II SA/Bd 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego K. F. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. Z. G., A. W., F. S., T. S., J. S. wystąpili do Prezydenta Miasta B. o zwrot wywłaszczonych nieruchomości w latach 80-tych, położonych w B. przy ul. [...], ozn. ewid. nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 z obr. [...], zapisanych w księdze wieczystej nr [...] jako własność Gminy B. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] .wyłączył Prezydenta Miasta B. z prowadzenia sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] nr [...] oraz wyznaczył Starostę S. do załatwienia niniejszej sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda, powołując się na uchwałę z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż prezydent sprawujący funkcję starosty jako pracownik gminy pełniący jednocześnie funkcję organu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a., podlega wyłączeniu w sprawach dotyczących praw tej gminy, co wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Starosta S. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wskazując, iż postępowanie w sprawie o zwrot przedmiotowych nieruchomości prowadził na wniosek Z. Ł., A. W., F. S., T. S. i J. S. – Starosta B., który decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2009 r. Organ podkreślił, że postępowanie niniejsze dotyczy sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zakończonej ostateczną decyzją, dlatego też zasadne było umorzenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, iż stronom postępowania przysługiwało prawo do złożenia odwołania do Wojewody [...] w terminie [...] dni licząc od dnia doręczenia decyzji Starosty B. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]. Jednak ze względu na brak w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru przez strony ww. decyzji Starosty B. nie można ustalić daty, od której biegł przysługujący stronom postępowania 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji, jak podkreślił organ, nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2009 r. Starosta S. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wskazując, iż postępowanie w sprawie o zwrot przedmiotowych nieruchomości prowadził na wniosek Z. Ł., A. W., F. S., T. S. i J. S. – Starosta B., który decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił zwrotu nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2009 r. Organ podkreślił, że postępowanie niniejsze dotyczy sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zakończonej ostateczną decyzją, dlatego też zasadne było umorzenie postępowania. Od powyższej decyzji J. S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego B., zarzucając iż Starosta S. mija się z prawdą twierdząc, że Starosta B. rozstrzygnął postępowanie ostateczną decyzją. Zarzucił także, że "Starosta S. nie raczył sprawdzić zarządzenia Prezydenta B. decyzji [...], że tereny o które wnosimy nigdy nie były ujęte w tym zarządzeniu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. z dnia [...] września 2010 r., Nr [...]. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko podzieliło ustalenia faktyczne i prawne wskazane w decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] wskazując jednocześnie, iż zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego w świadomości społecznej uchodzić powinna za jedno z fundamentalnych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Celem, jak podkreśliło kolegium, zasady trwałości decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Natomiast pewność obrotu prawnego wymaga, by decyzje administracyjne stawały się w określonych warunkach trwałe. Na powyższą decyzję J. S. złożył do tut. Sądu skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem. W ocenie skarżącej uchybiono podstawowym zasadom postępowania administracyjnego: zasadzie prawdy obiektywnej i zasadzie uwzględnienia słusznego interesu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż te, które podaje skarżący. W ocenie Sądu mamy do czynienia z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie stwierdziło, że zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, a celem zasady trwałości decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale w ogóle ochrona porządku oprawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podniosło, że warunkiem koniecznym nie pozwalającym na rozstrzygnięcie tej samej sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją administracyjną, jest uzyskanie przez tę decyzję przymiotu prawomocności. Kontynuując ten trafny wątek SKO skupiło się na wykazaniu ostateczności decyzji Starosty S. z dnia [...] stycznia 2009 r., dochodząc do wniosku, że decyzja ta jest ostateczna. Na tym rozważania zakończono. Jednakże istotą sprawy jest nie tylko ostateczność decyzji. Aby umorzyć postępowanie administracyjne z tego powodu, że sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, istotne są rozważania na temat tożsamości spraw. Dopiero stwierdzenie, że mamy do czynienia z tożsamymi sprawami skutkuje umorzeniem postępowania. "Badając kwestię tożsamości sprawy należy rozważyć, czy a) w sprawie występują te same podmioty, b) dotyczy ona tego samego przedmiotu, c) dotyczy ona tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy" (wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r. II OSK 1613/09) Tożsamość spraw istnieje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot sprawy, identyczny stan prawny i taki sam stan faktyczny. Tym samym należy ocenić, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 11 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. W toku dalszego postępowania należy poczynić rozważania także pod tym kątem i ocenić, czy w sprawie w szczególności występuje tożsamość podmiotów i czy w związku z tym mamy do czynienie z tą samą sprawą czy nową sprawą. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji.