II SA/Bd 223/16

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-11-19

Skład orzekający: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd powinien badać jedynie zmianę okoliczności faktycznych od czasu wydania poprzedniego postanowienia, czy też ponownie ocenić zasadność przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, powinien ocenić, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Samo subiektywne odczucie wnioskodawcy o pogorszeniu sytuacji materialnej nie jest wystarczające, jeśli nie zostanie poparte konkretnymi dowodami, takimi jak faktury czy rachunki, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę kosztów i ich wpływu na możliwość ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego zmiany poprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy finansowej dla producentów rolnych, argumentując pogorszeniem swojej sytuacji materialnej. Referendarz sądowy odmówił zmiany, uznając, że nie zaszła istotna zmiana okoliczności faktycznych od czasu wydania poprzedniego postanowienia, a skarżąca nie udokumentowała swoich wydatków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. L. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 223/16 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. L. na decyzję Oddziału Regionalnego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych jako wniesioną z uchybieniem terminu. Postanowieniem z 15 lutego 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 maja 2017 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. tutejszy Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca zwróciła się do Sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy oznajmiając, że dochód wynosi ok. [...] zł z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,60 ha. Podała, że posiada dom o powierzchni ponad 100 m2, zabudowania gospodarskie oraz 11 sztuk bydła. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżąca podała, że miesięcznie ponosi m.in. wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem, prowadzenie gospodarstwa rolnego spłata rat kredytu. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. II SA/Bd 223/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy odmówił zmiany postanowienia z dnia 15 lutego 2017 r., którym oddalono wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając powyższe, referendarz sądowy wyjaśnił, że nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302– dalej: "P.p.s.a.") i wzruszenie postanowienia z dnia 7 listopada 2017 r. Referendarz ocenił, że dane, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia z dnia 7 listopada 2017 r. oraz dane przedstawione w ponownym wniosku niczym się od siebie nie różnią. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie, Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie i w dalszym ciągu nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Słusznie referendarz sądowy przyjął, że kolejny wniosek powinien być rozpatrywany w świetle art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Istota tej regulacji polega na tym, że referendarz sądowy nie bada słuszności wydanego wcześniej orzeczenia, to bowiem może być kwestionowane sprzeciwem skierowanym do Sądu, a jedynie ocenia, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczność uzasadniającej inną niż uprzednio treść rozstrzygnięcia. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy, okoliczności te muszą dotyczyć sytuacji rodzinnej bądź majątkowej wnioskodawcy oraz winny być na tyle istotne, by przemawiały za inną, niż dotychczas dokonana w sprawie, oceną. Z ponownego wniosku Skarżącej oraz złożonego przez nią sprzeciwu nie wynika, żeby okoliczności te zmieniły się w odniesieniu do wskazywanych w uprzednim wniosku. Zdaniem Sądu referendarz sądowy słusznie ocenił, że z porównania tych wniosków wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna, jak też wysokość dochodów w gospodarstwie domowym Skarżącej nie uległy zmianie. Nowych okoliczności nie wskazano również w złożonym sprzeciwie. Natomiast w odczuciu Skarżącej okoliczności te zmieniły się, bowiem Skarżąca dochód wynosi ok. [...] zł z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,60 ha. Podała, że posiada dom o powierzchni ponad 100 m2, zabudowania gospodarskie oraz 11 sztuk bydła. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżąca podała, że miesięcznie ponosi m.in. wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem, prowadzenie gospodarstwa rolnego spłata rat kredytu. Jednakże mimo, że wnioskodawczyni wymienia ponoszone na utrzymanie koszty, to jednak nie podaje ich wysokości w składanych dotychczas formularzach PPF, jak i w rozpoznawanym sprzeciwie. W żaden sposób kosztów tych również nie udokumentowała, poprzez chociażby załączenie faktur czy rachunków. W takim wypadku Sąd nie miał możliwości ustosunkowania się do twierdzeń Skarżącej i oceny, czy koszty te rzeczywiście wzrosły oraz czy wzrosły na tyle by można było mówić o zmianie okoliczności, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a., Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło