II SA/Bd 223/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-16

Skład orzekający: E. Piechowiak, M. Linska-Wawrzon, M. Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest dochodzenie odszkodowania lub przyznanie działki zamiennej za nieruchomość, która została nabyta przez Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży z 1967 r., zawartej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przeznaczoną na poszerzenie ulicy?
Ratio decidendi
Żądanie odszkodowania lub przyznania działki zamiennej za nieruchomość nabywaną przez Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży z 1967 r., zawartej zgodnie z ustawą z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości, nie znajduje podstaw prawnych w obowiązującej ustawie o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. Brak materialnoprawnych podstaw do uwzględnienia roszczenia skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Skarżąca Urszula F. domagała się odszkodowania lub przyznania działki zamiennej za nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa na podstawie umowy sprzedaży z 1967 r., zawartej zgodnie z ustawą z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości, z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw prawnych do uwzględnienia żądań. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA E. Piechowiak (spr.), Sędzia WSA M. Linska-Wawrzon, Asesor WSA M. Łent, Protokolant Jakub Jagodziński, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Urszuli F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2003r. Nr [...] powołując się na przepisy art. 138 § l pkt l k.p.a., po rozpatrzenia odwołania Urszuli F. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2003 r. Nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania wszczętego w przedmiocie ustalenia na rzecz wnioskodawczyni odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy ulicy [...], stanowiącą część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] na rzecz Gminy B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przejście prawa własności tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w oparciu o umowę sprzedaży nieruchomości z dnia [...] 1967r. stosownie do dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. Nr 18 z 1961 r., poz. 94) z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy. Z zapisu zawartego w wyżej powołanym akcie notarialnym wynika, iż cena przedmiotu sprzedaży została ustalona na kwotę 4.784zł., tj. nie wyższą od wartości ustalonej w opinii szacunkowej z dnia [...] 1966 r. i jej uzupełnieniu z dnia [...] 1966 r. sporządzonej przez biegłego z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B., z którą strony się zgodziły podpisując akt notarialny. Na tę kwotę składały się : wartość gruntu, składników budowlanych i roślinnych. Biorąc pod uwagę fakt, iż podlegający nabyciu grunt przeznaczony był na poszerzenie ulicy, wycena jego została dokonana w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 8 ust. 7 tej ustawy 25 % ogólnego obszaru nieruchomości przejmowanych było bez odszkodowania. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania w pełni podzielił argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2003r. jest prawidłowa, a zarzuty podniesione w odwołaniu, w świetle obowiązującego prawa nie mogły być uwzględnione. W szczególności Wojewoda [...] uznał za prawidłowe stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, że brak jest materialnoprawnych podstaw do prowadzenia postępowania odszkodowawczego, gdyż obowiązująca ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje wypłaty odszkodowań, bądź przyznania działki zamiennej za grunty przejęte na rzecz Skarbu Państwa w wyżej wskazanym trybie. Bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania wynika z braku przepisu prawa dającego podstawę do uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego i wydania decyzji co do istoty. Zatem, po stwierdzeniu braku materialnoprawnych podstaw do prowadzenia postępowania odszkodowawczego, na podstawie art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego organ I instancji zobligowany był do umorzenia wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Urszula F., domagając się przyznania jej działki o powierzchni 445m- w zamian za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie powołała zarzuty zawarte w odwołaniu, a odnoszące się do decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej, odmiennie niż to oceniły organy orzekające w sprawie, nie zostało wypłacone żadne odszkodowanie za nieruchomość przejętą na własność Skarbu Państwa. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W postępowaniu przed organami administracji publicznej skarżąca domagała się pierwotnie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (wniosek z dnia [...] 2002r.), a następnie w piśmie z dnia 16 sierpnia 2002r. wniosła o przyznanie jej działki zamiennej na terenie miasta B. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że podstawą nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] była umowa sprzedaży zawarta w dniu [...] 1966r. przed notariuszem [...], na mocy której Jan O., Edwin O., Teresa O. i Urszula O. sprzedali Państwu Polskiemu działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 445m- za cenę 4.784zł. Nie mogło zatem zostać uwzględnione zarówno żądanie skarżącej wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jak i żądanie przyznania jej nieruchomości zamiennej. W tym miejscu należy podkreślić, że wobec żądania skarżącej, przedmiotem postępowania administracyjnego nie był zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a zatem w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 ze zm.). Granice postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji wyznaczyły obowiązujące przepisy, regulujące jedynie zwrot nieruchomości wywłaszczonych lub przejętych na rzecz Skarbu Państwa w drodze przepisów aktów prawnych wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak materialnoprawnych podstaw do orzeczenia przez organ administracji w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa stosownie do dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. Nr 18 z 1961 r., poz. 94), jak i w przedmiocie przyznania nieruchomości zamiennej determinował umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105§1 k.p.a. W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło