II SA/Bd 229/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Jadwigi W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. z [...] 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania: Decyzją z [...] 2004 r. Kierownik Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. odmówił Jadwidze W. przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu decyzji podano, iż Jadwiga W. ukończyła 57 lat, jest osobą rozwiedzioną, ma zasądzone wyrokiem sądu alimenty, których egzekucja jest bezskuteczna oraz, że do dnia [...] 2004 r. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Wskazano również, że zainteresowana otrzymuje rentę rolniczą przyznaną na stałe. W tych okolicznościach, powołując się na treść art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjęto, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. Jadwiga W. odwołała się podnosząc, że od 2001 r. pobierała alimenty z ZUS. Miała wówczas 50 lat i prawo do renty, którą otrzymywała. Zaznaczyła, że jej dochód nie przekracza 612 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło i zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) osoba otrzymująca świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12, do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna. Oznacza, to że osoba ubiegająca się o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie przywołanego wyżej art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych winna udowodnić po pierwsze, że do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 1 maja 2004 r. miała ukończone 50 lat, dochód w jej rodzinie nie przekraczał 504 zł oraz, że egzekucja ustalonych wyrokiem Sądu Rodzinnego alimentów jest bezskuteczna. Po drugie natomiast, że nie ma prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określonego w przepisach o pomocy społecznej. Dodatek przyznany na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy przysługuje bowiem tylko do czasu uzyskania uprawnień do tych świadczeń. Przesłanki określone przywołanym wyżej przepisem muszą wystąpić łącznie. Brak jednej z nich powoduje, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że Jadwiga W. ma prawo do renty inwalidzkiej rolniczej przyznanej na stałe i otrzymywała tę rentę składając wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W świetle art. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez emeryturę i rentę należy rozumieć również emerytury i renty określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Biorąc pod uwagę powyższe Jadwiga W. nie spełnia wszystkich warunków przewidzianych art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym stanie rzeczy organ miał prawo odmówić żądanego świadczenia. W skardze wniesionej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak wynika z treści skargi. W jej uzasadnieniu wywodziła, że jest osobą schorowaną, przez co wydaje 300 zł. na zakup leków ratujących życie, a wysokość jej renty nie przekracza 612 zł. Wyjaśniła też, że nie ma możliwości podjęcia pracy z uwagi na wiek i bezrobocie, a nawet w sytuacji jej uzyskania, straciłaby rentę. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącej, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 133 §1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i przedstawionych mu akt sprawy. W niniejszej sprawie organ przedstawił sądowi akta niekompletne, ponieważ brak w nich zwrotnego poświadczenia odbioru przez skarżącą orzeczenia organu pierwszej instancji. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana [...] 2004 r., odwołanie zaś od niej, z [...] 2004 r., wpłynęło do organu [...] 2004 r. W tym stanie rzeczy Sąd, nie dysponując zwrotnym poświadczeniem odbioru przez skarżącą decyzji organu I instancji, nie miał możliwości ustalenia, czy strona zachowała czternastodniowy termin do złożenia odwołania, skoro pomiędzy datą wydania pierwszoinstancyjnego orzeczenia, a wpłynięciem środka odwoławczego do organu I instancji, upłynął okres przekraczający czternaście dni. W świetle powyższego, zaniechanie dokonania ciążącego na organie odwoławczym obowiązku ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, który wynika z przepisu art. 134 kpa., miało istotne znaczenie dla ustalenia legalności zaskarżonego orzeczenia. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną organu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisem art. 156 §1 pkt 2 kpa skutkowałoby to nieważnością decyzji organu II instancji. Brak w aktach administracyjnych dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia organu I instancji uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie przez sąd, czy organ odwoławczy rozważył dopuszczalność odwołania, czy też pominął tę okoliczność, co w przypadku naruszenia przez skarżącej terminu do wniesienia odwołania, stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 §1 pkt 1lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.