II SA/Bd 230/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi Moniki K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] 2006 r. [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 230/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] 2006r. Nr [...] odmawiającą przyznania Monice K. pomocy w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy w 2006r. Podniesiono że, warunkiem niezbędnym, stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia, udzielenia pomocy jest aby szkody spowodowane suszą zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.). W zgromadzonej dokumentacji w tej sprawie nie ma takiego protokołu. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji odmówił wnioskowanej pomocy ponieważ Monika K. nie spełniła wymaganego w § 2 wskazanego rozporządzenia warunku jakim było oszacowanie strat i sporządzenie protokołu przez właściwą do tego komisję. W odwołaniu strona podniosła, iż nie była powiadomiona o obowiązkach wynikających z wymienionego przepisu, zatem nie miała świadomości co do konieczności dokumentowania skutków suszy, wobec czego ograniczyła się jedynie do złożenia wniosku. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. powołując się na treść § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy wskazało, iż występujące w tym przepisie przesłanki uprawniające do uzyskania rzeczonej pomocy muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie natomiast bezspornym jest, że nie nastąpiło oszacowanie strat przez właściwą do tego komisję, jak również nie został sporządzony protokół, ponieważ Monika K. nie zgłosiła się jako poszkodowana przez suszę. Tym samym w ocenie organu odwoławczego odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była zasadna z uwagi na niedopełnienie przez stronę obowiązków, jakie wymieniony przepis nakłada na osobę ubiegającą się o przyznanie zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wyjaśniło również, że odwołująca może jedynie ubiegać się o pomoc w formie zasiłku celowego z opieki społecznej w oparciu o przepis art. 40 ustawy o pomocy społecznej, który jest przyznawany niezależnie od dochodu w razie poniesienia przez wnioskodawcę (rodzinę) strat w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W skardze do Sądu Monika K. nie kwestionując ustaleń organów orzekających argumentowała, iż składając wniosek wraz z posiadanymi dokumentami miała przekonanie co do spełnienia wszelkich wymogów uprawniających do uzyskania świadczenia. Ponownie podkreśliła, że powinna była zostać poinformowana o konieczności sporządzenia protokołu strat przez właściwą komisję, czego nie uczyniono. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy w § 4 ust. 1 przewiduje, że pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej. Ustawodawca przewidział termin do składania takich wniosków – do dnia 15 października 2006 r. Wnioski złożone po terminie odrzuca się (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne. Skarżąca złożyła taki wniosek w dniu 28 września 2006r. Wniosek złożony został zatem w terminie, a dalsze postępowanie podlegało regulacji z § 4 ust. 2 rozporządzenia. Po wszczęciu postępowania w sprawie pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zasadniczą przyczyną decyzji odmownej w powyższej sprawie był brak protokołu oszacowania szkód. W związku z tym powstaje pytanie, kto miał inspirować działania komisji. W przepisach prawa nie znajdujemy bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie. Wątpliwości tych nie rozwiewa przepis kompetencyjny rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996 r. a także przepisy o postępowaniu zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.; pomoc w celu złagodzenia skutków suszy jest rodzajem zasiłku celowego). Wątpliwości te mogą być także pogłębione faktem, że wnioski o udzielenie pomocy składa się do 15 października 2006 r. (§6 ust. 1) a wojewodowie przekażą, w terminie do dnia 15 września 2006 r. protokoły oszacowania szkód sporządzone przez komisje powołane przez wojewodów na mocy § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996r. W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) znajduje się przepis art. 106 ust. 1 który wskazuje, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej co oznacza, że przy jej wydawaniu mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z odrębnościami wskazanymi w rozdziale 7 ustawy o pomocy społecznej. Powoływane rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.). Ustęp pierwszy art. 24 ustawy o pomocy społecznej stwierdza, iż Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Natomiast zgodnie ze wskazanym art. 24 ust. 2 Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1 (artykułu 24), uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Zdaniem Sądu w obrębie tak określonych granic upoważnienia ustawowego nie mieści się możliwość ograniczenia środków dowodowych przewidzianych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie zatem do art. 75§1 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w związku z zaistniałą w roku 2006 suszą, w przypadku braku protokołu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wniosek skarżącej o przyznanie pomocy wszczął postępowanie administracyjne, a zgodnie z art. 7,8 i 9 K.p.a. organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, postępowanie należy prowadzić w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, a organy administracji publicznej obowiązane są do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem wskazanych przepisów. Skoro skarżąca w terminie złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia, a nie była powiadomiona o terminie przystąpienia komisji do szacowania strat, to zaniechania organu nie mogą powodować ujemnych konsekwencji dla skarżącej. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.