II SA/Bd 222/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 października 2007r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zarejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na rzecz adwokata M.B. kwotę [...] zł. ([...]), tytułem nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. J. G. zwrócił się do Starosty [...] o rejestrację pojazdu osobowego marki Opel Kadett dołączając zgodnie z art. 72 cyt. wyżej Prawa o ruchu drogowym dowód własności pojazdu w postaci umowy kupna-sprzedaży pomiędzy J. P. a J. G., umowę kupna sprzedaży pomiędzy R. S. a J. P., zaświadczenia potwierdzające uiszczenie podatku, dowód rejestracyjny numer, serii [...] oraz kartę pojazdu. Decyzją z [...] lutego 2006 r., Nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 kpa czasowo zarejestrował na J. G. pojazd marki Opel Kadett. Decyzją z [...] lutego 2006 r., Nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 kpa zarejestrował na J. G. pojazd marki Opel Kadett. W dniu [...] listopada 2006 r. do Starostwa w [...] wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w [...] od ostatecznej decyzji Starosty [...] na mocy, której na nazwisko G. J. zarejestrowano w/w pojazd, wskazujące, iż postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt VI K.[...] z dnia [...].06.2006 r. wykazało, że M. O. w dniu [...] stycznia 2006r. w K. na umowie kupna- sprzedaży samochodu m-ki Opel Kadett o numerze rej. [...] dokonał podrobienia podpisu J. P. w ten sposób, że podpisał się jej imieniem i nazwiskiem. Podczas rejestracji pojazdu J. G. przedłożył w Starostwie Powiatowym w [...] podrobione dokumenty podrobione. Decyzją z [...] listopada 2006 r., Nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 104 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108 , poz. 908 z późn. zm.) w wyniku wznowienia postępowania uchylił z urzędu decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2006. r. dot. zarejestrowania samochodu marki Opel Kadett, numer rejestracyjny [...] oraz odmówił J. G. zarejestrowania w/w pojazdu. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) obowiązującego w dniu złożenia wniosku o rejestrację, właściciel pojazdu w przypadku zgłoszenia do rejestracji pojazdu jest zobowiązany dołączyć do wniosku dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie dowody winny być prawdziwe w znaczeniu formalnej autentyczności jak i zgodne ze stanem faktycznym. Zatem w świetle prawa nie można nabyć własności pojazdu na podstawie fałszywych dokumentów. W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał, iż strona nie przedłożyła dokumentów przewidzianych prawem niezbędnych do rejestracji przedmiotowego pojazdu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. G. wniósł odwołanie wskazując, iż samochód nabył na podstawie ważnej umowy sprzedaży i do wniosku o rejestrację dołączył autentyczne dokumenty. Wskazał także, że w chwili rejestracji nie wiedział o sfałszowaniu dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] stycznia 2007 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji stwierdzając, iż w świetle dokonanych ustaleń, nie można dopatrzyć się w decyzji organu I instancji cech dowolności dokonanego rozstrzygnięcia, gdyż w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja o rejestracji pojazdu oparta na sfałszowanych dokumentach. Słusznie, zatem, w ocenie Kolegium, organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, a następnie wobec nie spełnienia przez stronę wymogów art. 72 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym odmówił wydania decyzji o zarejestrowaniu w/w pojazdu. Powyższy przepis, jako bezwzględnie obowiązujący, nie dopuszczał innego sposobu zachowania się organu dokonującego rejestracji. Wbrew twierdzeniom strony, bez znaczenia przy tym pozostaje czy wnioskodawca ponosi winę za zaistniały stan rzeczy, gdyż nie mogło podlegać to badaniu przez organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżący podniósł, że nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem i w jego mniemaniu nabył pojazd na podstawie ważnej umowy sprzedaży i do wniosku o rejestrację dołączył autentyczne dokumenty. Wskazał także, że w chwili rejestracji nie wiedział o sfałszowaniu dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania, tymczasem organy administracji poprowadziły postępowanie w sposób właściwy dla postępowania zwykłego, dopuszczając się całego szeregu nieprawidłowości. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. W niniejszej sprawie Starosta [...] wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r., wskazując w nim na art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz wydając decyzję w wyniku wznowienia tryb ten pominął. W podstawie prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. nie powołał art. 145 § 1 kpa, podczas gdy miał obowiązek wskazać nie tylko ten przepis, ale konkretną jego przesłankę stanowiącą podstawę wznowienia,. Wskazanie przesłanki (przesłanek) wznowienia postępowania jest niezwykle istotne, gdyż to ona determinuje postępowanie prowadzone w trybie wznowienia, którego wynik powinien znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji i jej uzasadnieniu. Fundamentalne błędy dotykają obu tych elementów decyzji. Po pierwsze, w uzasadnieniu decyzji organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do przesłanki wznowienia postępowania, którą zdawała się być, sądząc po podstawie postanowienia w sprawie wznowienia postępowania. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podobnie jak organ I instancji, po przedstawieniu całego stanu faktycznego sprawy stwierdziło, że opisane okoliczności faktyczne nie były znane organowi na dzień wydania decyzji i dlatego wznowił on postępowanie. Żaden z tych organów nie wskazał, kiedy powziął wiedzę o wystąpieniu okoliczności mających na tyle istotne znaczenie, że uzasadniały wznowienie postępowania ani też, które z nich były tymi istotnymi. Trudno przecież przyjąć, iż Starosta [...] wydając decyzję orzekającą o rejestracji pojazdu nie badał sprawy i nie posiadał żadnych dokumentów, ale jeśli taka sytuacja miała miejsce, należało to podnieść w decyzji wznowieniowej celem wykazania wystąpienia nowych okoliczności i dowodów. Po drugie, organy administracji obu instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcia powoływały się na wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., o sygn. akt VI K [...] nie wskazując jednak nigdzie czy orzeczenie to jest prawomocne, a tylko takie mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto wyrok ten wydany został w sprawie o popełnienie przestępstwa polegającego na sfałszowaniu podpisu, w związku, z czym organy administracji powinny wykazać, jaki miał on wpływ na rejestrację pojazdu. Rozstrzygnięcia obu instancji nie zawierają jednak żadnej oceny tych okoliczności. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny rozważyć sygnalizowane wyżej nieprawidłowości i od poczynionych ustaleń uzależnić dalszy przebieg postępowania.