II SA/Bd 23/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stanisława O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 23/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2002 r. nr [...] Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Danucie i Stanisławowi O. pozwolenia na budowę piętrowego budynku mieszkalno-usługowego w części parteru przeznaczonego na usługi przedpogrzebowe wraz z przyłączem wodociągowym i kanalizacji sanitarnej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w G. Podstawę wydania powyższej decyzji stanowiła decyzja ostateczna Burmistrza Miasta G. z dnia [...] 2002 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której uzasadnieniu podano, iż obiekt będzie realizowany przy granicy z działkami sąsiednimi, w związku z czym wnioskodawca dostarczył zgody właścicieli sąsiednich działek na zbliżenie się z powyższą budową do ich granic. W decyzji tej także zaznaczono, że na załączniku graficznym – mapie sytuacyjno-wysokościowej oznaczono linie rozgraniczające teren inwestycji. W wyniku wniesienia odwołania przez właściciela przyległej działki nr [...], będącego jednocześnie współwłaścicielem innej przyległej działki – [...] Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] 2002 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty G. jest niezgodna z § 12 ust. 3 i 6 obowiązującego od dnia 16 grudnia 2002 r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), bowiem udzielono pozwolenia na budowę budynku usytuowanego w tzw. ostrej granicy z sąsiednimi działkami w sytuacji, gdy brak jest takich ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przed wejściem w życie cyt. rozporządzenia, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie określa odległości budynków od granic działek. W uzasadnieniu podkreślono również, że przepisy cyt. rozporządzenia nie uzależniają możliwości lokalizacji budynku na granicy działki od zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości, w związku z czym przedłożone przez wnioskodawcę tego rodzaju zgody nie mają żadnego znaczenia. Na wniosek Stanisława O. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w powyższej sprawie, a następnie w dniu 22 kwietnia 2003 r. wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa decyzję odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia 10 lutego 2003 r. W wyniku rozpoznania odwołania strony Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody z dnia [...] 2003 r. w mocy. Na skutek skargi Stanisława O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2004 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji Wojewody oraz postanowienia Wojewody wznawiającego postępowanie z uwagi na rażące naruszenie art. 145 § 1 kpa. W związku z powyższym, stosownie do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r., Starosta G. ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Danucie i Stanisławowi O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że budynek mieszkalno-usługowy został zaprojektowany niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) bezpośrednio na granicy z sąsiednimi działkami, podczas gdy zgodnie z wymienionym przepisem odległość zabudowy od granicy z sąsiednią działką budowlaną powinna wynosić co najmniej 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Odwołując się od decyzji Starosty G. Danuta Stanisław O. zarzucili błędne zastosowanie przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż wg nich w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 2002 r. stwierdza się wprost, że budynek będzie realizowany przy granicy z działkami sąsiednimi, co potwierdza również załącznik graficzny do tej decyzji, zaś organ bezzasadnie przyjął, iż brak jest takich ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem odwołujących się, usytuowanie budynku pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Nie uwzględniając odwołania Wojewoda [....] wydał w dniu [...] 2004 r. decyzję nr [...] utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. Powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2003 r., organ II instancji stwierdził, że w świetle § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej z zastrzeżeniem ust. 10 oraz § 271 ust. 12 pkt 1, jeżeli wynika to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bądź na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy, a wznoszony budynek będzie spełniał warunki określone w pkt a i b, natomiast w rozpatrywanej sprawie z projektu zagospodarowania terenu, który stanowi integralną część projektu budowlanego wynika, że planowany budynek mieszkalno-usługowy zlokalizowano bezpośrednio w tzw. ostrej granicy z sąsiednimi działkami mimo, iż brak jest takich ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a na sąsiednich działkach nie istnieją budynki usytuowane przy granicy. Na mapie zaś będącej załącznikiem graficznym do warunków zabudowy oznaczono jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji, którymi mogą być np. granice działki. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia obowiązującego w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, odległość zabudowy od granicy działki winna wynosić co najmniej 3 metry, a wobec nie spełnienia powyższego wymogu przez projektowany obiekt, zachodziły podstawy do wydania przez organ I instancji decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Nadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Starosta G. nie dostrzegł, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany w zakresie rozwiązań architektonicznych został sporządzony przez osoby nie posiadające stosownych uprawnień budowlanych. Decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. strony zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie w związku z błędnym zastosowaniem § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i argumentując podobnie jak w odwołaniu, iż zarówno z wniosku o wydanie decyzji, jak i samej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wprost wynika usytuowanie budynku przy granicach działek sąsiednich, zaś interpretacja tej decyzji dokonana przez Wojewodę jest wadliwa. W skardze między innymi podniesiono, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,0260 ha, a treść wniosku o wydanie warunków zabudowy wskazuje, że strony ubiegają się o wybudowanie budynku o powierzchni zabudowy 260 m2 i wniosek ten został uwzględniony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął z urzędu pod uwagę kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, do których, jak wynika z art.,7 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy należą m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Z kolei z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wynika obowiązek sprawdzenia przez organ, przed wydaniem pozwolenia na budowę m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi. W dacie składania przez Danutę i Stanisława O. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę na działce nr [...] budynku mieszkalno-usługowego warunki, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określało obowiązujące od dnia 16 grudnia 2002 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Prawo budowlane i akty wykonawcze do tej ustawy, a więc także wymienione rozporządzenie, mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane, przy czym organ obligowany jest stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż powodem utrzymania w mocy niekorzystnej dla stron decyzji organu pierwszej instancji jest niezgodność usytuowania projektowanego budynku z unormowaniami § 12 ust. 3 pkt 1 oraz ust. 6 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W ocenie organu odwoławczego zaakceptowanie realizacji obiektu mieszkalno-usługowego bezpośrednio przy granicach sąsiednich działek nie jest możliwe, bowiem taka jego lokalizacja nie wynika z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 2002 r., przy jednoczesnym braku na sąsiednich działkach budynków ze ścianą bezpośrednio usytuowaną przy granicy, a zatem odległość ścian projektowanego budynku, bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy działki winna wynosić co najmniej 3 metry. Tymczasem unormowanie § 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia, do którego odwołał się organ II instancji przestało obowiązywać już z dniem 27 maja 2004 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji kończącej ponownie prowadzone postępowanie przed organem I instancji, gdyż w powyższym dniu weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. opublikowane w Dzienniku Ustaw Nr 109, poz. 1156 z 12 maja 2004 r., zmieniające treść wymienionego wyżej rozporządzenia, w tym przepisy dotyczące usytuowania budynków. Od powyższej daty w myśl § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 (to jest 3 metrów) ze względu na rozmiary działki. Zauważyć należy, że jakkolwiek Starosta G. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2004 r. powołał się na § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w obowiązującym aktualnie brzemieniu, to całkiem pominął nową regulację odnoszącą się do lokalizacji budynku przy granicy działki. Zastosowanie przez organ odwoławczy nie obowiązujących w dacie rozstrzygania przepisów prawa materialnego, uzasadnia uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ocenić przedłożoną przez strony dokumentację na gruncie znowelizowanych unormowań. Rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty G. z dnia [...] 2004 r., organ II instancji ustalił, że projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalno-usługowego załączony do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, sporządzony został przez technika budowlanego posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania funkcji kierownika budowy i robót oraz przez inżyniera budownictwa, upoważnionego do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a więc osoby nie uprawnione do wykonywania projektów budowlanych w zakresie rozwiązań architektonicznych. Zatem organ I instancji nie dokonał w powyższym zakresie odpowiednich sprawdzeń stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W myśl art. 35 ust. 3 wymienionej ustawy, w razie stwierdzenia naruszeń w przypadkach określonych w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia tychże naruszeń, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazany przepis uzasadnia stworzenie stronom w niniejszej sprawie możliwości konwalidowania wymienionej nieprawidłowości. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.