II SA/Bd 202/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-05-28

Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Anna Klotz (spr.), asesor WSA Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa dla producenta rolnego, któremu szkody w uprawach spowodowała susza lub powódź, powinna zostać pomniejszona o 50%, jeżeli powierzchnia ubezpieczonych upraw rolnych w gospodarstwie, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w dniu wystąpienia szkód nie wynosiła co najmniej 50% wszystkich upraw w gospodarstwie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo pomniejszyły pomoc finansową o 50%, ponieważ skarżący nie spełnił wymogu posiadania ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie (z wyłączeniem łąk i pastwisk) w dniu wystąpienia szkód. Ustalono, że faktyczna powierzchnia ubezpieczonych upraw wynosiła 46,93 ha, podczas gdy wymagane było co najmniej 48,58 ha, aby otrzymać pomoc w pełnej stawce. Rozbieżność między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią objętą polisą, wynikająca z błędu skarżącego we wniosku obszarowym, została prawidłowo uwzględniona przez organy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową dla producenta rolnego z powodu szkód spowodowanych suszą. Organy ustaliły, że szkody dotyczyły 22,39 ha upraw ze stratą co najmniej 70% i 72,77 ha upraw ze stratą co najmniej 30% i mniej niż 70%. Pomoc została przyznana, ale pomniejszona o 50% z uwagi na niespełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, wskazując na posiadanie polisy ubezpieczeniowej, jednak organy stwierdziły rozbieżność między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią objętą polisą, co skutkowało faktycznym ubezpieczeniem mniejszej powierzchni niż wymagana.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę. A. L. (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137, z późn. zm.) oraz § 13r ust. 1, 2, 4, 7, 8 i 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...].11.2018 r. o przyznaniu pomocy. W dniu [...].11.2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Do wniosku zostały załączone następujące dokumenty: - wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody (załącznik nr 1 i 2 do wniosku), - kopia protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego sporządzonego przez komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę zarządzeniem nr [...] z dnia [...].06.2018 r., - kopia polisy ubezpieczenia PZU upraw Nr [...] wraz z potwierdzeniem opłacenia umowy. We wniosku skarżący zadeklarował , że wnosi o udzielenie pomocy publicznej zarówno do powierzchni 22,39 ha upraw rolnych, na której w roku 2018 wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, jak i powierzchni 72,77 ha upraw rolnych, na której w roku 2018 wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy. Beneficjent w sekcji VIII formularza wniosku Oświadczenie dotyczące ubezpieczenia gospodarstwa, w którym wystąpiła szkoda oświadczył, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych posiadał ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąki pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawałnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. Wystąpienie szkód w gospodarstwie rolnym, datowanych na dzień [...].06.2018 r., na podstawie lustracji przeprowadzonej w dniu [...].07.2018 r., potwierdził działający z upoważnienia Wojewody, pracownik. Z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie strony, spowodowanych przez suszę, wynikało, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła ogółem 292 221,00 zł, co stanowi 38,76% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Szkody w produkcji roślinnej, zgodnie z załącznikiem nr 1 do protokołu, dotyczyły powierzchni 22,39 ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 70% oraz powierzchni 72,77 ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 30% i mniej niż 70%. W dniu [...].11.2018 r. skarżący stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR i potwierdził rozbieżność pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2018 a Polisą ubezpieczenia PZU upraw Nr [...], dotyczącą działki nr [...]. We wniosku obszarowym podano powierzchnię 5,79 ha natomiast w polisie powierzchnia upraw na tej działce wynosi 7,73 ha. Strona oświadczyła, że różnica ta wynikała z pomyłki we wniosku obszarowym w związku z czym nie posiada wymaganego ubezpieczenia 50% powierzchni upraw. W wyniku rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...].11.2018 r. decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącemu pomoc finansową o wartości brutto 29.387,50 zł, stanowiącej równowartość 6.842,10 euro. W decyzji tej organ rozstrzygnął o przyznaniu producentowi rolnemu pomocy publicznej zarówno do powierzchni 22,39 ha upraw rolnych, w których straty spowodowane przez suszę wyniosły co najmniej 70% (22,39 ha x 1000,00 zł/ha x 50%), jak i powierzchni 72,77 ha upraw, w których straty wyniosły co najmniej 30% i mniej niż 70% (77,27 ha x 500,00 zł/ha x 50%>). Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...].11.2018 r. W dniu [...].11.2018 r., z zachowaniem terminu, do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku ze względu na fakt, iż uprawy w jej gospodarstwie przekraczały 50% ubezpieczenia. Do odwołania dołączona została kopia polisy ubezpieczenia PZU upraw Nr [...]. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r." Zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Jak stanowi ust. 2 przywołanego rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana: 1) na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30%: a) średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo b) średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo 2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej lub 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w pkt 1. W myśl § 13r ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Z kolei jak stanowi § 13r ust. 7 wym. rozporządzenia, wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy. Zgodnie z § 13r ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., termin składania wniosków, o których mowa w ust. 4, oraz wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, z tym że wysokość stawki ogłasza najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy. Kierując się dyspozycją zawartą w tym przepisie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyznaczył termin składania wniosku, o którym mowa w ust. 4: od dnia 14.09.2018 r. do dnia 16.11.2018 r., jak również ogłosił wysokość stawek pomocy: 1 000,00 zł do 1 ha - w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz 500,00 zł do 1 ha powierzchni upraw, w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy. W myśl § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, tj. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Przepis § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. stanowi, że w przypadku, gdy co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, pomoc finansową pomniejsza się o 50%. Podkreślenia wymaga przy tym, że weryfikacja spełnienia kryterium ubezpieczenia upraw w gospodarstwie jest dokonywana na podstawie wszystkich upraw występujących w gospodarstwie na dzień wystąpienia szkody. Określając powierzchnię upraw pod kątem kryterium ubezpieczenia, organ winien oprzeć się zatem na wszelkich dostępnych dowodach - w tym w szczególności na danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 – i w pierwszej kolejności ustalić powierzchnię wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem powierzchni zajętej przez łąki i pastwiska. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w roku 2018 zgłosił do płatności obszarowych łącznie 100,16 ha upraw rolnych, z czego powierzchnię 97,16 ha stanowiły grunty orne. Powierzchnia wszystkich upraw w gospodarstwie rolnika, które mogą podlegać ubezpieczeniu, wyniosła zatem 97,16 ha. Tym samym, aby otrzymać pomoc finansową w pełnej stawce, tj. 1 000,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 70% i 500,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 30% i mniej niż 70%, skarżący winien posiadać ubezpieczenie co najmniej 48,58 ha upraw. Organ ustalił, że skarżący złożył wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej kopie polisy ubezpieczenia PZU upraw Nr [...] z dnia [...].06.2018 r. Okres ubezpieczenia określono od dnia [...].06.2018 r. do dnia [...].06.2019 r., a zatem przedmiotowa polisa obowiązywała na dzień wystąpienia szkody suszy w gospodarstwie rolnika. Z załączonej polisy wynikało, że ubezpieczeniem została objęta m.in. działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 7,73 ha. Producent rolny, pomimo ubezpieczenia areału na przedmiotowej działce 7,73 ha uprawy kukurydzy, w roku 2018 posiadał uprawę kukurydzy na powierzchni 5,79 ha, na co wskazuje deklaracja zawarta we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Różnicę w powierzchni ww. działki potwierdził odwołujący w dniu [...].11.2018 r., kiedy stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR. Strona wyjaśniła wówczas, że istnieje rozbieżność pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2018 a Polisą ubezpieczenia PZU upraw Nr [...] i że popełniła błąd we wniosku obszarowym. Jednakże do dnia wydania zaskarżonej decyzji i złożenia odwołania, skarżący nie dokonał żadnej korekty wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że faktyczna powierzchnia ubezpieczona na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 5,79 ha, ponieważ taki areał tej uprawy rolnik posiadał w roku 2018. Tym samym struktura upraw faktycznie posiadanych przez producenta w roku 2018 odbiega od powierzchni upraw ubezpieczonych, na co wskazują deklaracje zawarte we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. W świetle poczynionych w sprawie ww. ustaleń faktyczna powierzchnia ubezpieczonych upraw rolnych w gospodarstwie A. L. wynosi 46,93 ha. Wobec tego nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym (z wyłączeniem łąk i pastwisk), stąd kwota pomocy finansowej została pomniejszona stosownie do przepisu § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Jak już zapisano powyżej, producent winien mieć ubezpieczone co najmniej 48,58 ha upraw rolnych, aby otrzymać pomoc finansową w pełnej stawce, tj. 1 000,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 70% i 500,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 30% i mniej niż 70%. Podkreślić należy, że odwołujący w dniu [...].11.2018 r. potwierdził, że nie posiada ubezpieczenia upraw rolnych na powierzchni co najmniej 50%. Dyrektor podkreślił, że przepis § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. odnosi się w swojej treści wprost do powierzchni ubezpieczonych upraw występujących w gospodarstwie rolnym (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Weryfikując spełnienie warunku ubezpieczenia upraw rolnych na powierzchni co najmniej 50%, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR był zatem zobowiązany do tego, aby wziąć pod uwagę powierzchnie wszystkich upraw, jakie beneficjent posiadał w swoim gospodarstwie rolnym w roku 2018, co też nastąpiło. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w decyzji nr [...] z dnia [...].11.2018 r. prawidłowo rozstrzygnął o wysokości przyznanej skarżącemu pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym za 2018. W skardze do Sądu skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu II instancji . W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.1302). Kierując się powyższymi kryteriami Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r Nr [...], wydana na podstawie utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...].11.2018 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu szkód wywołanych suszą w 2018 r. w pomniejszonej o 50% wysokości. Spór w kontrolowanej przez Sąd sprawie dotyczy oceny prawidłowości przyznania pomocy producentowi rolnemu w obniżonej wysokości z uwagi na § 13 r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187) - zwanego dalej: "rozporządzeniem". Zgodnie z § 1 ww. aktu rozporządzenie określa szczegółowy zakres i sposoby realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", w tym warunki i tryb udzielania wsparcia dla przedsięwzięć realizowanych w ramach tych zadań. Zgodnie z § 13r ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Słusznie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia nie pozostawiają organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy. Jak stanowi § 13r ust. 2 przywołanego rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana: 1) na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30%: a) średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo b) średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo 2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej lub 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w pkt 1. W myśl § 13r ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Z kolei jak stanowi § 13r ust. 7 wym. rozporządzenia, wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy. Zgodnie z § 13r ust. 8 rozporządzenia termin składania wniosków, o których mowa w ust. 4, oraz wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, z tym że wysokość stawki ogłasza najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy. Kierując się dyspozycją zawartą w tym przepisie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyznaczył termin składania wniosku, o którym mowa w ust. 4: od dnia 14.09.2018 r. do dnia 16.11.2018 r., jak również ogłosił wysokość stawek pomocy: 1 000,00 zł do 1 ha - w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz 500,00 zł do 1 ha powierzchni upraw, w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy. Przepis § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. stanowi, że w przypadku, gdy co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, pomoc finansową pomniejsza się o 50%. Podkreślenia wymaga przy tym, że weryfikacja spełnienia kryterium ubezpieczenia upraw w gospodarstwie jest dokonywana na podstawie wszystkich upraw występujących w gospodarstwie na dzień wystąpienia szkody. Określając powierzchnię upraw pod kątem kryterium ubezpieczenia, organ winien oprzeć się zatem na wszelkich dostępnych dowodach - w tym w szczególności na danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 - i w pierwszej kolejności ustalić powierzchnię wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem powierzchni zajętej przez łąki i pastwiska. Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że w 2018 r. gospodarstwo rolne skarżącego dotknięte zostało szkodami z ww. katalogu ryzyk ustawowych. Wystąpienie szkód w gospodarstwie rolnym, datowanych na dzień [...].06.2018 r., na podstawie lustracji przeprowadzonej w dniu 09.07.2018 r., potwierdziła, z upoważnienia Wojewody, I. G. - Z-ca Dyrektora Wydziału Infrastruktury i Rolnictwa. Z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie strony, spowodowanych przez suszę, wynikało, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła ogółem 292 221,00 zł, co stanowi 38,76% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Szkody w produkcji roślinnej, zgodnie z załącznikiem nr 1 do protokołu, dotyczyły powierzchni 22,39 ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 70% oraz powierzchni 72,77 ha upraw rolnych ze stratą plonu na poziomie co najmniej 30% i mniej niż 70%. Organ I instancji ustalił rozbieżność pomiędzy powierzchnią upraw zgłoszoną do ubezpieczenia w polisie ubezpieczeniowej a powierzchnią upraw zadeklarowanych we wniosku o pomoc. Rozbieżność dotyczyła konkretnie działki [...]. Producent potwierdził, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia upraw obejmowała 5,79 ha a polisa obejmował 7,73 ha powierzchni upraw. Organ w wyniku ponownego zbadania sprawy w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji organu I instancji prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego i zastosował przepis § 13r ust. 12 ww. rozporządzenia . Skoro skarżący w roku 2018 zgłosił do płatności obszarowych łącznie 100,16 ha upraw rolnych, z czego powierzchnię 97,16 ha stanowiły grunty orne, to powierzchnia wszystkich upraw w gospodarstwie rolnika, które mogły podlegać ubezpieczeniu, wyniosła zatem 97,16 ha. Skarżący aby uzyskać pomoc finansową w pełnej stawce, tj.1 000,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 70% i 500,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 30% i mniej niż 70%, powinien posiadać ubezpieczenie co najmniej 48,58 ha upraw. Dokumentem potwierdzającym zakres ubezpieczonych upraw jest złożona przez skarżącego polisa ubezpieczenia PZU upraw Nr [...] z dnia [...].06.2018 r. obejmująca okres ubezpieczenia od dnia [...].06.2018 r. do dnia [...].06.2019 r., który pozwala na uznanie jako obowiązującego zabezpieczenia na dzień wystąpienia szkody suszy w gospodarstwie skarżącego. Z polisy wynika jednak , że ubezpieczeniem została objęta m.in. działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 7,73 ha. Powierzchnia ta nie pokrywa się z zadeklarowaną we wniosku o płatności na rok 2018 powierzchnią uprawy kukurydzy, która wynosi 5,79 ha. Powierzchnię tą potwierdza deklaracja zawarta we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Różnicę w powierzchni ww. działki potwierdził odwołujący w dniu [...].11.2018 r., kiedy stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR. Strona wyjaśniła wówczas, że istnieje rozbieżność pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2018 a Polisą ubezpieczenia PZU upraw Nr i że popełniła błąd we wniosku obszarowym. Słusznie jednak organ zwrócił uwagę, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji i złożenia odwołania, skarżący nie dokonał żadnej korekty wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że faktyczna powierzchnia ubezpieczona na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 5,79 ha, ponieważ taki areał tej uprawy rolnik posiadał w roku 2018. Tym samym struktura upraw faktycznie posiadanych przez producenta w roku 2018 odbiega od powierzchni upraw ubezpieczonych, na co wskazują deklaracje zawarte we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Organy zatem prawidłowo ustaliły faktyczną powierzchnię ubezpieczonych upraw rolnych w gospodarstwie skarżącego, która wyniosła 46,93 ha. Wobec tego nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym (z wyłączeniem łąk i pastwisk), stąd kwota pomocy finansowej została pomniejszona stosownie do przepisu § 13r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Jak już zapisano powyżej, producent winien mieć ubezpieczone co najmniej 48,58 ha upraw rolnych, aby otrzymać pomoc finansową w pełnej stawce, tj. 1 000,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 70% i 500,00 zł/ha dla upraw ze stratami co najmniej 30% i mniej niż 70%. Podkreślić należy, że odwołujący w dniu 08.11.2018 r. potwierdził, że nie posiada ubezpieczenia upraw rolnych na powierzchni co najmniej 50%. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło