II SA/Bd 237/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 31 stycznia 2014r. T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w szczególności braku posiadania jakichkolwiek środków pieniężnych. W dniu 26 czerwca 2014r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz uczącym się synem w wieku 21 lat. Powołał się na rozdzielność majątkową z żoną. Utrzymują się z dochodu w wysokości [...] zł oraz ,,pomocy rodzicielskiej", która polega na zakupie podstawowych artykułów. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 52,45 m2 obciążone hipotecznie zaś jego żona dom. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budownictwa (zawieszona od [...] lutego 2014 r.). Według zeznania podatkowego PIT-36L wnioskodawca w 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] oraz stratę w wysokości [...] zł zaś według zeznania podatkowego PIT-37 wnioskodawca za 2013 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Żona skarżącego według zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwie, nie pozwala na przyjęcie aby uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ należy wziąć pod uwagę wysokość wpisu sądowego, który w przedmiotowej sprawie został ustalony w wysokości 200 zł (na obecnym etapie postępowania uiszczono go w wysokości 100 zł). Jest to kwota, którą skarżący jest w stanie wygospodarować. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje, ponieważ wnioskodawca nie jest osobą bezrobotną ani samotną oraz posiada majątek. Skarżący we wniesionym sprzeciwie skupił się na podważaniu tez zawartych w kwestionowanym postanowieniu nie przedstawiając przy tym żadnych konkretnych argumentów czy nowych dowodów. Powoływanie się na trudną sytuację majątkową nie jest wystarczającym powodem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.