II SA/Bd 237/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Artura P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 237/05 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia [...] 2004 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. stwierdziła, ze Artur P. jest zdolny do czynnej służby wojskowej, ustalając dla niego kategorię "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. Odwołując się od tego orzeczenia w piśmie z dnia [...] 2004 r. strona podniosła, że po badaniach przeprowadzonych przez lekarzy specjalistów z Komisji Terenowej pojawiły się ponowne dolegliwości związane z oddawaniem stolca. Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Terenowej. W uzasadnieniu Komisja Rejonowa wskazała, że przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia organu I instancji przeprowadzono specjalistyczne badania lekarskie, w tym badanie chirurgiczne, w wyniku którego rozpoznano wygojoną szczelinę odbytu i żylaki I°. Zgodnie z zastosowaną kwalifikacją orzeczniczą - § 47 pkt 3 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151 poz. 1595) - stwierdzone żylaki odbytu zezwalają na to, aby uznać Artura Plotę za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zakwalifikować go do kategorii zdrowia "A". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zarzucił niewłaściwy sposób przeprowadzenia badania, na którym oparły swoje orzeczenia organy administracji. Jego zdaniem, wbrew twierdzeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej specjalistyczne badanie chirurgiczne nie miało miejsca, w rzeczywistości bowiem przeprowadzono jedynie badanie standardowe - tak jak czyni to lekarz rodzinny tj. poprzez zbadanie odbytu palcem, i to z taką siła, iż pod dwóch dniach wystąpiło krwawienie. Nie przeprowadzono natomiast niezbędnego zdaniem skarżącego badania poprzez rektrosigmoskopie. W odpowiedzi na skargę Komisja Rejonowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonym orzeczeniu. Komisja wskazała przy tym, iż zawarta w opisie wyników badania chirurgicznego sugestia przeprowadzenia badania rektoskopowego wynika z potrzeb dotyczących leczenia i różnicowania żylaków odbytu, natomiast takie badanie nie jest niezbędne dla celów orzeczniczych, dla których potrzeb wystarczające jest zwykłe badanie rektalne, jakie zostało przeprowadzone przez badającego chirurga. W związku z tym Komisja rozpatrując odwołanie nie widziała potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań ani podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w orzeczeniu organu I instancji, zwłaszcza, że skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji leczenia, a w szczególności wskazującej na występowanie zaburzeń związanych z rozpoznanymi schorzeniami lub innych schorzeń. Uwzględniając treść złożonej skargi Komisja wezwała skarżącego do dostarczenia ewentualnej dokumentacji wskazującej na obecność zaburzeń uzasadniających rozszerzenie diagnostyki, planując jednocześnie, ze względów proceduralnych, badania rektoskopowe. Skarżący nie zgłosił się jednak do Komisji w wyznaczonym terminie, jak też nie przedłożył dowodów pozwalających uwzględnić skargę w całości poprzez wydanie nowego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej - PPSA) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc więc związany zarzutami i wnioskami danej skargi Sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu dostrzeżone w toku kontroli legalności decyzji wszelkie naruszenia prawa, w tym również przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w danej sprawie, i to niezależnie od żądań oraz zarzutów podniesionych w skardze. Badając więc zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję organu II instancji pod kątem jej zgodności z prawem - co obejmuje nie tylko badanie zgodności z prawem materialnym, ale także badanie zgodności z przepisami postępowania, Sąd zwrócił uwagę, iż w aktach administracyjnych brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie kiedy skarżącemu została doręczona decyzja organu I instancji. Z akt administracyjnych wynika tylko, że podjęte przez Komisję Terenową w dniu [...] 2004 r. orzeczenie zostało wydane przez Wojskową Komendę Uzupełnień w dniu [...] 2004 r. (bez zaznaczenia komu i bez pokwitowania odbioru przez odbiorcę) oraz że sporządzone z datą 27 grudnia (24 dni po podjęciu orzeczenia) odwołanie wpłynęło do Komisji Terenowej w dniu [...] 2004 r. (bez zaznaczenia, czy zostało nadesłane pocztą, czy też złożone osobiście). Ustalenie daty doręczenia decyzji organu I instancji jest bardzo istotne, gdyż w myśl art. 134 Kpa organ odwoławczy ma obowiązek ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną, co w konsekwencji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa powodowałoby, iż decyzja organu II instancji byłaby nieważna. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Paragraf 3 ww. art. 129 stanowi, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania, jednakże w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, bowiem wskazana w zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej nie przewiduje innych terminów do złożenia odwołania. W oparciu o przedłożone akta administracyjne nie można ustalić, kiedy skarżącemu doręczono rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji (brak wymaganego przez art. 39 Kpa pokwitowania strony) oraz kiedy złożył odwołanie. Można ustalić jedynie - na co wyżej wskazano - kiedy wydano rozstrzygnięcie w pierwszej instancji oraz kiedy wpłynęło odwołanie. Brak więc możliwości ustalenia, czy orzeczenie w drugiej instancji nie zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkowując się merytorycznie do skargi (byłoby to bowiem oczywiście przedwczesne), stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c PPSA uchylił zaskarżoną decyzję. Prowadząc ponowne postępowanie organ drugiej instancji przede wszystkim ustali, czy odwołanie zostało złożone w terminie, a dopiero potem - w zależności od ustalenia - rozstrzygnie merytorycznie sprawę ustosunkowując się do treści odwołania i zarzutów podniesionych w skardze. Na marginesie należy jedynie zwrócić uwagę, że jak wynika z art. 138 Kpa organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Spełnienie tego wymogu nie jest możliwe bez samodzielnego zbadania stanu faktycznego, zwłaszcza w sytuacji, kiedy strona wskazuje na zmianę tego stanu (w przedmiotowej sprawie - stanu zdrowia) zaszłą po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji, a więc wówczas, kiedy badanie przeprowadzone przed tym organem nie mogło jej wykazać. Uchybienie w tym względzie nie może być sanowane poprzez czynności organu II instancji podjęte już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 PPSA.