II SA/Bd 218/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę. Komisja Stypendialna P. A. N. S. we [...] decyzją z [...] listopada 2023 r., nr [...] odmówiła B. P. (tj. Skarżącemu) przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2023/2024. W wyniku rozpoznaniu odwołania Skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Szkoły, decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 86 ust.1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 89, art. 93 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej w skrócie "P.s.w.n.") utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji na podstawie danych zawartych w bazie Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce Pol-on ustalił, że Skarżący w ramach studiów rozpoczął łącznie 17 semestrów studiów: W. S. I. i U. w Ł. (kierunek Informatyka, okres studiów [...].10.2012 r. - [...].09.2017r.); P. A. N. S. we [...]/wcześniej Państwowa Uczelnia Zawodowa we [...] (kierunek Prawo, okres studiów [...].10.2019 - nadal); P. A. N. S. we [...] (kierunek Finanse i rachunkowość, okres studiów 01.10.2022-nadal). Komisja zaznaczyła, że w przypadku kształcenia na kilku kierunkach studiów w pokrywającym się okresie policzyła dany semestr jako jeden. Organ odwoławczy wskazał w związku z tym, że w świetle treści art. 93 ust. 4 i 6 P.s.w.n. łączny okres, przez który studentowi przysługuje stypendium wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Wyjaśnił również, że ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. P.s.w.n. nie wprowadzono nowego rodzaju świadczenia a jedynie dokonano zmiany nazwy. Zarówno w przypadku stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnym (ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym) jak i stypendium dla osób niepełnosprawnych (ustawa z dnia 29 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) podstawą przyznania stypendium jest niepełnosprawność studenta potwierdzona właściwym orzeczeniem. Sama zmiana nazwy nie zmienia jego charakteru i rodzaju. Zdaniem organ odwoławczego do okresu 12 semestrów przysługiwania świadczeń należy uwzględniać okresy studiów sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2022 r., III OSK 5175/21. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B. P. zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) niezastosowanie przepisu art. 169 pkt 3 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na podstawie którego ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym utraciła moc i w konsekwencji błędnego uznania przez organ, że okres pobierania stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych zdefiniowanego w ustawie z 2005 r. wlicza się do okresu 12 semestrów przysługiwania stypendium dla osób niepełnosprawnych określonego w nowej ustawie; 2) brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ zastosowany przez organ przepis art. 93 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera rozstrzygnięć intertemporalnych, w sytuacji gdy niezastosowane przez organ przepisy przejściowe znajdują się w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, - co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem kwestia intertemporalna jest podstawa odmowy przyznania w roku akademickim 2022/2023 stypendium dla osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w skrócie "P.s.w.n."). Zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 4 P.s.w.n., łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 P.s.w.n.). Do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr (art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n.). W niniejszej sprawie organ ustalił, że Skarżący nie spełnił ustawowych warunków do przyznania wnioskowanego stypendium, ponieważ łączny okres kształcenia przekroczył 12 semestrów. Z bezspornych ustaleń organu wynika, że Skarżący studiował 17 semestrów, przy czym organ dokonując tego ustalenia organ uwzględnił, że Skarżący studiuje na dwóch kierunkach w pokrywającym się okresie, liczonym łącznie jako jeden semestr. W świetle powyższych ustaleń, organy były uprawnione do odmowy przyznania świadczenia. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na pierwszy i drugi stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta. Skoro zatem w dniu złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2023/2024 łączny okres jego kształcenia na uczelniach wyższych wyniósł 17 semestrów, to zasadnie organ odmówił przyznania stypendium. Niezasadna jest argumentacja Skarżącego, że liczenie okresu 12 semestrów przysługiwania stypendium należy rozpocząć od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o Szkolnictwie wyższym i nauce - tj. od dnia 1 października 2019 r. (por. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony na tle art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 17 grudnia 2021 r., ale zachowujący nadal swoją aktualność do obecnie obowiązujących przepisów, że okresy pobierania świadczeń i kształcenia sprzed daty wejścia w życie art. 86-95 z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. przed dniem 1 października 2019 r. powinny być wliczane do 6-letniego okresu, o którym mowa w tym przepisie. Nie można bowiem uznać, że w przypadku, gdy dana osoba mająca status studenta pobierała świadczenie finansowe na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. nadal miałaby status studenta, to należałoby ją traktować jak osobę studiującą, która w ogóle żadnego świadczenia finansowego nie otrzymała, a więc okres 6-letni pobierania świadczenia byłby liczony od nowa na podstawie nowej ustawy. Taka wykładnia pozwalałby takim studentom na pobieranie świadczeń finansowych przez okres znaczenie przekraczający 6 lat (tzn. maksymalnie 6 lat na podstawie nowej ustawy, a dodatkowo wcześniej na podstawie ustawy z 2005 r.) i byłoby to nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości. Zdecydowanie dyskryminowani byliby studenci, którzy rozpoczęliby studia w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. wobec tych studentów, których studia rozpoczęły się przed wejściem w życie tej ustawy i którzy już na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. uzyskali świadczenia finansowe (por. wyroki NSA z 24 października 2023 r. sygn. III OSK 269/23 oraz przytoczone tam orzecznictwo). Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259) oddalił skargę.