczności, w tym potencjalnego wpływu przejazdu na stan drogi i bezpieczeństwo.Stan faktyczny
Skarżący R.W. ubiegał się o zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze gminnej. Wójt Gminy L. odmówił wydania zezwolenia, wskazując na zły stan techniczny drogi, brak chodników, utwardzonego pobocza oraz obowiązujący zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Wójta, podkreślając obowiązki zarządcy drogi w zakresie ochrony dróg i bezpieczeństwa ruchu. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych oraz brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w sprawie odmowy wydania zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze zlokalizowanej przy ulicy [...] w Z. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zarządca drogi przed wydaniem zezwolenia winien przeprowadzić ocenę stanu nawierzchni dróg, po których ma odbywać się przejazd pojazdów nienormatywnych, gdyż obowiązujące przepisy nie wprowadzają obowiązku wydania zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego w każdym przypadku. Zły stan techniczny dróg oraz ustanowione przez zarządcę drogi zakazy poruszania się po drogach pojazdów przekraczających określoną masę całkowitą, może uzasadniać odmowę wydania wnioskowanego zezwolenia.
Orzekając ponownie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy L. odmówił R. W., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]", wydania zezwolenia kat. I i jednego wypisu na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze ul. [...] w Z., gmina L. na okres 12 miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca pomimo usytuowanego na drodze przy ulicy [...] w Z. znaku zakazu wjazdu samochodów ciężarowych - pojazdów lub zespołu pojazdów, których rzeczywista masa całkowita przekracza 8 ton (znak B-18) oraz braku pozytywnego rozstrzygnięcia organu I instancji zezwalającego na przejazd pojazdu nienormatywnego po tej drodze, dopuścił do poruszania się po tej drodze ciężkim samochodem ciężarowym. Doprowadził w ten sposób do zanieczyszczenia oraz niszczenia drogi gminnej, poprzez m.in. zabłocenie i łamanie krawędzi drogi.
Ponadto orzekający organ zwrócił uwagę, że dojazd do nieruchomości wnioskodawcy zlokalizowanej przy ulicy [...] w Z. umożliwia przejazd drogą wojewódzką nr [...], przy której usytuowany jest zjazd indywidualny na tę nieruchomość. Droga wojewódzka nr [...], w dalszym ciągu łączy się z drogą wojewódzką nr [...], przez co nie występuje konieczność korzystania z przejazdu po drodze - ulicy [...] w Z., na której obowiązuje zakaz, wprowadzony znakiem B-18. Na drogach wojewódzkich nr [...] zakaz powyższy nie obowiązuje i dopuszczony jest ruch pojazdów cięższych, o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony.
W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że nawierzchnia jezdni, stanowiąca część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów, zlokalizowanej przy ulicy [...] w Z. nie jest dostosowana do przenoszenia ruchu nienormatywnego. Została ona wykonana z materiałów niedostosowanych do ruchu pojazdów ciężarowych - jedna warstwa masy mineralno - bitumicznej gr. 4 cm na istniejącej nawierzchni w ramach robót odtworzeniowych po wykonaniu kanalizacji sanitarnej bez pełnej konstrukcji podbudowy. Droga pozbawiona jest chodników i utwardzonego pobocza, a szerokość jezdni nie jest dostosowana do wymijania dwóch pojazdów, w tym jednego o charakterze nienormatywnym.
Reasumując, Wójt Gminy L. stwierdził, że w rejonie objętym wnioskiem wprowadzony został zakaz wjazdu pojazdów, których rzeczywista masa całkowita przekracza 8 ton. Na powyższe wpływ miała także okoliczność usytuowania niniejszej drogi, po której przebiega ulica [...] w Z., w zabudowie jednorodzinnej, która stanowi także dostęp do szkoły, usytuowanej przy ulicy [...] w Z.. W związku z tym, że przedmiotowa droga nie posiada chodników, ani utwardzonego pobocza, ruch pieszych odbywa się jezdnią.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. W. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie zezwolenia kat. I i jednego wypisu na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 12 miesięcy po drodze ul. [...] w Z., gmina L..
Zdaniem odwołującego, decyzja organu I instancji jest bezzasadna i niezgodna z zasadą praworządności oraz zasadą pogłębiania zaufania do obywateli. Odwołujący zakwestionował ustalenia organu I instancji dotyczące złego stanu drogi. W jego ocenie, bezpieczne użytkowanie ul. [...] jest możliwe. Ulica ta jest wyremontowana, bez żadnych dziur, szeroka, na której wyminąć mogłyby się dwa pojazdy ciężarowe. Odwołujący wskazał ponadto, iż zezwolenie obejmować ma zaledwie kilka metrów początkowych ulicy i nie wpłynie na bezpieczeństwo użytkowników drogi, w szczególności pieszych.
Skarżący podniósł ponadto, iż ustawa - Prawo o ruchu drogowym w żadnym z jej artykułów nie wprowadza podstawy prawnej do odmowy udzielania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii I i II. Przesłanki do odmowy takiego zezwolenia ustawodawca przewidział jedynie dla kat. III - VII poprzez wprowadzenie instytucji sprzeciwu. Odwołujący przywołał przepis § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, określający wymagania jakie spełniać musi droga, po której ma się odbywać przejazd pojazdu nienormatywnego.
W ocenie autora odwołania, każdy z warunków wymienionych w tym przepisie jest spełniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: SKO - 523 -11/2017 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozstrzygając przedmiotową sprawę, przywołanych przepisów Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) nie można interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 z póz. zm. ), które m.in. określają obowiązki zarządcy drogi, związane z prawidłowym utrzymaniem dróg. Jak ustawa prawo o ruchu drogowym odsyła do ustawy o drogach publicznych np. w zakresie: definicji drogi publicznej, tak ustawa o drogach publicznych odsyła do ustawy prawo o ruchu drogowym np. przy definiowaniu pojęcia "pojazd nienormatywny".
Wskazano, że do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 12 u.d.p.). Pod pojęciem "ochrona drogi" należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 20 u.d.p. działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (....).
W ocenie organu odwoławczego z treści art. 64a ust. 3 p.r.d., zgodnie z którym "zezwolenie wydaje zarządca drogi właściwy dla drogi, po której ruch ma być wykonywany" nie można wywieść, iż właściwy organ w każdej sytuacji wystąpienia o wydanie zezwolenia kat. I, musi takie zezwolenie wydać. Również przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r., w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 764 ) nie nakładają na właściwy organ obowiązku bezwarunkowego wydawania stosownych zezwoleń. Właściwy organ udziela zezwolenia albo odmawia jego udzielenia po dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, obejmującego m.in. ocenę stanu dróg, po których ma się odbywać przejazd pojazdu nienormatywnego, gdyż stwierdzony przez organ zły stan techniczny dróg oraz ustanowione przez zarządcę drogi zakazy poruszania się po drogach pojazdów przekraczających określoną masę całkowitą, mogą uzasadniać odmowę wydania wnioskowanego zezwolenia. Podstawę do odmowy wydania zezwolenia, zdaniem Kolegium stanowić może np. dbałość o prawidłowy stan drogi oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego, które w sprawach dotyczących wydawania zezwoleń składają się na interes publiczny, który organy administracji publicznej uwzględniać powinny przy załatwianiu sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji wykazał istnienie okoliczności, które stanowić mogą uzasadnioną podstawę dla odmowy wydania R. W. wnioskowanego zezwolenia kat. I.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, iż droga, po której miałby się odbywać przejazd pojazdu nienormatywnego - ul. [...] w Z., w roku 2014, w związku z umieszczeniem w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej (kanalizacji sanitarnej) w części uzyskała nową nawierzchnię. Droga pozbawiona jest chodników oraz pobocza, po którym mógłby się odbywać ruch pieszych. Dla ww. drogi obowiązują: zakaz wjazdu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej pow. 8 ton oraz ograniczenie prędkości do 40 km/h. Ustanowione zakazy służyć mają zapewnieniu przeciwdziałania niszczeniu drogi oraz zapewniać mają bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu.
Przedstawione przez organ I instancji okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, stanowić mogą uzasadnioną podstawę do odmowy wydania zezwolenia kat. I na przejazd pojazdów nienormatywnych po drodze - ul. [...] w Z..
W skardze do sądu R. W. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 64 "i" pkt 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...].06.2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 764) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że odmowę wydania wnioskowanego zezwolenia mogą uzasadniać abstrakcyjnie określony "zły stan techniczny drogi oraz ustanowione przez zarządcę zakazy poruszania się po drogach pojazdów przekraczających określoną masę" oraz "dbałość o prawidłowy stan drogi oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego" składające się na interes publiczny w wypadku, gdy ustawodawca jasno, w zamkniętym katalogu, określił jakie ograniczenia stanu technicznego drogi uniemożliwiają wytyczenie nimi trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego i żadne z nich nie występuje w stosunku do drogi, której dotyczy przedmiotowy wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia a SKO w T. nie wskazuje jakie przesłanki z ww. rozporządzenia nie zostały spełnione;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 64a ust. 1 ustawy -Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 22.06.2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 764) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przesłankami przemawiającymi za odmową udzielenia zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kat. I może być abstrakcyjna "dbałość o prawidłowy stan drogi i bezpieczeństwo ruchu drogowego" w wypadku, gdy żaden przepis prawa nie przewiduje takich przesłanek odmowy udzielenia przedmiotowego zezwolenia kat. I czy też jakiejkolwiek innej kategorii;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa w związku z § 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 rozporządzenia z 22.06.2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i zebrania pełnego materiału dowodowego, w szczególności wskazania, którego z wymogów wskazanych w § 10 ust. 1 rozporządzenia rzekomo nie spełnia przedmiotowa droga i na jakich dowodach SKO w T. oparło się dochodząc do ustaleń, iż przeciwko przyznaniu przedmiotowego zezwolenia skarżącemu przemawia zły stan drogi;
4. naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, niespełniające wymagań wynikających z zasad przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez oparcie się na rzekomo złym stanie technicznym drogi w wypadku, gdy z uzasadnienia decyzji zły jej stan wcale nie wynika, nie powołuje się przy tym na żadne dane dotyczące stanu technicznego drogi określone w § 10 ww. rozporządzenia, tj. występowania na drodze przełomów lub osuwisk, niezachowania parametrów wysokości czy szerokości skrajni, które zgodnie z przepisami mogłyby uzasadniać brak wydania zezwolenia, nie powołuje dowodów na których się oparł, nie podaje poza ogólnym art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, w szczególności dlaczego mimo powołania się przez skarżącego w odwołaniu na § 10 ww. rozporządzenia SKO w T. w ogóle nie odniosło się do jego treści.
Skarżący wskazał, iż nie kwestionuje i nigdy nie kwestionował przewidzianego w art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych obowiązku przeciwdziałania przez zarządcę drogi niszczeniu dróg przez ich użytkowników. Przewidziane jednak w art. 64 ustawy - Prawo o ruchu drogowym instytucje zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych kat. od I do VII stanowią wyjątki od tej zasady dopuszczające przy spełnieniu określonych w nich warunków przejazd pojazdów o tonażu większym, niż dopuszczalny według przepisów prawa ruchu drogowego. Przejazd takiego pojazdu zawsze będzie prowadził do większych nacisków ciężaru pojazdów niż naciski wywoływane przez zwykłe pojazdy dopuszczone do ruchu, jednak przejazd pojazdów nienormatywnych dopuścił sam ustawodawca i organ administracji nie może go ograniczać tylko z powodu możliwości niszczenia drogi przez taki pojazd z powołaniem się na abstrakcyjny, nieskonkretyzowany obowiązek z art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych. W wypadku innej interpretacji, przepisy art. 64 ustawy - Prawo o ruchu drogowym dotyczące zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych nigdy nie znajdowałyby zastosowania.
Skarżący podkreślił, iż mimo wskazania w odwołaniu na fakt, iż żadne negatywne przesłanki § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia co do stanu przedmiotowej drogi nie zachodzą, SKO w T. w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniosło się do tej okoliczności, nie potrafiło wskazać z powodu naruszenia jakiego przepisu poza ogólnym art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych odmawia uwzględnienia odwołania, powołując się na "zły stan techniczny drogi oraz ustanowione przez zarządcę zakazy poruszania się po drogach pojazdów przekraczających określoną masę" oraz "dbałość o prawidłowy stan drogi oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego" składające się na interes publiczny.
Skarżący oświadczył, iż znany jest mu § 11 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, niepowołany przez SKO w T., zgodnie z którym organ właściwy do wydania zezwolenia określa warunki przejazdu pojazdu nienormatywnego m.in. z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, lecz również on nie może stanowić abstrakcyjnej podstawy dla organu administracji do odmowy udzielania przedmiotowych zezwoleń, gdyż w takim wypadku zawsze mógłby on odmówić wydania zezwolenia, którego wydanie stałoby się uznaniowe.
W ocenie skarżącego dla odmowy udzielenia zezwolenia, zagrożenie zasad bezpieczeństwa musiałoby być konkretne i realne. W niniejszej sprawie żadne takie zagrożenie nie zostało ustalone i wykazane, gdyż takowego realnego i konkretnego zagrożenia, które wynikałoby z przejazdu przedmiotową drogą pojazdu nienormatywnego, którą jeżdżą przecież cały czas inne samochody o masie do 8 ton, nie ma.
Skarżący zwrócił też uwagę, iż zły stan techniczny przedmiotowej drogi nie został w ogóle wykazany. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Fakt, iż droga została utwardzona tłuczniem drogowym, czy wprowadzenie ograniczenia na niej prędkości do 40 km/h oraz zakazu wjazdu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 8 ton, tj. okoliczności na jakie powołało się SKO w T., w ogóle nie dotyczy kwestii związanych ze stanem technicznym drogi i możliwości przejazdu przez nią pojazdu nienormatywnego, gdyż ustawodawca w § 10 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazał, które aspekty należy brać pod uwagę przy ocenie stanu technicznego drogi dla wydania przedmiotowego zezwolenia, tj. czy na drodze nie występują przełomy lub osuwiska, wysokość i szerokość skrajni drogi. Wszystkie parametry są spełnione, żaden dowód w sprawie nie wskazuje, aby było inaczej. Wyliczenie to ma charakter enumeratywny, zamknięty, gdyż ustawodawca nie użył sformułowania "w szczególności" używanego przy jedynie przykładowym wyliczeniu okoliczności pozwalających na uznanie na podstawie innych okoliczności, że stan drogi jest zły i odmowę udzielenia zezwolenia. Skarżący podkreślił, iż zezwolenie kat. I o które wnioskuje, dotyczy jedynie dojazdu do posesji tą drogą a więc czynności w czasie której kontakt pojazdu z drogą jest krótkotrwały a nie ciągłego oddziaływania na jej powierzchnię, które mogłoby doprowadzić do jej szybkiego zniszczenia.
Skarżący podkreślił także, iż w miejscu do którego ma nastąpić dojazd prowadzi działalność gospodarczą od lat. Wprowadzenie znaku zakazu wjazdu dla pojazdów powyżej 8 ton znacznie ogranicza mu jej dalsze prowadzenie, dlatego jego zdaniem brak udzielenia przedmiotowego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kat. I, stanowi kolejny krok w kierunku wymuszenia na nim zaprzestania lub ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej na własnych nieruchomościach. Powyższe wrażenie potęguje fakt, iż sprawa o wydanie przedmiotowego zezwolenia była rozpoznawana przez okres około półtora roku od złożenia wniosku, w wypadku gdy prawo przewiduje 7 dni roboczych na jego rozpatrzenie. Organy administracji publicznej jego zdaniem powinny działać z uwzględnieniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, tymczasem w niniejszej sprawie zasada ta została rażąco naruszona. Wójt Gminy L. początkowo w ogóle nie powoływał się na rzekomy zły stan drogi, czy względy bezpieczeństwa, ani w swoich pismach kierowanych do skarżącego z dnia [...].09.2016 r., [...].02.2017 r., [...].02.2017 r., ani też w decyzji odmownej z dnia [...].03.2017 r., ani też w odpowiedzi na odwołanie z dnia [...].05.2017 r. Powołał się na to dopiero po zasugerowaniu mu tej możliwości przez SKO w T. w decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., w uzasadnieniu której wprost wskazano Wójtowi Gminy L., że podstawę odmowy wydania wnioskowanego zezwolenia może stanowić zły stan dróg.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2017r. poz. 128, dalej zwana p.r.d.) ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (...).
Określenie przez ustawodawcę, że uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego następuje na podstawie decyzji oznacza, że właśnie ten akt kształtuje sytuację prawną wnioskodawcy, będąc źródłem jego praw i obowiązków. Na gruncie przepisów normujących zasady poruszania się po drogach pojazdów nienormatywnych nie można stwierdzić, że istnieją podstawy do uzyskania tego prawa z mocy ustawy. Skoro uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego wymaga uzyskania decyzji, konieczne jest zatem ustalenie kryteriów, które należy spełnić, by uzyskać uprawnienie do ruchu pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z art. 64a ust. 1 ustawy -Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu po drodze wskazanej w zezwoleniu. Podstawowym zatem warunkiem jest umożliwienie dojazdu ze wskazaniem konkretnego odcinka drogi.
Skarżący stoi na stanowisku, że wyłącznym kryterium do uzyskania zezwolenia jest spełnienie warunków wyznaczenia trasy, definiowanych przez pryzmat stanu technicznego drogi, określony w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 22.06.2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 764). Przepis ten stanowi, że:
1. Warunkiem wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest stan techniczny drogi spełniający następujące wymagania:
1) na drodze nie występują przełomy lub osuwiska;
2) wysokość skrajni drogi lub drogowego obiektu inżynierskiego jest przynajmniej o 0,1 m większa niż wysokość pojazdu wraz z ładunkiem; w przypadku obiektu inżynierskiego dotyczy to każdego punktu obiektu w miejscu przejazdu;
3) szerokość skrajni drogi lub drogowego obiektu inżynierskiego jest przynajmniej o 1,0 m większa niż szerokość pojazdu wraz z ładunkiem;
4) ocena stanu technicznego dźwigarów lub pomostu obiektu mostowego dokonywana zgodnie z przepisami o numeracji i ewidencji dróg publicznych oraz obiektów mostowych jest równa lub większa niż 3 (w skali od 0 do 5).
2. Oprócz wymagań, o których mowa w ust. 1, przejazd pojazdu nienormatywnego nie może powodować przekroczenia bezpiecznego poziomu wytężenia materiału w konstrukcji nośnej drogowego obiektu inżynierskiego, określonego za pomocą parametrów:
1) w konstrukcji niosącej przęseł nie powstają siły wewnętrzne większe od wywołanych charakterystycznym obciążeniem przyjętym do projektowania zwiększonym o 30% lub
2) w wyniku analizy sił wewnętrznych i naprężeń:
a) w stali konstrukcyjnej i zbrojeniowej - naprężenia główne nie przekraczają 2/3 wytrzymałości charakterystycznej stali,
b) w betonie zbrojonym i sprężonym - naprężenia główne nie przekraczają 2/3 wytrzymałości charakterystycznej betonu na ściskanie,
c) w betonie sprężonym - naprężenia rozciągające nie przekraczają wytrzymałości charakterystycznej betonu na rozciąganie,
d) w stali sprężającej - naprężenia trwałe nie przekraczają 1/2 wytrzymałości charakterystycznej stali.
Należy jednak zaznaczyć, że przepis ten odnosi się do warunków wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego a nie warunków, które powinien spełnić podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia. Poza tym ani ustawa ani przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r., w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych nie nakładają na właściwy organ obowiązku bezwarunkowego wydawania zezwoleń. Gdyby ograniczyć warunki uzyskania zezwolenia tylko do warunków wyznaczenia trasy przejazdu o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, decyzja organów nie byłaby konieczna, gdyż wystarczające byłoby wyłącznie ustalenie tych parametrów ( przede wszystkim technicznych) drogi. Organ nie miałby też wpływu na wskazanie trasy przejazdu. Utożsamianie warunków uzyskania zezwolenia od warunków wyznaczania trasy nie znajduje więc właściwego uzasadnienia. Sprzeciwia się również temu konieczność realizowania przez zarządcę drogi jego ustawowych obowiązków.
Właściwy organ udziela zezwolenia albo odmawia jego udzielenia po dokonaniu wszechstronnej oceny stanu dróg, po których ma się odbywać przejazd pojazdu nienormatywnego. Do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników, co jest wprost zapisane w art. 20 pkt 12 u.d.p.). Pod pojęciem "ochrona drogi" należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 20 u.d.p. działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Jeśli takie niebezpieczeństwo występuje organ powinien temu przeciwdziałać. Oceniając zatem warunki uzyskania zezwolenia należy dokonać systemowej oceny analizowanej regulacji. Trafne zatem jest stanowisko organów, że przepisów Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) w zakresie spełnienia warunków do uzyskania zezwolenia nie można interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 z póz. zm.), które m.in. określają obowiązki zarządcy drogi, związane z prawidłowym utrzymaniem dróg. Obie ustawy są ze sobą powiązane. Ustawa prawo o ruchu drogowym odsyła do ustawy o drogach publicznych np. w zakresie: definicji drogi publicznej, a ustawa o drogach publicznych odsyła do ustawy prawo o ruchu drogowym np. przy definiowaniu pojęcia "pojazd nienormatywny".
W tych warunkach nie można wywieść, że właściwy organ w każdej sytuacji wystąpienia o wydanie zezwolenia kat. I, musi takie zezwolenie wydać gdy spełnione są tylko warunki wyznaczenia trasy przejazdu.
W myśl art. 41 ust. 1 udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp).
Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp).
W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z dokumentacji stanu technicznego drogi wynika, że w związku z umieszczeniem urządzeń w pasie drogi i warunkami odtworzenia nawierzchni po przekopach kanalizacji sanitarnej, grubość przekroju poprzecznego nawierzchni jezdni jest niewystarczająca do przeniesienia ruchu ciężkiego. Zgodnie z decyzją Wójta Gminy L. z [...] marca 2014 r. na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym, w miejscu wykopów przewidziano odtworzenie nawierzchni jezdni z zastosowaniem podbudowy z kamienia łupanego oraz warstwy wiążącej. Na pozostałej części znajduje się stara nawierzchnia bitumiczna ułożona w latach 90-tych. Po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej, odtworzono nawierzchnię poprzez ułożenie warstwy ścieralnej grubości 4 cm. W takich warunkach ruch ciężki doprowadzi do degradacji nawierzchni drogowej. Dodatkowo, według Zarządu dróg w związku z odtworzeniem nawierzchni na określonym odcinku, w najwęższym miejscu szerokość drogi wynosi 5,10 m. a nie jak twierdzi skarżący 5,50 m. W tych warunkach- wykonania nawierzchni z materiałów niedostosowanych dla ruchu pojazdów ciężarowych, braku możliwości wymijania 2 pojazdów w tym jednego o charakterze nienormatywnym, uzasadniało odmowę wydania zezwolenia.
Należy też podkreślić, że dojazd do nieruchomości skarżącego możliwy jest drogą wojewódzką nr [...] a następnie zjazdem i drogą -wojewódzką nr [...]. Oznacza to, że cel o którym mowa w art. 64a ust. 1 ustawy -Prawo o ruchu drogowym może zostać zrealizowany w inny sposób.
W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i tym samym zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury są niezasadne.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło