II SA/Bd 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty części renty strukturalnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne w sprawie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej "Kierownikiem Biura Powiatowego") na podstawie § 17 ust. 1 w związku z § 15 ust. 2c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 z późn. zm.) zawiesił skarżącej R. L. od września 2015 r. wypłatę przyznanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. renty strukturalnej w części równej 50 % wysokości ustalonej kwoty renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że renta strukturalna została zawieszona zgodnie z § 15 ust. 2c ww. rozporządzenia w związku z niedostarczeniem do Kierownika Biura Powiatowego decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie nie późniejszym niż 4 miesiące od dnia złożenia wniosku o ustalenie tego prawa. Termin ten upłynął w dniu [...] sierpnia 2015 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego poinformował skarżącą, że w dniu [...] marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 poz. 333) zmieniające rozporządzenie z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zmiana ta wprowadziła obowiązek zawieszenia wypłaty części renty strukturalnej w przypadku niezłożenia do właściwego organu rentowego wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników przez uprawnionego do renty strukturalnej lub jego małżonka, na którego przysługuje dodatek do renty strukturalnej w wysokości określonej w § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. W związku z tym, a także z uwagi na osiągnięcie przez skarżącą wieku emerytalnego poinformowano ją o konieczności złożenia do właściwego organu rentowego wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników, a następnie dostarczenia do Biura Powiatowego nie później niż w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia Poinformowano również skarżącą, że nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku do organu rentowego zobowiązana jest do przedstawienia decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosek o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego, zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników złożyła w dniu [...] kwietnia 2015 r. Termin 4 miesięczny na złożenie decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawa do emerytury z ubezpieczenie społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, o którym mowa w § 13 ust. 4 rozporządzenia upływał w dniu [...] sierpnia 2015 r. W tym terminie żadna ww. decyzja nie wpłynęła do Biura Powiatowego Agencji. Tym samym prawidłowe było zawieszenie renty strukturalnej (§ 15 ust. 2c rozporządzenia). W skardze do sądu R. L. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając, że jej prawo do renty strukturalnej jest prawem nabytym, którego realizacja w niezmienionej wysokości ma następować zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. (wydaną przed ukazaniem się zmiany do rozporządzenia w roku 2015) do listopada 2016 r. Wydając zaskarżone decyzje organy naruszyły nie tylko przepisy powołane w podstawie prawnej decyzji, ale także zasadę nie działania prawa wstecz i zasadę ochrony praw nabytych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadza się do ustalenia, czy odpowiada ona prawu, czy też została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź procesowego i w związku z tym istnieje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"). Jak wskazuje § 1 tego aktu, rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania, zmniejszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych (wcześniejszych emerytur). Jak wynika z § 14 ust. 1 rozporządzenia (o treści jednakowej od momentu wydania rozporządzenia, w tym także w momencie wydania decyzji przyznającej skarżącej rentę strukturalną) w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Renta strukturalna jest zatem formą pomocy finansowej powiązaną z prawem do emerytury, a nie – jak można by wywodzić ze stanowiska skarżącej, odrębnym prawem, którego istnienie i wysokość nie jest i nie może być powiązana z uprawnieniami emerytalnymi. W § 13a rozporządzenie z jednej strony nakłada na organ obowiązek zawiadomienia pobierającego rentę strukturalną o możliwości złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników (ust. 1 i 2), a z drugiej strony – nakłada na osobę pobierającą rentę strukturalną obowiązek przedłożenia organowi tj. właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierownikowi biura powiatowego Agencji potwierdzenia, że złożył ww. wniosek o ustalenie prawa do emerytury (nie później niż w terminie 30 dni od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego – ust. 3) oraz obowiązek złożenia ww. organowi decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, niezwłocznie po jej otrzymaniu, jednak nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury (ust. 4). Na wypadek braku przedłożenia w stosownym terminie decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury § 15 ust. 2c rozporządzenia przewiduje zawieszenie wypłaty renty strukturalnej. Należy jednakże zwrócić uwagę, że zgodnie z § 15 ust. 3a rozporządzenia wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej w przypadku, o którym mowa w ust. 2c następuje po doręczeniu kierownikowi biura powiatowego Agencji decyzji ostatecznej organu rentowego: 1) przyznającej uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, poczynając od miesiąca, od którego prawo do emerytury zostało przyznane, a w przypadku gdy prawo do emerytury zostało przyznane przed zawieszeniem wypłaty renty strukturalnej, poczynając od miesiąca, w którym wypłata renty strukturalnej została zawieszona; 2) odmawiającej uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, poczynając od miesiąca, w którym wypłata renty strukturalnej została zawieszona. Z zestawienia treści § 15 ust. 2c i ust. 3 rozporządzenia jasno wynika, że celem dla którego prawodawca przewidział procedurę zawieszenia wypłaty renty strukturalnej jest tylko i wyłącznie zdyscyplinowanie osoby uprawnionej do renty strukturalnej w kwestii uzyskania decyzji w sprawie prawa do emerytury. Cel ten jest widoczny zwłaszcza w treści § 15 ust. 3a pkt 2, kiedy nawet w przypadku jeżeli uprawniony do renty strukturalnej przedłoży, po terminie przewidzianym przez rozporządzenie, decyzję odmawiającą przyznania prawa do emerytury – wznowienie wypłaty renty strukturalnej następuje nie od momentu, w którym przedłożono taką odmowną decyzję, ale od miesiąca, w którym zawieszono wypłatę renty strukturalnej. W przedmiotowej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do emerytury do KRUS w dniu [...] kwietnia 2015 r. Zgodnie z powołanym § 13a ust. 4 rozporządzenia termin na złożenie kierownikowi biura powiatowego Agencji decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury upłynął z dniem [...] sierpnia 2015 r. W tym terminie skarżąca nie złożyła żadnej decyzji, a tym samym zaistniała przesłanka wskazana w § 15 ust. 2c rozporządzenia. Trzeba jednakże zwrócić uwagę, że w momencie orzekania przez organ odwoławczy dysponował on już decyzjami o przyznaniu skarżącej prawa do emerytury (decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] lipca 2015 r.), które zostały złożone w Biurze Powiatowym Agencji w dniu [...] września 2015 r. Uwzględniając zatem ww. wykładnię celowościową należy stwierdzić, że w momencie wydawania zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tj. [...] października 2015 r. brak było potrzeby dyscyplinowania skarżącej w celu uzyskania decyzji w przedmiocie jej prawa do emerytury, a tym samym brak było przesłanki zastosowania § 15 ust. 2c rozporządzenia. Tym samym również postępowanie w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 i art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak sentencji wyroku.