II SA/Bd 22/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Alana Ł. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie niezdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 22/05 UZASADNIENIE Alan Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004r. nr [...], uchylające orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] 2004r. nr [..] o uznaniu skarżącego za niezdolnego, jako kandydata do zawodowej służby wojskowej kategoria N i orzekające co do istoty sprawy. Organ I instancji działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. ( Dz. U. z 2004r. Nr 133, poz. 1422 ) swoje rozstrzygniecie oparł na podstawie rozpoznania zawartego w czterech następujących punktach: 1. skłonność do reakcji adaptacyjnych. § 67. p. 1 . 2. prawostronne skrzywienie kręgosłupa lędźwiowego nieupośledzające sprawności ustroju § 34.p.1. 3. blizna pleców § 3p.1. 4. tatuaż powłok brzucha i obu podudzi.§2.p.7. W punkcie 11 orzeczenia traktującym o związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową, organ stwierdził, że schorzenie wymienione w punkcie 1 rozpoznania nie pozostaje w związku ze służbą wojskową - ujawniło się w trakcie odbywania służby wojskowej niezależnie od jej warunków i charakteru. Schorzenia wymienione w punktach od 2 do 4 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową - istniały przed wcieleniem do służby wojskowej. W konsekwencji powyższego organ uznając skarżącego za niezdolnego jako kandydata do zawodowej służby wojskowej i przyznając kategorię zdrowia N, w motywach uzasadnienia stwierdził, że w świetle przeprowadzonego badania specjalistycznego psychiatrycznego aktualny stan zdrowia czyni badanego niezdolnym jako kandydata do zawodowej służby wojskowej. Od rozstrzygnięcia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] 2004r. Alan Ł. wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z orzeczeniem wydanym przez lekarza specjalistę. Podniósł w treści odwołania, że wcześniejsze badania przeprowadzone przez WPP w dniu [...] 2004r. nie stwierdziły przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ II instancji rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym uchylił orzeczenie organu I instancji i rozpoznał u skarżącego: 1. Tatuaże obu podudzi z tym, że zakwalifikował je odmiennie niż TWKL w S. w orzeczeniu z dnia [...] 2004r. jako szpecące stosownie do § 2p.8 cyt. wyżej rozporządzenia, 2. Tatuaż powłok brzucha § 2 p.7, 3. Prawostronne skrzywienie kręgosłupa lędźwiowego nie upośledzające sprawności ustroju-34p.1, 4. Blizna pleców -§ 3p.1 W orzeczeniu RWKL w B. uznała skarżącego za niezdolnego jako kandydata do zawodowej służby wojskowej z kategorią zdrowia " N", powołując się na załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004r. Nr 133, poz. 1422 ) . Stanowisko swoje uzasadniła tym, iż w postępowaniu odwoławczym wezwano skarżącego na dodatkowe badania. Na podstawie badania przedmiotowego stwierdzono u skarżącego obecność rozległych tatuaży obrazkowych na obu podudziach oraz drobny tatuaż na skórze brzucha, o obecności których badany nie poinformował specjalistów. Z uwagi na to, że tatuaże byłyby widoczne spod ubioru służbowego przewidzianego do zajęć sportowych, organ zastosował § 2 p.8 w/wym. rozporządzenia. Zdaniem RWKL w B. obecność szpecących tatuaży czyni skarżącego niezdolnym jako kandydata do zawodowej służby wojskowej. W skardze do Sądu Alan Ł. wniósł o uchylenie orzeczenia wydanego przez organ II instancji, któremu zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, a dokładnie : nie wskazanie dalszej drogi postępowania w nawiązaniu do § 11 pkt 1, który stanowi, że do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie należy rozpatrywanie odwołań od orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich, Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w Warszawie, Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku i Stołecznej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie, sporządzenie orzeczenia niezgodnie z wzorem w nawiązaniu do § 26 ust. 4 pkt 1, który stanowi, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie niezdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, opieszałość w wydaniu orzeczenia i przekazanie go do wiadomości skarżącemu wynoszącą 50 dni w nawiązaniu do § 25 ust. 1, z którego wynika, że wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji. brak podstawy prawnej dla zastosowania tatuaży szpecących w związku ze sportowym ubiorem służbowym w nawiązaniu do załącznika nr 2 wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, brak zgodności w podstawie prawnej zastosowanej do tatuaży przez organ I instancji i następnie organ II instancji. W udzielonej odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. podtrzymała argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu i wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie wszystkie zarzuty zawarte w jej treści należy uznać za zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej P.p.s.a. Podkreślenia wymaga to, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle powyższego kontrola legalności działalności administracji publiczne sprowadza się do jego oceny pod kątem zgodności z przepisami prawa, ale tylko w granicach danej sprawy. W ocenie Sądu jako nie uzasadniony należy uznać zarzut skarżącego co do naruszenia § 11 cytowanego wyżej rozporządzenia. Otóż, stosownie do § 31 od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Odwołanie wnosi się do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia określonej w § 29, za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Natomiast z § 29 pkt 1 wynika, że dla terenowych wojskowych komisji lekarskich wojskowymi komisjami lekarskimi wyższego stopnia są rejonowe wojskowe komisje lekarskie. Wojskowymi komisjami lekarskimi wyższego stopnia, o których mowa w § 27 i 28, są w stosunku do rejonowych wojskowych komisji lekarskich - Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie ( § 29 pkt 2). Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że gdyby RWKL w B. orzekała jako organ I instancji to niewątpliwie organem odwoławczym w rozumieniu przepisów cytowanego rozporządzenia byłaby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca, co też czyni zarzut skarżącego niezasadnym. Z § 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie i ustalenie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. W ust. 4 została zawarta norma prawa nakazująca, aby orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie niezdolności do zawodowej służby wojskowej sporządzone było według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że wzór załącznika nr 5 zawiera również pouczenie o przysługującym prawie wniesienia odwołania od wydanego orzeczenia. Dlatego jest to wzór, który sporządzony został dla orzekania przez organ w I instancji. Oceniając orzeczenie wydane przez RWKL w B. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie to zawiera w swojej treści minimum elementów, o których mowa jest w cyt. wyżej § 26 ust. 1, a więc rozpoznanie i ustalenie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Z tego względu zarzut dotyczący wydania orzeczenia niezgodnego z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia jest nieuzasadniony. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego opieszałego prowadzenia postępowania to Sąd sierdził, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż organ ostatecznie wydał rozstrzygnięcie, które skarżący zaskarżył do Sądu. Sąd podziela natomiast zarzut skarżącego dotyczący zaklasyfikowania tatuaży obu podudzi jako szpecące stosownie do § 2 pkt 8 załącznika nr 2. Jak wynika z wcześniej zacytowanego § 31 od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz.U. z 2004r. nr 133, poz. 1422) nie zawiera przepisów szczególnych , które organy wojskowe rozstrzygając w II instancji mogłyby stosować przy wydawaniu orzeczenia w postępowaniu odwoławczym. Skoro § 31 powyższego rozporządzenia dopuszcza wniesienie odwołania od orzeczenia wydanego w I instancji na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, to należy przyjąć, że zastosowanie będą miały przy rozpoznawaniu sprawy wszystkie przepisy zawarte w rozdziale 10 k.p.a., w tym również zakaz reformationis in peius wyrażony w art. 139 k.p.a. Tak więc przy wydawaniu rozstrzygnięcia, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, organ II instancji może wydać orzeczenie na podstawie przykładów rozstrzygnięć zawartych w art. 138 k.p.a. Stosownie do § 1 powyższego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie natomiast z § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004r. nr [...], odpowiada treścią rozstrzygnięcia art. 138 § 1 kpt. 2 gdyż uchyla zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy . Przy rozpoznawaniu sprawy organ jednak ma obowiązek z urzędu badać, czy nie wystąpiła sytuacja zawarta w art. 139 k.p.a., który to przepis również znajduje tu zastosowanie, a który stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny . W ocenie Sądu okoliczność, że organ I instancji sporne tatuaże zaliczył do nieszpecących na postawie § 2 pkt 7 załącznika, natomiast organ II instancji uchylając rozstrzygnięcie TWKL orzekł, że są to tatuaże szpecące, znajdujące swoją podstawę w § 2 pkt 8 załącznika, skutkujące tym, że organ II instancji naruszył zasadę wyrażoną w art. 139 k.p.a. wydając orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się. Z tego względu skarga jest zasadna, gdyż organ nie wykazał przesłanek, że orzeczenie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za uzasadnioną i działając na mocy art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania . Nadto Sąd stosownie do art. 152 cyt. wyżej ustawy stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.