II SA/Bd 21/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-03-15
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Joanna Brzezińska, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bratanek, który nie jest zobowiązany do alimentacji wobec swojej ciotki, ale sprawuje nad nią faktyczną opiekę i z tego powodu rezygnuje z pracy zarobkowej, jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje wyłącznie osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki. Bratanek, który nie jest objęty tym obowiązkiem zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, nie jest uprawniony do świadczenia, nawet jeśli sprawuje faktyczną opiekę i rezygnuje z pracy zarobkowej. Sąd podkreślił, że przepisy te tworzą zamknięty katalog osób uprawnionych i nie można go uzupełniać na podstawie ogólnych zasad konstytucyjnych czy moralnych ocen postawy skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. G. ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną ciotką M. D., nad którą został ustanowiony opiekunem prawnym. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący jako bratanek nie jest zobowiązany do alimentacji wobec ciotki, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący podniósł, że rodzice i rodzeństwo ciotki zmarli, a on sam sprawuje nad nią faktyczną opiekę, rezygnując z pracy zarobkowej, co jego zdaniem powinno uzasadniać przyznanie świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] września 2021r. Wójt Gminy J. odmówił skarżącemu A. G. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną ciotką M. D..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz powołał treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 111 ze zm. – dalej "u.ś.r.") oraz art. 128 i 129 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1359 ze zm. – dalej "k.r.o."). Z powyższych regulacji organ wywiódł, że nie można skarżącemu przyznać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem nie ciąży na nim jako na bratanku obowiązek alimentacyjny względem ciotki.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał m.in, że jako bratanek M. D. nie jest zobowiązany do alimentacji na jej rzecz, jednakże rodzice i rodzeństwo osoby niepełnosprawnej zmarli, zaś szwagierka - matka skarżącego - która się opiekowała M. D. również zmarła. Skarżący podkreślił, że jego ciotka jest bezdzietną panną, dlatego też skarżący został ustanowiony jej opiekunem prawnym. Dalej skarżący wskazał, że w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r. nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, bowiem nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 128 k.r.o., to jednak w sensie tradycyjnym stanowi rodzinę dla ciotki. Są rodziną także w sensie faktycznym, skoro ciotka od dłuższego czasu pozostaje pod jego opieką, który został ustanowiony jej opiekunem prawnym. Z powyższego skarżący wywiódł, że podjęta decyzja została wydana z naruszeniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo do wnioskowanego świadczenia przysługuje wyłącznie osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, co powoduje utratę gwarancji równego traktowania wobec prawa osoby, która poświęca się opiece nad krewnym, wobec którego nie ma obowiązku alimentacyjnego, ale dla którego jest członkiem rodziny i rezygnuje dla niej ze swojej aktywności zawodowej i zarobkowej.
3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz powołał treści art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i ust. 1b u.ś.r. oraz art. 128 1 k.r.o. Dalej Kolegium wskazało, że warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest przynależność do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów k.r.o. Innymi słowy, brak obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne na podstawie powołanych przepisów, stanowi negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia. W konsekwencji organ stwierdził, że skarżący jako bratanek osoby niepełnosprawnej nie jest uprawniony do uzyskania na tej podstawie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podkreśliło, że aktualnie dominujący kierunek wykładni art. 17 ust 1 i art. 17 ust. 1a u.ś.r., ugruntowany po podjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie I OPS 5/13 wskazuje, że przepisy te poprzez odesłanie do k.r.o., jednoznacznie wskazują krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu - iż skarżący tworzy rodzinę z ciocią w sensie faktycznym i tradycyjnym, a podjęta decyzja nie traktuje równo wobec prawa osoby sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym krewnym i nie podejmuje z tego względu zatrudnienia – organ wskazał, że zaskarżona decyzja nie mogła zostać podjęta w oderwaniu od przepisów regulujących te kwestie. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego nakładają bowiem na organ obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym, co oznacza, że przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek wynikających z przepisów prawa (art. 17 ust. 1 i ust. 1a).
4. W skardze do tut. Sądu strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzucając błędną interpretację art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 2 i 18 poprzez uznanie, że bratanek niepełnosprawnej M. D. rezygnujący z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad ciotką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest uprawniony do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2021r., zwrot kosztów postępowania oraz w oparciu o przepis art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu strona podniosła m.in., że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt P 23/05 skoro członek najbliższej rodziny (brat/siostra, siostrzenica, bratanek/stryj, dziadek/babka czy też syn/córka) wywiązuje się ze swych obowiązków - moralnych i prawnych - wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to odeń rezygnacji z zarobkowania, to winien on w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Wybranie z kręgu osób jedynie niektórych i przyznanie wyłącznie im prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji).Niewątpliwie z konstytucyjnej zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa należących do określonej kategorii.
Zdaniem skarżącego zastosowana przez organ literalna wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 a pkt 1 u.ś.r. jest niewystarczająca, bowiem prowadzi do pozbawienia osoby faktycznie sprawującej opiekę prawa do świadczenia alimentacyjnego. Akceptacja takiej wykładni prawa narusza konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej, nakaz ochrony i opieki nad rodziną, wynikający z art. 71 ust. 1 Konstytucji, nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Skarżący powołał liczne wyroki sądów administracyjnych.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną ciotką.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wskazać należy, że powyższe przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą ubiegającą się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką. Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w k.r.o. i polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych, stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o.
Przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w konfrontacji z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie zatem określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki.
8. Z niezakwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, że skarżący wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na M. D., która jest panną i jednocześnie ciotką skarżącego. M. D., urodzona [...] czerwca 1955r. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2004r. uznającym ją za osobę całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji powstała przed 16 rokiem życia. Jak wynika z treści wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżący jest osobą bezrobotną i nie pobiera innych świadczeń. Ponadto z zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2021r. wynika, że skarżący został ustanowiony opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej M. D..
Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że skarżący jest bratankiem osoby niepełnosprawnej, a zatem nie należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Obowiązek ten obciąża bowiem w linii bocznej wyłącznie rodzeństwo podopiecznego, a nie zstępnych rodzeństwa, albowiem nie zostali oni wymienieni w art. 128 k.r.o. Powyższe stanowisko potwierdza uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13. Zgodnie z jej treścią krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny został ograniczony do osób zobowiązanych do alimentacji. Tym samym osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Pomimo, że powyższa uchwała dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 2013r. kiedy to przepisy nie przewidywały odpowiednika obecnego rozwiązania ujętego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r, to mając na uwadze powiązaniem tego przepisu z kręgiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, w ocenie składu orzekającego stanowisko zajęte w tej uchwale znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W konsekwencji uznać należy, że skarżący jako osoba nieobciążona obowiązkiem alimentacyjnym nie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co w konsekwencji powoduje, że nie ma do niej zastosowania również art. 17 ust. 1a u.ś.r. Brzmienie tego przepisu odsyła bowiem wprost do osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Przepis ten określa zasady następstwa realizacji obowiązku alimentacyjnego wyłącznie w kręgu osób, na których obowiązek ten ciąży w związku z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej podkreślenia wymaga, że nie można powołując się na ogólne zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 u.ś.r. pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną.
Niewątpliwie postawa skarżącego, który faktycznie opiekuje się niepełnosprawną ciotką jest z moralnego punktu widzenia godna najwyższego uznania, jednak nie może być brana pod uwagę z prawnego punktu widzenia odnoszącego się do ustawowych przesłanek prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał NSA w przywołanej uchwale, niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń.
W tym miejscu wskazać należy, że skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r. wydany w sprawie P23/05, który jednak nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. W wyroku tym bowiem stwierdzono niekonstytucyjność art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm.) wskazując, że w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym, niż jej dziecko, niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W sprawie o sygn. P 23/05 Trybunał zauważył, że skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa w postaci zasiłku stałego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący nie jest członkiem najbliższej rodziny podopiecznej i nie ubiega się o przyznanie zasiłku stałego, a o świadczenie pielęgnacyjne.
Ponadto wskazać należy, że w skardze strona powołała orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki: NSA sygn. akt I OSK 533/08, I OSK 1873/10, I OSK 2149/12 oraz WSA sygn. akt II SA/Go 202/12, II SA/Łd 33/12. II SA/Bk 856/11, IV SA/Po 1291/11, II SA/Lu 593/10, II SA/SZ 196/11), które zapadły przed podjęciem uchwały I OPS 5/13, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Odnosząc się do cytowanego przez skarżącego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2021r. sygn. akt IV SA/Po 107/21 wyjaśnić należy, że przywołany wyrok zapadł w odmiennym stanie faktycznym, albowiem o świadczenie pielęgnacyjne ubiegała się osoba, na której ciążył obowiązek alimentacyjny (wnuczka), a jedynie jego realizacja była odłożona zgodnie z art. 132 k.r.o., ze względu na występowanie osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wyprzedzającym wnioskodawcę, które to osoby nie legitymowały się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale nie mogły realizować tego obowiązku w wymaganym zakresie. Zatem argumentacja zawarta w powyższym orzeczeniu nie mogła znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Reasumując, że skarżący, jako bratanek nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec ciotki. Tymczasem warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów k.r.o. Zatem brak obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie powołanych przepisów, stanowi negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia. Skarżący zatem nie wchodzi do określonego przepisami o charakterze iuris cogentis, kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, a kwalifikacji tej nie może zmienić okoliczność, że skarżący jest osobą bliską dla M. D. i się nią faktycznie opiekuje.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji nie naruszyły przepisów u.ś.r. wskazanych w skardze. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie spełnia przesłanek wskazanych w u.ś.r. do przyznania wnioskowanego świadczenia. Zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego są bezzasadne.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez skarżącego zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło