II SA/Bd 211/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. M. o uznanie za stronę postępowania w sprawie ze skargi J. B., W. G., W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odrzucić wniosek. II SA/Bd 211/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 12 stycznia 2012 r. J. B., W. G., W. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. oddalił skargę J. B., W. G., W. G. na opisaną powyżej decyzję Wojewody [...]. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. [...] wniosła o uznanie jej za stronę postępowania podnosząc, że jest jednym z współużytkowników wieczystych gruntu i jednym z współwłaścicieli budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest, zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wprawdzie ustawa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie określa, do kiedy uprawniony podmiot może złożyć wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony to w doktrynie przyjmuje się, że może to nastąpić w każdym czasie aż do momentu zakończenia postępowania (vide: B. Dauter "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego", Warszawa 2008, s. 62). Złożenie przedmiotowego wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze strony postępowania w sprawie ze skargi J. B., W. G., W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości już po zamknięciu rozprawy i wydaniu w sprawie wyroku przesądza o tym, iż jest on niedopuszczalny i co za tym idzie podlega odrzuceniu. W sprawie nie toczy się, bowiem aktualnie postępowanie przed sądem I instancji, które zostało zakończone wydaniem w dniu 20 listopada 2012 r. nieprawomocnego wyroku. Niezależnie od powyższego niejako na marginesie zauważyć należy, iż uczestnikom na prawach strony, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Takim uczestnikiem była właśnie [...], zatem jej udział w postępowaniu sądowym był obligatoryjny. Ustalenie kręgu uczestników, o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a., i ochrona ich praw należy do obowiązków sądu (art. 91 § 2 art. 163 § 2 art. 109 i 110 p.p.s.a.), Uchybienia ze strony sądu w tym zakresie mogą stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli doprowadziły do pozbawienia uczestnika możności obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5, art. 271 pkt 2 w zw. z art. 12 p.p.s.a.). Podkreśleniu wymaga okoliczność, że wnioskująca [...] miała taki przymiot i mogła oczekiwać ww. ochrony jej interesów ze strony Sądu, w postępowaniu zakończonym opisanym wyżej wyrokiem. Wskazać w związku z tym, że to uchybienie, że [...] nie brała udziału w postępowaniu sądowym zakończonym ww. wyrokiem tutejszego Sądu stanowi wadę nieważności stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania sądowego - w świetle art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że to strona można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że na tym etapie postępowania, kiedy zostało ono zakończone jak i okoliczność, że [...] jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, niemożliwe jest wydanie orzeczenia o dopuszczeniu wnioskodawcy do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powyższy wniosek uznał za niedopuszczalny i jako taki podlegający odrzuceniu, a zatem na podstawie art. 33 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.