II SA/Bd 223/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. II SA/Bd 223/12 Uzasadnienie Wójt Gminy Ś. decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu – M. P. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – K. S. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył treść przepisu art. 70 lit. b. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572; ze zm.) oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988) i stwierdził, że skarżący przedłożył zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego, którego program obejmował 96 godzin zajęć teoretycznych oraz 0 godzin zajęć praktycznych, w związku z czym niespełniony został warunek określany w § 10 ust. 4 ww. rozporządzenia, aby kurs pedagogiczny zawierał 10 godzin praktyki metodycznej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o dofinansowanie w związku z tym, że ukończył kurs pedagogiczny, który miał na celu uzupełnienie kwalifikacji pedagogicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nawiązując do treści art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty SKO wywiodło, że materialną przesłanką przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę (pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy) posiadającą kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określane w odrębnych przepisach. Oznacza to, zdaniem organu, że w chwili rozstrzygania wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych, wnioskodawca, niezależnie od przesłanki określonej w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ma wykazać nie tyle posiadanie wymaganych kwalifikacji w chwili rozstrzygnięcia, ile zaistnienie przesłanki "prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje." Omawiana przesłanka jest spełniona, podkreślił organ, wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, jako bezsporne organ uznał to, że skarżący do dnia [...], kiedy to ukończył uzupełniający kurs pedagogiczny, nie spełnił wynikających z przepisów ustawy o systemie oświaty i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. warunków - nie posiadał łącznie tytułu mistrza i przygotowania pedagogicznego w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika. Odwołując się do wykładni celowościowej organ stwierdził, że celem unormowania z art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty jest zachęcenie pracodawców do prowadzenia praktycznej nauki zawodu poprzez przyznanie tym pracodawcom dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych. Wydatkowanie środków publicznych na ten cel ustawodawca uzależnił jednak, podkreślił organ, od posiadania przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe kwalifikacji. Chodzi bowiem nie tylko o zwiększenie możliwości kształcenia dla młodocianych, ale o możliwości uczestniczenia przez młodocianych w przygotowaniu zawodowym na poziomie, który mogą zapewnić osoby prowadzące posiadające wymagane kwalifikacje. Dofinansowanie przysługuje więc, gdy przygotowanie zawodowe było prowadzone przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje- młodociani uczestniczyli w zajęciach prowadzonych przez osoby mające kwalifikacje. Legitymowanie się przez osobę prowadzącą zajęcia kwalifikacjami dopiero w trakcie albo po zakończeniu przygotowania zawodowego byłoby, w ocenie organu, sprzeczne z celem normy zawartej w art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, byłaby jedynie formalnym potwierdzeniem posiadania kwalifikacji w chwili rozstrzygania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie SKO skarżący stwierdził, że decyzja odmowna jest dla niego krzywdząca i pozostaje w sprzeczności z dokumentem wydanym na jego osobisty wniosek przez Kuratorium Oświaty w B. w dniu [...], który jednoznacznie potwierdza, że posiadane przez niego zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego z dnia [...] jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103, poz. 472) i uprawnia go do szkolenia młodocianych. Skarżący podkreślił także, że szkolenie młodocianych prowadzi od wielu lat, jego podstawą jest posiadanie zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego i do tej pory nie miał żadnych podstaw, aby kwestionować jego merytoryczność i zgodność z literą prawa. Ukończenie tego kursu było dla niego jednoznaczne z osiągnięciem wymaganych uprawnień pedagogicznych pod każdym względem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do treści zaświadczenia Kuratorium Oświaty w B. SKO stwierdziło, że bez znaczenia jest to, czy program kursu ukończonego przez skarżącego w dniu [...] był zatwierdzony przez kuratorium oświaty, czy też nie, ponieważ nie obejmował wymaganych przepisem § 10 ust. 4 rozporządzenia wszystkich przedmiotów. W piśmie procesowym z dnia [..], odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, skarżący dodatkowo podniósł, że do tej pory, decyzjami z [...] Wójt Gminy Ś. przyznawał jemu dofinansowanie kosztów kształcenia na podstawie zaświadczenia o ukończeniu kursu pedagogicznego z dnia [...], więc miał prawo oczekiwać, składając wniosek w [...] działając w zaufaniu do organów administracji, że otrzyma analogicznie rozstrzygnięcie prawne. Zdaniem skarżącego organy administracji odmówiły jemu dofinansowania na skutek nieuzasadnionej interpretacji przepisów, z naruszeniem zasady zaufania (art. 8 kpa), zasady szczególnej mocy dowodowej dotyczącej dokumentów urzędowych (art. 76 kpa), oraz zasady demokratycznego państwa prawnego w odniesieniu do błędów legislacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że skarżący zawarł z K. S. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego na okres [...]. W dniu [...] K. S. uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zwodzie sprzedawcy. W dniu [...] skarżący złożył do Wójta Gminy w Ś. wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Do wniosku tego załączył m.in. zaświadczenie o ukończeniu w okresie [...] kursu pedagogicznego, którym objęte były następujące przedmioty: wybrane zagadnienia z psychologii, pedagogiki, dydaktyki, podstawy praw. organ. i warunki kształcenia oraz realiz. progr. prakt. nauki zawodu - łącznie w wymiarze 96 godzin zajęć teoretycznych. Po wydaniu przez organ I instancji w dniu [...] decyzji o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, wraz z odwołaniem skarżący przedłożył zaświadczenie o ukończeniu w okresie [...] kursu pedagogicznego, którego celem było uzupełnienie kwalifikacji pedagogicznych. Kurs ten obejmował wybrane zagadnienia z pedagogiki, psychologii i psychologii pracy, podstaw dydaktyki zawodowej oraz praktykę metodyczną w wymiarze 10 godzin. W kontekście powyższych ustaleń faktycznych wskazać należy na treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. I tak zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256, poz. 1572; ze zm.), pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 1). Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (ust. 6). Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2 (ust. 7). Wymogi dotyczące kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone zastały w przepisie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.). Stosownie do jego treści, przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może prowadzić pracodawca, pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w odrębnych przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Wskazane wyżej odrębne przepisy zawiera rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 1626). Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Natomiast w myśl § 10 ust. 4 cyt. rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Analiza programu kursu pedagogicznego ukończonego przez skarżącego w dniu [...] prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie obejmował on w ogóle żadnych zajęć praktycznych, a jedynie zajęcia teoretyczne w łącznym wymiarze 96 godzin. W takiej sytuacji należy uznać, że skarżący przez cały okres kształcenia młodocianego pracownika – K. S. [...] nie miał ukończonego kursu pedagogicznego, o jakim mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN z dnia 15 grudnia 2010 r. (cyt. powyżej). Swoje kwalifikacje pedagogiczne uzupełnił dopiero w czasie kursu pedagogicznego, który odbył w okresie [...]. Jak wynika z przedłożonego zaświadczenia obejmował on między innymi 10 godzin praktyki metodycznej. Wobec tego uznać należy, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa odmówiły skarżącemu dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Prawidłowy jest bowiem pogląd, będący wynikiem wykładni gramatycznej przytoczonych powyżej przepisów, że przesłanką materialną przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest, niezależnie od przesłanki wynikającej z art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu), prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. Przy czym przesłanka ta jest spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje. Za taką interpretacją przepisów art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN w sprawie praktycznej nauki zawodu przemawia także wykładnia celowościowa. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 19 października 2010 r. (sygn. akt I OSK 1140/10), z którym to poglądem sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie się zgadza, celem unormowania zawartego w powyżej wymienionych przepisach jest zachęcenie pracodawców do prowadzenia praktycznej nauki zawodu (przygotowania zawodowego młodocianych) poprzez przyznanie tym pracodawcom dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych. Wydatkowanie środków publicznych na ten cel ustawodawca uzależnił jednak od posiadania przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe odpowiednich kwalifikacji. Chodzi bowiem nie tylko o zwiększenie możliwości kształcenia dla młodocianych, ale o możliwość uczestniczenia przez młodocianych w przygotowaniu zawodowym na poziomie, który mogą zapewnić osoby prowadzące posiadające wymagane kwalifikacje. Legitymowanie się przez osobę prowadzącą zajęcia kwalifikacjami dopiero po zakończeniu przygotowania zawodowego nie tylko nie stanowi realizacji przesłanki z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty ustalonej w drodze wykładni gramatycznej, ale jest także nieprzydatne z punktu widzenia celu omawianej normy (orzeczenie dostępne na stronach nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że zatwierdzenie kursu pedagogicznego, który skarżący ukończył [...] przez Kuratorium Oświaty w B. nie może mieć znaczenia przy ocenie legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych, ponieważ kurs ten, co wyjaśniono powyżej i co jest bezsporne w sprawie, nie obejmował wszystkich wymaganych przepisem § 10 ust. 4 rozporządzenia MEN z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zwodu przedmiotów. Nie ma także wpływu na ocenę legalności wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnej to, że w poprzednich latach te same organy błędnie przyznawały skarżącemu dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych w oparciu o zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego w okresie [...]. Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie są bowiem tylko decyzje wydane w związku z wnioskiem skarżącego o dofinansowanie z dnia [...]. Ocena ta zaś sprawowana jest, stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego obowiązującymi w chwili orzekania przez organy administracji. Uznając zaskarżoną przez skarżącego w tej sprawie decyzję za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd skargę oddalił.