II SA/Bd 225/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-24
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej, w tym udział w walkach z grupami Wehrwolfu, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich w rozumieniu ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej, nawet jeśli obejmowała udział w walkach z grupami Wehrwolfu, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu ustawy. Działalność w MO nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość zachowania przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.Stan faktyczny
Skarżąca, S. D., została pozbawiona uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca twierdziła, że przysługują jej uprawnienia z tytułu walki z Wehrwolfem podczas służby w Milicji Obywatelskiej, powołując się na wcześniejszy wyrok NSA. Organ administracji uznał, że służba w MO nie jest działalnością kombatancką, a twierdzenia o walce z Wehrwolfem nie zostały potwierdzone przez Instytut Pamięci Narodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Stanisławy D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy
II SA/ Bd 225/04
UZASADNIENIE
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] pozbawił S. D. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją [...] z dnia [...] 1978 r..
Decyzja ta zapadła po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w dniu 28 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2372/98. Sąd stwierdził, że Urząd przed podjęciem decyzji nie ustosunkował się do podniesionej przez stronę okoliczności, to jest walki z Wehrwolfem podczas służby w Milicji Obywatelskiej, co wyczerpuje przesłankę zawartą w art. 1 ust. 2 pkt ustawy kombatanckiej.
Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ustalił, że jedynym tytułem działalności skarżącej uprawniającej do uzyskania statusu kombatanta była służba w Milicji Obywatelskiej. Jak ustalono w trakcie postępowania nie jest to działalność kombatancka, ani równorzędna z kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r.. Nie jest to również represja w rozumieniu art. 4 w/wym. ustawy.
Skarżąca w pismach podawała, że brała udział w walce z Wehrwolfem. Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z [...] 2002 r. i dokumentów zawartych w teczce akt personalnych wynika, że S. D. nie brała udziału w walkach z Wehrwolfem ani w Ukraińską Powstańczą Armią podczas służby w MO.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... stanowiący, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.6.2000 r. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24.1.1991 r. o kombatantach ... (sygn OPS 5/00). Ponieważ S. D. uzyskała uprawnienia kombatanckie z tytułu "walk o utrwalenia władzy ludowej" podczas służby w Milicji Obywatelskiej, uprawnienia kombatanckie jej nie przysługują
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2004 r. nr utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].2003 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, ponieważ wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Działalność w Milicji Obywatelskiej nie została zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.
S. D. wniosła skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, który w jej ocenie oznacza, że Milicja Obywatelska była zmilitaryzowaną służbą państwową.. Urzędowi do Spraw Kombatantów przedstawiła zaświadczenie Naczelnika Wydziału Archiwum KWMO w G., z którego wynika, że brała udział w walkach z bandami oraz oddziałami Wehrwolfu, co jest dostatecznym dowodem, że Milicja Obywatelska była zmilitaryzowana. Sąd w Gdańsku przywrócił jej uprawnienia kombatanckie i nie rozumie dlaczego urzędnik podważył wyrok Sądu.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim należy wskazać, że skarżąca źle zrozumiała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 28 marca 2000 r. sygn. II SA/Gd 2372/98. Wyrok ten nie przywrócił uprawnień kombatanckich, ponieważ sąd nie ma takich uprawnień. Wyrok ten uchylił decyzje obu instancji wydane w sprawie skarżącej. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, gdyż nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, a w szczególności stwierdzenia skarżącej, że walczyła ona z bandami Wehrwolfu. Orzekający w sprawie organ zobowiązany był także wyjaśnić, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w ustawie.
Po wyroku NSA toczyło się dalsze postępowanie administracyjne. Z akt sprawy wynika, że uzyskano informację z Instytutu Pamięci Narodowej, że skarżąca była zatrudniona w szeregach MO jako pomoc biurowa a z zaświadczenia z dnia [...]1946 r. wynika, że skarżąca pełniła służbę w Powiatowej Komendzie MO w S. od dnia [...] do [...] w charakterze podoficera rachunkowego i na własną prośbę została zwolniona z szeregów MO rozkazem z dnia [...].
Twierdzenie skarżącej o udziale w walkach z grupami Wehrwolfu nie zostało zweryfikowane przez Instytut Pamięci Narodowej. Z zaświadczenia wystawionego przez ten Instytut wynika, że w aktach osobowych skarżącej brak jest dokumentów potwierdzających jej udział w walkach z Ukraińską Armią Powstańczą i grupami Wehrwolfu. Danie wiary obiektywnym dokumentom, a nie stwierdzeniom skarżącej, zainteresowanej w pozytywnym dla niej rozstrzygnięciu sprawy nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Wbrew stwierdzeniom skarżącej, zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w G. z [...] 1977 nr [...] nie stwierdza, że skarżąca brała udział w walkach z bandami Wehrwolfu a mówi ogólnie o "udziale w walkach z bandami".
W świetle zaświadczenia nr [...] z [...] 1978 r. wystawionego przez ZBoWiD Zarząd Wojewódzki w T. nie budzi wątpliwości, że skarżąca uzyskała uprawnienia kombatanckie za "udział w walce o utrwalenie władzy ludowej". Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.
Stosownie do poglądu wyrażonego w wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 28 marca 2000r. sygn. II SA/Gd 2372/98 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozważał, czy skarżącej nie przysługują uprawnienia z innych tytułów., dochodząc do wniosku, że skarżąca nie nabyła takich uprawnień.
Wskazano na pogląd zawarty w uchwale NSA z 12.6.2000 r. (OPS 5/00) w myśl którego Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Jakiekolwiek zadania - jak słusznie stwierdzono w zaskarżonej decyzji - wykonywane podczas służby w Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, nie mogą być uznane za działalność kombatancką.
Tym samym skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło