II SA/Bd 205/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. (z upoważnienia którego działał Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C.) z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą skarżącemu S. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału – węgla. Kolegium ustaliło, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący spełnia kryterium sytuacyjne określone w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362; zwanej w skrócie "u.p.s."), gdyż jest osobą chorą. Łączny miesięczny dochód skarżącego, na który składa się renta inwalidzka i zasiłek pielęgnacyjny, wynosi 826,36 zł i tym samym przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 4 ust. 1 tj. kwotę 477 zł. Ze względu zatem na przekroczenie kryterium dochodowego nie jest możliwe przyznanie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko Wójta, iż brak jest szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku w oparciu o art. 41 u.p.s. Skarżący nie ponosi bowiem wysokich kosztów za leczenie, opłat za energię, które mogłyby wskazywać na szczególnie trudną sytuację finansową, a fakt, że znaczną część zasobów finansowych przeznacza na prowadzenie korespondencji z urzędami nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą przyznanie zasiłku lecz świadczy o marnotrawieniu własnych zasobów finansowych. Ponadto Kolegium – w ślad za organem I instancji – zwróciło uwagę, że skarżącemu udzielano pomocy, a jednocześnie skarżący rezygnował z odbioru żywności w ramach programu PEAD, tym samym pogarszając swoją sytuację bytową poprzez konieczność ponoszenia kosztów zakupu żywności. W skardze na decyzję Kolegium S. K. wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i życiową. Podniósł, że wskutek braku przyznania zasiłku na węgiel musiał zaciągnąć pożyczkę na zakup opału. Wskazał na wcześniejsze rozstrzygnięcia Kolegium stwierdzające, iż niesłusznie organ I instancji odmówił mu pomocy. Zdaniem skarżącego teraz, w roku 2010, organ I instancji, mając nowe środki finansowe powinien mu udzielić zasiłku. Wobec bezczynności organu w tym względzie zażądał odszkodowania w wysokości 1 tysiąca złotych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie, mając na względzie żądanie skarżącego o zasądzenie odszkodowania, należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W przypadku, kiedy sąd administracyjny dostrzeże istotne naruszenie prawa tego rodzaju, które zostało wskazane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdza jego nieważność lub stwierdza, że zostało wydane z naruszeniem prawa. Nawet gdyby jednak doszło do uwzględniania skargi, sąd administracyjny nie orzeka z tego tytułu o odszkodowaniu dla skarżącego. Tego rodzaju żądanie może być rozpatrzone przez sąd powszechny. Przechodząc do badania zaskarżonej decyzji w granicach przypisanej Sądowi funkcji kontrolnej, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 39 ust. 1, 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest jednym ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. c u.p.s.). Przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest natomiast uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób w art. 8 u.p.s. Wynika z tego, że nabycie prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego warunkowane jest od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 477 zł. (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Dochodem według ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.). W przypadku skarżącego zdaniem Sądu w sposób zgodny z prawem Kolegium ustaliło wysokość dochodów skarżącego na kwotę 826,36 zł, uwzględniając otrzymywaną przez skarżącego rentę inwalidzką i zasiłek pielęgnacyjny. W konsekwencji słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla skarżącego 477,00 zł, w rezultacie czego odmówiono skarżącemu prawa do świadczenia w formie zasiłku celowego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa w zakresie rozważanej przez organy obu instancji możliwości przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 u.p.s. Zasiłek celowy specjalny może być przyznany w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego. Jest to jednakże świadczenie o szczególnym charakterze, które może być przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych i powinno być przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osób korzystających z pomocy. Mając to na uwadze, zdaniem Sądu Kolegium zasadnie przyjęło, że odmowa przyjęcia pomocy na zaspokojenie podstawowej potrzeby, tj. pomocy w postaci żywności w ramach programu PEAD świadczy o tym, że w sprawie nie zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.