II SA/Bd 204/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-08-07

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało zarzuty strony skarżącej dotyczące kwalifikacji dochodu męża skarżącej jako dochodu utraconego lub uzyskanego oraz czy prawidłowo zastosowano przepisy dotyczące ustalania dochodu rodziny na potrzeby świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy. Organ ten nie odniósł się do kluczowych zarzutów strony skarżącej dotyczących kwalifikacji dochodu męża jako dochodu utraconego lub uzyskanego, a także kwestii podwójnego zaliczenia tego samego dochodu. Brak merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów odwołania uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i poddanie decyzji kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, uwzględniając dochody z 2016 r. i kwalifikując dochody męża z umów o dzieło jako dochód z działalności gospodarczej, a nie dochód utracony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dochodu utraconego, brak zastosowania art. 7 ust. 3a uppwd oraz podwójne zaliczenie dochodu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2017 r. skarżąca M. D. zwróciła się do Wójta Gminy C. o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (M. D.) i kolejne dziecko (M. D.) na okres świadczeniowy 2017-2018 (od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.). Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy J. na podstawie m.in. art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 18 art. 27 ust. 3 i art. 28 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1851, dalej powoływanej jako "uppwd") odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - M. D. w okresie świadczeniowym od [...] października 2017 r. do [...] września 2017 r. oraz przyznał prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko - M. D. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres świadczeniowy od [...] października 2017 r. do [...] września 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione zostało w art. 5 ust. 3 uppwd od spełnienia kryterium dochodowego oraz, że w sprawie odmówił przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 3 uppwd, gdyż dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę osiągnięty w 2016 r. wynoszący [...] zł przekracza kwotę kryterium dochodowego wynoszącą [...] zł. Ustalając dochód rodziny organ uwzględnił dochód skarżącej z 2016 r. w kwocie [...]zł oraz dochód męża skarżącej M. D. w kwocie [...]zł osiągnięty z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w 2016 r. ([...]) oraz z tytułu zatrudnia w okresie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. ([...]), przedstawiając szczegółowo sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Jednocześnie organ wskazał, że mąż skarżącej podjął zatrudnienie w dniu [...] sierpnia 2016 r. na postawie umowy o pracę z [...] R. – R. R. w B. "P. R. P. i K." Spółka Akcyjna w B. i, że w związku z tym, dochód z tego tytułu (z tytułu umowy o pracę) stanowi dochód uzyskany, który zgodnie z art. 7 ust. 2 uppwd został podzielony przez liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskany tj. przez 5 miesięcy. Organ wyjaśnił ponadto, że brak jest podstaw do kwalifikowania jako utraty dochodu, o której mowa w art. 2 pkt 19 lit. c uppwd, utraty dochodu z tytułu umów o dzieło zawartych przez męża skarżącej z [...] R. – R. R. w B. "P. R. P. i K." S. A. w B. oraz z I. A. R. [...] R., gdyż umowy te były zawarte z M. D. jako przedsiębiorcą prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą M. C. M. D., i w związku z tym czynności wykonywane w ramach tych umów wchodziły w zakres wykonywanej przez M. D. działalności gospodarczej. Zdaniem organu utracony dochód z tych umów należało odnieść do utraty dochodu, o której mowa w art. 2 pkt 19 lit. f uppwd i ocenić czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w tym przepisie. W następstwie przeprowadzonej w tym zakresie analizy organ stwierdził, że nie można dochodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uznać za dochód utracony. Mąż skarżącej nie wyrejestrował bowiem prowadzonej od dnia [...] listopada 2002 r. działalności gospodarczej, natomiast pomimo że z dniem [...] grudnia 2016 r. zawiesił prowadzoną działalności gospodarczą, to jednak brak jest podstaw do uznania, aby zawieszenie to było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14 ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2014 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a więc miało miejsce w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku. Uznając w świetle powyższego, że w rodzinie skarżącej nie stąpiła utrata dochodu, natomiast miało miejsce wyłącznie uzyskanie dochodu, organ stwierdził że w tych okolicznościach nie ma możliwości zastosowania w sprawie art. 7 ust. 3a uppwd. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, stwierdzając że odmowa przyznania świadczenia wychowawczego na syna jest bezpodstawna. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że umowa o dzieło oznacza inną pracę zarobkową, zatem w sytuacji rozwiązania umowy o dzieło, należało zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c uznać za dochód utracony dochód męża skarżącej otrzymywany na podstawie umowy o dzieło. Ponadto skarżąca wskazała, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 7 pkt 3a uppwd, gdyż w dniu [...] lipca 2016 r. mąż skarżącej podpisał porozumienie z [...] R. – R. R. w B. "P. R. P. i K." S. A. w B., mocą którego łącząca strony umowa o dzieło z dniem [...] lipca 2016 r. została rozwiązana, oraz w tym samym dniu (11 lipca 2016 r.) mąż skarżącej podpisał z ww. podmiotem umowę o pracę z dniem rozpoczęcia pracy [...] sierpnia 2016 r. Skarżąca podkreśliła, że dochód uzyskany przez męża strony jest równoważny dochodowi uzyskiwanemu z tytułu umowy o dzieło zawartej uprzednio z tym samym podmiotem z jakim została zawarta umowa o pracę. Zdaniem skarżącej organ dokonując obliczeń dochodu rodziny, zaliczył do niego ten sam dochód podwójnie. Zaznaczyła również, że z dniem [...] listopada 2016 r. mąż skarżącej zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, która aktualnie posiada status działalności zlikwidowanej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podkreśliło, że przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, tj. od warunku aby dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekroczył kwoty [...]zł. W tym kontekście SKO wskazało, że organ I instancji ustalił, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i tym samym przekracza ustawowe kryterium dochodowe, przytaczając przy tym przepisy dotyczące ustalania dochodu rodziny, utraty dochodu i uzyskania dochodu oraz przedstawiając sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odmawiającej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 pkt 19 lit. c i e uppwd poprzez brak uwzględnienia dochodu utraconego przez męża skarżącej w 2016 r. oraz brak zastosowania art. 7 ust. 3a uppwd, a ponadto naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi strona opisała stan faktyczny sprawy oraz powtórzyła w całości argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo stwierdziła, iż okoliczność że działalność gospodarcza jej męża posiada aktualnie status działalności zlikwidowanej, może stanowić dodatkową przesłankę do zastosowania art. 2 pkt 19 lit. e uppwd. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do poprzednio wydanej przez ten organ w sprawie decyzji z dnia [...] października 2017 r., którą uchylając decyzję organu I instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazał organowi I instancji szczególne uwzględnienie dochodu utraconego przez męża skarżącej z tytułu umowy o działo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że w sprawie nie wystąpiła utrata dochodu, o której mowa w art. 2 pkt 19 lit. e uppwd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko stanowił przepis art. 5 ust. 3 uppwd, gdyż organy uznały, że w przypadku dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczone zostało kryterium dochodowe określone w tym przepisie. Niewątpliwie ustawowym warunkiem otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest spełnienie kryterium dochodowego. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 3 uppwd zasiłek wychowawczy przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. W myśl art. 2 pkt 4 uppwd dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, a za dochód członka rodziny zgodnie z art. 2 pkt 2 uppwd uważa się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 1-3a. Okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego to natomiast okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego (art. 18 pkt 1 uppwd). W sprawie okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego obejmuje okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r., co oznacza że rokiem bazowym do ustalenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę jest rok 2016. Z powyższego wynika, że przesłanką do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego, które to kryterium odwołuje się do pojęcia dochodu rodzinny, rozumianego jako suma przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny, uzyskanych w skali roku kalendarzowego i przeliczanych w skali roku kalendarzowego. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca zawarł dodatkowe mechanizmy korygujące dochody rodziny, wprowadzając w art. 7 ust. 1 - 3 instytucje "utraty" i "uzyskania" dochodu, odwołujące się do zdarzeń mających wpływ na status finansowy rodziny. W świetle tych przepisów możliwa jest korekta ustalanego według wskazanych zasad dochodu rodziny z powodu zdarzeń kwalifikowanych jako utrata lub uzyskanie dochodu. Definicję legalną uzyskania dochodu ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 20 uppwd, zaś utraty dochodu w art. 2 pkt 19 uppwd, poprzez wymienienie w sposób enumeratywny sytuacji (zmian w strukturze dochodów) powodujących odpowiednio uzyskanie i utratę dochodu. Za utratę dochodu, w ramach katalogu określonego w art. 2 pkt 19 uppwd, ustawodawca uznał utratę dochodu spowodowaną m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 19 lit. c uppwd) i wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2 pkt 19 lit. e uppwd). W zależności od charakteru zmian (utrata lub uzyskanie dochodu) w strukturze dochodów, jak i czasu ich powstania (w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego) ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnienia do zasiłku wychowawczego. Jednocześnie w art. 7 ust. 3a uppwd określił sytuacje wykluczające stosowanie przepisów o utracie lub uzyskaniu dochodu. Wskazać należy, że organ I instancji, stwierdzając przekroczenie w sprawie ustawowego kryterium dochodowego, uznał że w sprawie miało miejsce uzyskania dochodu w 2016 r. co odniósł do dochodu męża skarżącej z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę otrzymywanego w okresie [...] sierpnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r., a także stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła utrata dochodu w 2016 r., co z kolei odniósł do dochodu męża skarżącej z tytułu umów o dzieło, argumentując że czynności wykonywane w ramach tych umów wchodziły w zakres wykonywanej przez męża skarżącej działalności gospodarczej i w związku z tym dochód z tego tytułu nie może być kwalifikowany jako dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c uppwd, zaś kwalifikacje tego dochodu w ramach art. 2 pkt 19 lit. e uppwd nie uprawnia do stwierdzenia utraty dochodu, gdyż utrata dochodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej nie była spowodowana wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania spowodowanym koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W oparciu o powyższe stanowisko organ I instancji, ustalając dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę, dodał do dochodu skarżącej ([...]) dochód męża skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej ([...]), a następnie podzielił uzyskaną wartość ([...] przez 12 miesięcy, uzyskując dochód w kwocie [...]zł ([...]), do której to wartości dodał jako dochód uzyskany dochód męża skarżącej z tytułu zatrudnienia (10.920,41 zł) podzielony przez liczbę miesięcy w których był on uzyskiwany - 5 miesięcy, tj. dochód w wysokości [...] zł ([...]), co dało kwotę miesięcznego dochodu w rodzinie w wysokości [...] zł ([...]), a w przeliczeniu na osobę w 4-osobowej rodzinie dało kwotę [...]zł ([...]). Skarżąca zakwestionowała w odwołaniu od decyzji organu I instancji ten sposób ustalenia dochodu rodziny, uznając za konieczną weryfikację przyjętych ustaleń organu I instancji odnośnie trzech zasadniczych kwestii. Po pierwsze zarzuciła przede wszystkim organowi I instancji, iż nieprawidłowo i bezpodstawnie nie uznał on dochodu męża skarżącej z tytułu umów o działo za dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c uppwd, gdy tymczasem umowa o dzieło oznacza inną pracę zarobkową i jak taka wyczerpuje zakres zastosowania art. 2 pkt 19 lit. c uppwd. Po drugie skarżąca wskazała, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 7 pkt 3a uppwd, gdyż w przypadku męża skarżącej umowa o działo zawarta z [...] R. – R. R. w B. "P. R. P. i K." S. A. w B., została zastąpiona umową o pracę zawartą z tym samym podmiotem, a dochody z obu tych stosunków prawnych są równoważne. Po trzecie wreszcie podniosła, że zastosowany sposób ustalenia dochodu rodziny, spowodował że organ I instancji zaliczył do niego ten sam dochód podwójnie. Pomimo powyższych zarzutów skarżącej, organ II instancji do żadnego z nich się nie odniósł. Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, sprowadzało się wyłączanie do przytoczenia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, bez jakiegokolwiek odniesienia ich do zindywidualizowanych okoliczności faktycznych sprawy oraz podniesionych przez skarżącą zarzutów. Ponadto nawet w ramach cytowanych przepisów prawa dotyczących uzyskania dochodu, organ przytoczył niemający zastosowania w sprawie i nieznajdujący potwierdzenia we wskazanym w decyzji sposobie wyliczenia dochodu rodziny - przepis art. 7 ust. 3 uppwd, wytłuszczają jego fragment, zamiast przepis art. 7 ust. 2 uppwd, którego to dyspozycja jest spójna z zastosowanym w sprawie sposobem wyliczenia dochodu rodziny. Należy w szczególności podkreślić, że organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się do podniesionej przez skarżącą kwestii kwalifikacji dochodu męża skarżącej z tytułu umów o dzieło jako dochodu utraconego w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. "c" uppwd, co w ocenie Sądu było wskazana nie tyko ze względu na zarzut skarżącej, ale także z uwagi na określoną w art. 2 pkt 21 uppwa definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która mieści w sobie wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ II instancji nie przeanalizował również w żaden sposób kwestii możliwości zastosowania w sprawie art. 7 pkt 3a uppwd pomimo, że skarżąca w odwołaniu powołała się na ten przepis, wskazując na kontynuację wykonywania pracy przez męża skarżącego u tego samego podmiotu. Pominął także całkowicie organ II instancji zarzut skarżącej zaliczenia do dochodu rodziny podwójnie tego samego dochodu. W tym stanie rzeczy Sąd, rozpoznając przedmiotową sprawę, uznał skargę za uzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej powoływanej jako "kpa"). Podkreślić należy, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a nie poprzez rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej, czy odnoszenie się zamiast organu do zarzutów strony zgłaszanych w odwołaniu. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji w tym zakresie. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl natomiast art. 7 kpa w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa). Wskazane normy, w tym i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa, organ realizuje m.in. poprzez właściwe uzasadnienie decyzji, spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, w tym więc przez wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, przy czym zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie odniesie się do okoliczności podnoszonych przez stronę. Brak ustosunkowania się do zarzutów i argumentacji odwołania, oznacza niespełnienie wymogów zawartych w art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiające zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że uzasadnienie decyzji, stanowi jej integralną część. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów dotyczących braku uznania dochodu męża skarżącej z tytułu umów o działo za dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c uppwd, braku zastosowania w sprawie art. 7 pkt 3a uppwd, a także zarzutu, iż zastosowany sposób ustalenia dochodu rodziny spowodował zaliczenie do dochodu rodziny podwójnie tego samego dochodu. Wszystkie te zarzuty wiązały się bezpośrednio z ustaleniem dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, a tym samym z kwestią dotyczącą spełnienia w sprawie ustawowego kryterium dochodowego, jako przesłanki otrzymania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W tych stanie rzeczy, brak odniesienia się przez organ II instancji od ww. zarzutów odwołania, w sytuacji jednoczesnego uzasadnienia decyzji bez jakiegokolwiek odniesienia się do zindywidualizowanych okoliczności sprawy, stanowi w ocenie Sądu naruszenie wskazanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na to, iż skarżąca w ramach podniesionych zarzutów kwestionowała ustalenia organu dotyczące istoty sprawy, jaką jest sposób ustalenia dochodu rodziny przeliczeniu na osobę. Zaznaczyć należy również, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności postępowania. Istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, zarówno w zakresie podstawy faktycznej jak i prawnej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Organ odwoławczy zobligowany jest zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tzn. do poczynienia własnych ustaleń faktycznych, samodzielnego dokonania mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa i samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia, a także odniesienia się do zarzutów powołanych przez stronę w odwołaniu. Wymaga to ponownego i całościowego rozpatrzenia sprawy, a nie jedynie formalnej kontroli decyzji. Tym samym zaskarżonemu rozstrzygnięciu organu drugiej instancji zarzucić należy brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności poprzez brak ustosunkowania się do twierdzeń strony skarżącej zawartych w odwołaniu oraz brak wskazania przyczyn nieuwzględnienia tych twierdzeń, zarzutów i wskazywanych dowodów. Spowodowało to, że zaskarżona decyzja w omawianej części nie poddaje się kontroli Sądu w świetle stanowiących jej podstawę przepisów ustawy. Powyższe uchybienia ww. przepisom postępowania administracyjnego, doprowadziły do braku możliwości prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Ponownie rozpatrując sprawę SKO ustosunkuje się do zarzutów skarżącej i oceni ich wpływ na ustalenie wysokości dochodu rodziny. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło