II SA/Bd 207/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-27
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest obligatoryjne w przypadku niepoddania się przez kierowcę skierowanemu na badanie lekarskie?Ratio decidendi
Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest obligatoryjne, gdy kierowca, skierowany na badanie lekarskie w związku z wątpliwościami co do stanu zdrowia, nie podda się takiemu badaniu. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie pozostawia organowi administracji swobody w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J.P. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z powodu niepoddania się obowiązkowemu badaniu lekarskiemu. Badanie zostało zlecone na wniosek Prokuratora Okręgowego, powołującego się na opinię psychiatryczną stwierdzającą u J.P. schizofrenię przewlekłą. Po utrzymaniu w mocy decyzji o skierowaniu na badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i oddaleniu skargi przez WSA, J.P. nie poddał się badaniu, co skutkowało wszczęciem postępowania o cofnięcie uprawnień. Ostatecznie Starosta wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, którą utrzymało w mocy SKO. J.P. zaskarżył tę decyzję do WSA, domagając się skierowania na badania psychiatryczne i podkreślając brak związku sprawy karnej z bezpieczeństwem ruchu drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. P. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A.W.-S. kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
27 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu M.M. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokat A.W. – S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA/Bd 207/09
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą Starosta [...] orzekł, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108, póz. 908 z późn. zm.) o cofnięciu J.F.P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
W dniu [...] r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Prokuratora Okręgowego w [...] o skierowanie J. P. na badanie lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem silnikowym. We wniosku Prokurator Okręgowy powołał się na wynik opinii sądowo - psychiatrycznej, sporządzonej na potrzeby postępowania karnego o sygn. akt Ds. [...], z której wynika, że u J. P. stwierdzono chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii przewlekłej. W dniu [...]r. Starosta [...], na podstawie art. 122ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydał decyzję [...] o skierowaniu J. P. na badanie lekarskie do [...] Ośrodka Medycyny Pracy. Decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zainteresowany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na tę decyzję.
W dniu 4 marca 2008 r. Sąd Administracyjny oddalił skargę.
W tych okolicznościach Starosta [...], pismem z dnia [...] r. wezwał J. P. do wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o skierowaniu w/w na badanie lekarskie, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane w dniu [...] r. za potwierdzeniem odbioru przez brata strony – H. P. Z związku z niepoddaniem się badaniu lekarskiemu, w wyznaczonym terminie, Starosta[...], na podstawie art. 140 ust. l pkt 4 lit. b, w związku z art. 122 ust. l pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wszczął w dniu 20 sierpnia 2008 r. postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym.
W dniu [...] r. J. P. złożył wniosek o wyznaczenie przedstawiciela w postępowaniu administracyjnym.
Z dokumentów nie wynikało, by J. P. był ubezwłasnowolniony, a jedynie że jest osobą niepełnosprawną – inwalidą II grupy. Wobec powyższego Starosta [...] odmówił wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego.
W dniu [...] r. Starosta [...] wydał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym - zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. l pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje się w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu. Zainteresowany został skierowany na badanie decyzją Starosty [...] na skutek uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia. Organ wyjaśnił, że nie jest uprawniony do oceny zdrowia psychicznego skarżącego. W tym celu kieruje stronę do [...] Ośrodka Medycyny Pracy. Niepoddanie się badaniu lekarskiemu skutkuje koniecznością cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Od tej decyzji odwołanie złożył J. P. wnosząc, o skierowanie go na badania psychiatryczne do Instytutu Neurologii i Psychiatrii i o przyznanie pełnomocnika procesowego oraz o zwrot prawa jazdy i dowodu rejestracyjnego zabranych mu w dniu [...] r. w miejscowości M. przez policjantów KPP w B. Odwołujący zaznaczył, że sprawa DS [...] nie dotyczyła naruszenia bezpieczeństwa w komunikacji zatem nie ma podstaw do powiązania jej z niniejszą sprawą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r.([...]) orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy uznając, iż decyzji Starosty [...] nie można zarzucić naruszenia prawa. Zdaniem organu odwoławczego wymieniona decyzja została wydana prawidłowo, bowiem odwołujący nie poddał się badaniom. Stosownie zatem do treści art. 140 ust. l pkt 4 lit. b organ zobowiązany był do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Powołany przepis stanowi samodzielną podstawę cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Organ wydając zaskarżoną decyzję nie miał możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, jak tylko cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, ponieważ obowiązek taki wynika bezpośrednio z przepisu art. 140 ust. l pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który całkowicie wyklucza jakąkolwiek swobodę organów w tego typu podejmowanych rozstrzygnięciach. Odnosząc się do zarzutów i argumentów zawartych w uzasadnieniu wniesionego odwołania organ stwierdził, iż nie mają one żadnego znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest uprawnione do kierowania kogokolwiek na badania do specjalistycznych placówek służby zdrowia. Ponadto przepisy kpa nie przewidują instytucji pełnomocnika ustanowionego z urzędu w postępowaniu administracyjnym. SKO nie jest organem wyższego stopnia nad organami Policji, zatem nie jest uprawnione do nałożenia na Komendanta Policji obowiązku zwrócenia odwołującemu zabranych dokumentów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. P. nie podniósł żadnych zarzutów formalnych ani materialnych, wniósł natomiast o skierowanie go na badania psychiatryczne do Instytutu Neurologii i Psychiatrii. Raz jeszcze podkreślił, że sprawa karna, która była inspiracją do skierowania go na badanie nie wiąże się z naruszeniem przepisów ruchu drogowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wywodząc iż decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jej cech dowolności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem’ skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W myśl zaś art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b cytowanej ustawy decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5. Z wymienionych przepisów jednoznacznie wynika, iż w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy jest on kierowany przez starostę na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W sytuacji kiedy kierowca nie podda się takiemu badaniu wydawana jest obligatoryjnie decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż J. P. został skierowany na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na takie badania skierowany został decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. w której określono, iż badania należy przeprowadzić w [...] Ośrodku Medycyny Pracy. Decyzja była poddana kontroli instancyjnej i sądowej. Wyrok z 4 marca 2008r. potwierdził jej prawidłowość materialną i formalną. Stąd zarzuty skargi dotyczące stanu zdrowia i okoliczności dotyczących jego sprawdzenia na tym etapie postępowania są bezprzedmiotowe. Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy szukanie przyczyn, które spowodowały złożenie wniosku do Starosty przez Prokuratora o skierowanie skarżącego na badanie w celu stwierdzenia stanu zdrowia w kontekście zdolności do prowadzenia pojazdu.
Okolicznością niesporną jest, iż J. P. nie poddał się badaniu lekarskiemu. Skoro skarżący nie poddał się takiemu badaniu to organy administracji prawidłowo cofnęły jemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Należy zaznaczyć, iż przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. nie daje organowi administracji możliwości odstąpienia od wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W przypadku określonym w tym przepisie organ administracji jest zobowiązany do wydania takiej decyzji.
Reasumując sąd uznał, iż skarga J. P. nie jest zasadna, a wydana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sąd oddalił skargę J. P. i przyznał pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz.1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło