II SA/Bd 212/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Asesor WSA Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać zameldowania osób na pobyt stały w lokalu, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości wyraża sprzeciw i powołuje się na toczące się postępowanie cywilne dotyczące zniesienia współwłasności oraz postanowienie wstrzymujące prace remontowe?
Ratio decidendi
Zameldowanie jest czynnością o charakterze ewidencyjnym, która nie wpływa na tytuł prawny do lokalu ani nie rodzi uprawnień do niego. Organ ewidencji ludności może kierować się wyłącznie przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a do czasu zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny, spory dotyczące uprawnień do przebywania w lokalu podlegały rozstrzygnięciu przez sąd cywilny jako zagadnienie wstępne. Obecnie, po orzeczeniu TK, wystarczające jest potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Postanowienie sądu cywilnego wstrzymujące prace remontowe nie dotyczy kwestii zameldowania.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta orzekł o zameldowaniu na pobyt stały A.Ć. i jej córki w mieszkaniu, w związku z odmową potwierdzenia ich przebywania przez jednego ze współwłaścicieli, G.Ż.-L. Organ I instancji ustalił fakt pobytu osób w lokalu. G.Ż.-L. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów kodeksu cywilnego dotyczących współwłasności i nie uwzględnienie postanowienia sądu wstrzymującego prace remontowe. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i podkreślając ewidencyjny charakter zameldowania. G.Ż.-L. wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004r. sprawy ze skargi G.Ż.-L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] orzekł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) o zameldowaniu na pobyt stały A.Ć, i jej nieletniej córki Z.Ć. w mieszkaniu przy ul. R. [...] w C. Postępowanie administracyjne wszczęto w związku z odmową potwierdzenia na druku meldunkowym przebywania wyżej wymienionych we wskazanym lokalu przez jednego z sześciu współwłaścicieli nieruchomości - G.Ż.-L. Podjęte w jego trakcie czynności w postaci wizji lokalnej przeprowadzonej w mieszkaniu w obecności trzech współwłaścicieli budynku (w tym G.Ż.-L.) oraz przesłuchań świadków - innych mieszkańców domu, potwierdziły fakt pobytu w remontowanym aktualnie mieszkaniu, ubiegających się o zameldowanie w nim osób. Powołując się w uzasadnieniu decyzji na dokonane ustalenia organ I instancji podniósł, iż zameldowanie jest czynnością o charakterze ewidencyjnym, nie wpływającą na tytuł prawny do lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji G.Ż.-L. podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów kodeksu cywilnego, dotyczących współwłasności poprzez wydanie rozstrzygnięcia przez organ samorządu, a nie sąd w sytuacji, gdy brak było zgody wszystkich współwłaścicieli na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, to jest zameldowanie. Nadto zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia oraz nie uwzględnienie przedłożonego przez nią postanowienia Sądu Rejonowego w [...] nakazującego wstrzymanie prac remontowych w lokalu mieszkalnym nr [...], wydanego w trakcie toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości. W jej ocenie, intencją sądu przy podejmowaniu tego postanowienia było wyeliminowanie możliwości zasiedlenia budynku bez zgody jego wszystkich współwłaścicieli przez nabywców ułamkowych udziałów we współwłasności. Nie uwzględniając odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] zaskarżoną decyzję Burmistrza [...]. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), który uzależniał zameldowanie od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, jak również podniósł, iż w dacie wydawania decyzji I instancji, w świetle treści powyższego orzeczenia, jedynym warunkiem zameldowania było potwierdzenie na formularzu meldunkowym faktu pobytu w lokalu, a w razie nie uzyskania takiego potwierdzenia, stwierdzenie tej przesłanki w wyniku postępowania administracyjnego, co w niniejszym przypadku miało miejsce. Organ podkreślił także ściśle rejestracyjny charakter czynności zameldowania, nie stwarzający jakichkolwiek uprawnień do lokalu oraz właściwość sądu powszechnego do rozstrzygania o roszczeniach związanych z zadysponowaniem przez współwłaściciela budynku przy ul. R. [...] w [...] lokalem nr [...] wbrew woli odwołującej się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.Ż.-L. wniosła o uchylenie decyzji [...] z dnia [...] lutego 2004 r. zarzucając, tak jak w odwołaniu naruszenie, poprzez zameldowanie A. i Z.Ć., porządku prawnego, w szczególności zaś przepisów prawa cywilnego oraz ograniczenie się przez Wojewodę w uzasadnieniu decyzji do wykładni jednego przepisu, bez odniesienia się do całego polskiego systemu prawnego. Nadto ponownie zarzuciła zbagatelizowanie postanowienia sądowego zabraniającego dokonywania nakładów na lokal nr [...] i zobowiązującego do wstrzymania w nim prac modernizacyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wywodach udzielonej odpowiedzi w szczególności zaakcentowano, iż organy ewidencji zajmują się wyłącznie rejestracją stanu faktycznego - pobytu osób, a nie stanu prawnego związanego z uprawnieniami tych osób do przebywania w lokalu i nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów między współwłaścicielami nieruchomości dotyczących poszczególnych lokali. Poza tym podniesiono, że przepisy kodeksu cywilnego, z uwagi na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., nie mają zastosowania w sprawie o zameldowanie, a zameldowanie A. i Z.Ć.w lokalu nr [...] nie kolidowało z postanowieniem sądowym wydanym w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawach o zameldowanie organ ewidencji może kierować się wyłącznie przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.). Przepisy kodeksu cywilnego i inne miałyby zastosowanie, gdyby wymieniona ustawa do nich odsyłała. Do czasu zajęcia w kwestii wykazywania uprawnień do przebywania w lokalu, stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu sygn. K.20/01, w razie sporu w tym zakresie, podlegał on rozstrzygnięciu jako tzw. zagadnienie wstępne przez sąd cywilny. Obecnie, jak trafnie podniosły organy I i II instancji, do zameldowania wymagane jest jedynie potwierdzenie przebywania w lokalu, a czynność zameldowania jest czynnością wyłącznie materialno-techniczną o charakterze ewidencyjnym - ma na celu rejestrację faktu pobytu pod oznaczonym adresem. Wobec potwierdzenia w toku postępowania administracyjnego, że A.Ć. i jej nieletnia córka faktycznie zajmują sporny lokal, organ I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy - wydać decyzję o ich zameldowaniu na pobyt stały. Wbrew podnoszonemu przez skarżącą zarzutowi, toczące się przed sądem cywilnym postępowanie nie miało w sprawie o zameldowanie żadnego znaczenia, zaś postanowienie, na które skarżąca się powołała, zakazywało jedynie dalszych nakładów na lokal poprzez jego remont, bowiem mogłyby one wpłynąć na oszacowanie wartości nieruchomości i wzajemne rozliczenia między współwłaścicielami budynku. Tak więc sąd w żaden sposób nie odniósł się w tym postanowieniu do kwestii zameldowania, a zatem twierdzenie skarżącej, iż intencją sądu było wyeliminowanie możliwości zasiedlenia budynku przy ul. R. [...] przez nabywców ułamkowych we współwłasności, bez uzyskania zgody wszystkich pozostałych współwłaścicieli domu, było całkowicie bezpodstawne. W świetle powyższego uznając, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. Burmistrz Miasta [...] i utrzymując ją w mocy Wojewoda [...] nie naruszyli prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło