II SA/Bd 219/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia 1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Dnia 27 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni [...] m². Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 219/15 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwolnił skarżącego od wpisu sądowego, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący pismem z dnia 30.04.2015 r. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, nie podnosząc żadnych argumentów dotyczących przesłanek przyznania prawa pomocy, a odniósł się jedynie do merytorycznych kwestii przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej zawisłej przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika; może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku, do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 200, - zł (zarządzenie z dnia 17 marca 2015 r.). Natomiast z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie; posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową wnioskodawcy, przede wszystkim niski dochód z prowadzonego samodzielnie gospodarstwa rolnego oraz brak majątku poza domem i nieruchomością rolną uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, przy uwzględnieniu kosztów tego utrzymania, a zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie skarżącego ogranicza się do wpisu sądowego, ponieważ opłata ta jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym obecnie w sprawie. Zdolność skarżącego do pokrywania pozostałych kosztów sądowych będzie badana w razie ich wystąpienia z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej strony, która może się zmieniać. Za koniecznością przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego przemawia ograniczony rozmiar dochodów, którymi dysponuje (z samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego) oraz stosunkowo niewielka możliwość podjęcia działań w celu uzyskania dodatkowych środków. Zarazem uiszczenie wpisu od skargi jest wydatkiem warunkującym rozpoznanie przez Sąd sprawy strony, czyli wyznacznikiem realizacji prawa (dostępu) do Sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, dlatego, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, wskazać należy, że dostęp strony do Sądu i rozpoznanie sprawy zostało już stronie zapewnione wskutek zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Wobec powyższego na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.