II SA/Bd 24/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-27
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli nie wydał zarządzenia określającego zasady jej udzielania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli nie wydał zarządzenia określającego zasady jej udzielania. Brak takiego zarządzenia uniemożliwia organowi wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie, a zgodnie z przepisami ustawy, organ powinien zawiesić postępowanie do czasu jego wydania. W przypadku braku takiego zarządzenia, odmowa przyznania bonifikaty jest niezasadna.Stan faktyczny
Skarżący J. i W. N. domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Starosta wydał decyzję o przekształceniu, rozkładając opłatę na raty, ale odmówił przyznania bonifikaty. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że przepis umożliwiający przyznanie bonifikaty nie obowiązywał już w dacie wydania decyzji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących bonifikaty, umorzenia części postępowania, przewlekłości postępowania oraz braku należytego informowania stron. WSA uwzględnił skargę, uchylając obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2013r. sprawy ze skargi J. N. i W. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. N. i W. N. solidarnie 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydaną w sprawie [...], Starosta B. postanowił przekształcić prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości N., gm. O., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanego w księdze wieczystej pod numerem [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa, przysługujące J. i W. małż. N., w prawo własności nieruchomości, za opłatą w wysokości [...] zł. Opłatę tę Starosta B. rozłożył na 10 rat rocznych ze wskazaniem, że pierwszą ratę w wysokości [...] zł użytkownicy winni wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Nadto w części dyspozytywnej decyzji wskazano, że płatność winna następować na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w B., zaś wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności podlega zabezpieczeniu hipoteką przymusową na nieruchomości, do której prawo ulega przekształceniu.
Jednocześnie Starosta B. umorzył postępowanie w części dotyczącej gruntu położonego w miejscowości N., gm. O., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanego w księdze wieczystej pod numerem [...] uznając, że z uwagi na podział tej działki stało się ono bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jakkolwiek nie budzi wątpliwości okoliczność wypełnienia przez wnioskodawców ustawowych warunków ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to z uwagi na zaistniałą w związku z wydaną w dniu [...] czerwca 2011 r. ostateczną decyzją Starosty B. (nr [...]) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, polegającej na rozbudowie ul. S. w N., gm. O., zmianę zakresu prawa przysługującego małżonkom N. do części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...], postępowanie w tym zakresie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
W odniesieniu do ilości rat, na które została rozłożona opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nałożonej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. 2005, Nr 175, poz. 1459, z późn. zm.), Starosta B. argumentował, że oznaczenie ich ilości poprzedzone zostało wezwaniem strony pismem z dnia [...] marca 2012 r. do przedłożenia w terminie 7 dni informacji, na ile rat winna zostać rozłożona, w ocenie wnioskodawców, opłata z tytułu przekształcenia prawa do nieruchomości. Wobec braku przedstawienia stanowiska przez strony do dnia [...] października 2012 r. organ samodzielnie podjął decyzję w tym przedmiocie. Z kolei przedstawiając argumenty, jakimi kierowano się wyznaczając wysokość opłaty za przekształcenie prawa do nieruchomości, organ przytoczył podstawy prawne jej określania, jednocześnie podkreślając, że część nieruchomości, w stosunku do której umorzono postępowanie administracyjne, nie podlegała wycenie, jak również nie była brana pod uwagę podczas ustalania wysokości opłaty.
Od powyższej decyzji J. i W. małż. N. wnieśli odwołanie do Wojewody K.-P., zaskarżając ją w zakresie, w jakim organ nie udzielił im bonifikaty, o której mowa w art. art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, domagając się jednocześnie rozłożenia opłaty za przekształcenie prawa do nieruchomości na okres 20 lat. W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślili, że mimo złożenia wniosku o przyznanie bonifikaty, organ nie odniósł się do tej kwestii ani w treści rozstrzygnięcia, ani w uzasadnieniu do niego.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2012 r. (sygn. [...]) Wojewoda K.-P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji argumentował, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał już, uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r. (sygn. K 9/08) art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Tym samym podstawę ewentualnego przyznania wnioskodawcom bonifikaty stanowiłby w ocenie Wojewody art. 4 ust. 7 tejże ustawy. W ocenie organu odwoławczego przepis ten jednak nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie zainicjowanej przez małżonków N., gdyż udzielenie bonifikaty ma szczególny i wyjątkowy charakter, zaś wysokość dochodów wnioskodawcy nie może stanowić wyłącznej podstawy do jej udzielenia.
Nadto organ w pełni podzielił argumentację Starosty B. w odniesieniu do kwestii rozłożenia ustalonej za przekształcenie prawa do nieruchomości opłaty na 10 rocznych rat wskazując, że imperatywne rozstrzygnięcie organu I instancji w tej kwestii stanowiło pochodną zaniechania określenia przez J. i W. małż. N. ilości rat, których spłata byłaby jak najmniej uciążliwa, do czego zostali wezwani pismem z dnia [...] maja 2012 r.
Od decyzji powyższej Wojewody K.-P. J. i W. małż. N. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie:
art. 4 ust. 7 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez błędną wykładnię i na skutek tego przyjęcie, że w sprawie nie jest konieczne wydanie przez wojewodę stosownego zarządzenia dotyczącego zasad przyznania bonifikaty i wydanie decyzji z pominięciem tego etapu postępowania, a zatem w sytuacji, w której decyzja w ogóle nie mogła być wydana;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i na skutek tego zastosowanie w sprawie, tj. uznanie, że postępowanie w sprawie działki [...] stało się bezprzedmiotowe i umorzenie w tym zakresie postępowania, pomimo iż działka ta została podzielona na dwie działki - [...] i [...], i wobec działki [...] postępowanie to winno to toczyć się nadal;
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przekreślający jakiekolwiek zaufanie ze strony uczestników postępowania do władzy publicznej (w szczególności poprzez brak informowania, niecelowe i nieuzasadnione przewlekanie postępowania, złe traktowanie uczestników postępowania);
- art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak również brak czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i brak udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
art. 12 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a. poprzez brak wnikliwego działania i znaczną przewlekłość postępowania i tym samym doprowadzenie do sytuacji, w której postępowanie toczy się od 7 lat;
art. 36 k.p.a. poprzez brak informowania stron o każdym przypadku niezałatwienia ich sprawy w terminie, z podaniem nowego terminu oraz przyczyn zwłoki;
art. 37 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przyczyn oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie i podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów w przyszłości.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, w zakresie punktów 2-7 zawartych w decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wywodzili, że organ I instancji umorzył w sposób nieuprawniony postępowanie. W ocenie skarżących postępowanie powinno toczyć się dalej - łącznie dla całej nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym, a zatem dla działki [...] oraz działki [...], z wyłączeniem jedynie działki [...], która została zajęta pod drogę i stała się własnością Gminy O.
Tego rodzaju postępowanie prowadzi do absurdu, albowiem dokonując kolejnych podziałów można byłoby uniemożliwić użytkownikom wieczystym skorzystania z przysługującego im na podstawie ustawy przekształceniowej uprawnienia. Wniosek taki może być bowiem zgodnie z ustawą złożony jedynie do dnia 31.12.2012 r.
Kwestionując z kolei wartość nieruchomości przyjętą przez organ skarżący wywodzili, że kwota opłaty została ustalona w oparciu o operat szacunkowy przygotowany dla tej nieruchomości ponownie, pomimo że istniał wcześniejszy operat szacunkowy z lipca 2007 r. przygotowany dla całej nieruchomości, tj. jeszcze działki [...] podzielonej następnie na działki [...] oraz [...] (późniejsza [...] i [...]). Następny operat szacunkowy przygotowano dla działki [...] na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego. W operacie tym w celu ustalenia odszkodowania przyjęto znacznie niższą wartość nieruchomości w porównaniu do wartości z ostatniego z operatów sporządzonego w grudniu 2012 r. dla działki [...], na potrzeby ustalenia opłaty za przekształcenie. W przywołanym wyżej operacie szacunkowym przygotowanym dla ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczona działkę nr [...] przyjęto kwotę [...] zł za m2, gdy tymczasem opłata za użytkowanie wieczyste pobierana od skarżących opiewała na wartość [...] zł za m2.
Dalej skarżący wywodzili, że nie została przyznana im bonifikata od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co również jest działaniem nieprawidłowym. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii bonifikaty, o którą wnioskowali. Zauważyć należy, że aktualnie obowiązujący przepis art. 4 ust. 7 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowi, iż organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody. Niesłusznie jednakże organy obu instancji wskazały na dowolność w przyznaniu tejże bonifikaty. Przytoczyć należy stanowisko zajęte w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r., I OSK 950/2011, w tezie którego wskazano, że "Art. 4 ust. 7 w związku z art. 4 ust. 11a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nakłada na wojewodę obowiązek wydania zarządzenia w sprawie zasad udzielania bonifikat, które jest aktem o charakterze ogólnym.
W uzasadnieniu tegoż wyroku NSA wskazał, że decyzja uznaniowa, którą podejmuje organ orzekający w kwestii bonifikaty od opłaty ponoszonej przez stronę przy dokonywaniu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, jest wydawana na podstawie zarządzenia wojewody. W oparciu bowiem jedynie o zasady określone w tym akcie prawnym, właściwy organ może przyznać wspomnianą bonifikatę. Nie do zaakceptowania pozostaje stanowisko, że omawiane zarządzenie jest jedynie wydawane indywidualnie do każdej ze spraw, czyli w konkretnej, w poszczególnej sprawie. Warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych winny być z oczywistych względów jednakowe dla wszystkich, tak by mogły one stanowić określony wzorzec, do którego organ orzekający odnosiłby konkretny stan faktyczny. Powyższe stanowisko potwierdza także treść art. 5 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1590), który przewiduje, że: "w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o przekształceniu, w brzmieniu dotychczasowym, w przypadkach, w których istnieje konieczność podjęcia nowych zarządzeń lub uchwał uwzględniających przepisy wprowadzone niniejszą ustawą, organ zawiesza postępowanie do czasu podjęcia tych zarządzeń lub uchwał". W związku z powyższym należy stwierdzić, że art. 4 ust. 7 w zw. z art. 4 ust. 11a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nakłada na wojewodę obowiązek wydania zarządzenia w sprawie zasad udzielania bonifikat, które jest aktem o charakterze ogólnym. Brak takiego aktu uniemożliwia zatem organowi wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie, gdyż brak jest określonych zasad, do których organ, wydając tego rodzaju decyzję, winien się odnieść, co skutkować winno zawieszeniem - po myśli art. 5 ww. ustawy nowelizującej - postępowania w rozpatrywanej sprawie.
Na koniec skarżący wskazali, że gdyby w sprawie przekształcenia nie było przewlekłości postępowania, skorzystaliby z ustawowej bonifikaty 90%, albowiem spełniali ku temu warunki. Ze względu na przewlekłość postępowania, które trwało aż 7 lat, ponieśli szkodę, albowiem w dacie wydania decyzji nie obowiązywał już korzystny dla nich przepis. Co więcej, dla zakresu poniesionej szkody znaczenie ma także fakt, że przez cały ten czas uiszczali opłaty za użytkowanie, których nie musieliby ponosić, gdyby we właściwym czasie rozpoznano ich sprawę, bez tak znacznej zwłoki i ustalono właściwą opłatę za przekształcenie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ podkreślił, że bonifikata winna mieć charakter szczególny, zaś jej przyznawanie nie powinno być uzależnione wyłącznie od wysokości dochodów uzyskiwanych przez użytkowników wieczystych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
Argumenty podnoszone przez skarżących dotyczące kwestii związanych z nieprzyznaniem im bonifikaty są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 i 11a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody, przy czym z zarządzeniu wojewody określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. W przedmiotowej sprawie organ w ogóle nie rozpatrywał tej kwestii. Sformułowanie, którym posłużył się ustawodawca, nie pozostawia wątpliwości, że przyznanie bonifikaty musi opierać się na istniejącym zarządzeniu wojewody regulującym elementarne zasady i warunki ich przyznawania, na co słusznie wskazywali skarżący przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych.
Jednocześnie wprowadzając zmiany ustawowe przewidziano, że uregulowanie materii wskazanej w art. 4 ust. 11a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może przebiegać stopniowo i wykraczać poza dzień wejścia nowych przepisów w życie. Wyraz temu daje art. 5 cyt. ustawy, zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o przekształceniu, w brzmieniu poprzedzonym zmianami, w przypadkach, w których istnieje konieczność podjęcia nowych zarządzeń lub uchwał uwzględniających przepisy wprowadzone niniejszą ustawą, organ zawiesza postępowanie do czasu podjęcia tych zarządzeń lub uchwał.
W dacie wydawania decyzji zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie istniało zarządzenie Wojewody K.-P. regulujące zasady udzielania bonifikat od opłat za przekształcanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w prawo własności. W związku z powyższym organ powinien postąpić zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 5 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw i zawiesić postępowanie w sprawie do czasu wydania zarządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 7 pkt 1 i ust. 11a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i czym naruszył w/w przepisy.
Reasumując, w niniejszej sprawie Starosta B. samodzielnie wybrał okoliczności, które winny zostać poddane ocenie podczas weryfikowania zasadności wniosku stron o udzielenie bonifikaty i następnie nie biorąc pod uwagę treści cyt. wyżej art. 4 ust. 7 pkt 1 i ust. 11a, nie przyznał skarżącym prawa do bonifikaty. Działanie takie, oprócz naruszenia w/w przepisów, może świadczyć również o naruszeniu art. 8 k.p.a., do którego odwoływali się w skardze skarżący.
Za nietrafne natomiast należało uznać kwestionowanie przez skarżących prawidłowości procedowania przez organ I instancji podczas rozpoznawania wniosku o rozłożenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania. Analiza akt postępowania wskazuje, że pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący zwrócili się do Starosty B. o przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i rozłożenie opłaty z tego tytułu na raty. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. Starosta B. zwrócił się do skarżących o wskazanie najdogodniejszej dla nich ilości rat opłaty z tytułu przekształcenia prawa do nieruchomości. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. W dniu [...] marca 2012 r. strony zostały poinformowane o przysługującym im prawie do wypowiadania się i ustosunkowania do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Również z tej możliwości skarżący nie skorzystali. Sąd jednak był zmuszony uchylić decyzję organu I instancji w zakresie pkt 4, tj. rozstrzygnięcia o rozłożeniu kwoty opłaty na raty, jednak wynika to jedynie stąd, że po ponownym rozpoznaniu sprawy kwota opłaty może okazać się inna, niż orzekł o tym organ i w związku z tym inna może być wysokość rat, które organ ustalił w tym punkcie.
Powyższe prowadzi do konkluzji, że postępowanie organu podczas ustalania ilości rat, na jakie miała zostać rozłożona opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, było prawidłowe. Strony były rzetelnie informowane o przysługujących im uprawnieniach, w szczególności organ wezwał ich o doprecyzowanie żądania w zakresie wniosku o rozłożenie opłaty na raty. Wskazać należy, że treść rozstrzygnięcia, którego prawidłowość kwestionują w chwili obecnej skarżący, jest pochodną ich zaniechania ze skorzystania z własnych uprawnień procesowych. Nie może to zatem wpływać na negatywną ocenę przestrzegania prawa przez organ administracyjny.
Skarżący kwestionowali też wartość nieruchomości z uwagi na istnienie innego operatu szacunkowego wykonanego na potrzeby wywłaszczenia części nieruchomości, z którego wynikało, że wartość ta jest niższa, niż wynika to z aktualnego operatu. Należy zwrócić uwagę, że na termin rozprawy dniu [...] marca 2012 r., na której kwestia ta mogłaby być analizowana, w nie stawił się m.in. pełnomocnik skarżących adw. P. G., przy czym brak było zwrotnego potwierdzenia odebrania zawiadomienia o jej terminie. Pomimo tego organ prowadził rozprawę. Następnie jednak zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. organ wezwał skarżących i ich pełnomocnika do wypowiedzenia się, jednak pismo to pozostało bez żadnego odzewu z ich strony. Skoro skarżący nie kwestionowali wartości dowodowej operatu szacunkowego, a wcześniej pismem z dnia [...] lutego 2012 r. zostali zawiadomieni o treści tegoż operatu, przyjąć należy, że organ mógł okoliczność wartości nieruchomości uznać za udowodnioną zgodnie z art. 81 k.p.a. Jak słusznie zauważył WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 9.04.2008 r., III SA/Wr 417/07, LEX nr 489253, realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu, co nastąpiło w niniejszej sprawie. W szczególności podkreślić należy, że skarżący nie powoływali się na istnienie innego operatu szacunkowego, którego treść odbiega od aktualnego i nie kwestionowali w trakcie postępowania administracyjnego treści aktualnego operatu. Należy zwrócić ponadto uwagę na to, że inny operat szacunkowy był sporządzany również [...] czerwca 2011 r. i jego treść jest zbieżna z wnioskami wypływającymi z operatu z [...] grudnia 2011 r. W pierwszym wartość jednego metra kwadratowego nieruchomości określono na kwotę [...] zł, natomiast w drugim na [...] zł. Świadczy to dodatkowo o wiarygodności kwestionowanego przez skarżących operatu. Również Sąd nie dopatrzył się w nim żadnych nieprawidłowości, tym bardziej że skarżący nie wskazali na ich istnienie w skardze. Operat został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 207, poz. 2109 ze zm.). Nie może być uznany za zasadny zarzut związany z istnieniem jeszcze innego operatu z 2007 r. Upływ 5 lat uniemożliwiał oparcie się na jego ustaleniach, ponieważ cena nieruchomości musiała ulec w tym czasie zmianie, a z całą pewnością zmianie uległa powierzchnia nieruchomości.
W zakresie żądania uchylenia decyzji organu I instancji w pkt 2 oraz 5-7 w trybie art. 135 p.p.s.a. skarga nie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na to, że decyzja ta stała się w tym zakresie ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy zakres zaskarżenia wykracza poza zakres, w jakim strona wniosła odwołanie w sprawie do organu II instancji i nie dotyczy to jedynie rozszerzenia zarzutów w ramach kwestionowania poszczególnych rozstrzygnięć decyzji, ale niezależnych od siebie elementów owej decyzji. Skarżący bowiem wnieśli odwołanie tylko w zakresie, w jakim organ nie udzielił im bonifikaty, o której mowa w art. art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, domagając się jednocześnie rozłożenia opłaty za przekształcenie prawa do nieruchomości na okres 20 lat, tj. 3 i 4 decyzji. Pozostałe punkty decyzji zostały przez skarżących zupełnie pominięte i w związku z tym decyzja w tej części jest ostateczna i nie mogła podlegać rozpoznaniu przez Sąd w trybie art. 135 p.p.s.a. Nie wyklucza to jednak możliwości wniesienia przez skarżących np. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w tym zakresie (art. 156 k.p.a. i nast.).
W związku z powyższym Sąd nie zajmował się zarzutem naruszenia przez organ art. 105 § 1 k.p.a. Również kwestie związane z przewlekłością postępowania i związane z nimi zarzuty naruszenia art. 12 oraz art. 35, art. 36 i art. 37 k.p.a. miały związek jedynie z rozstrzygnięciem organu I instancji zawartym w pkt 2 decyzji i jako takie nie miały znaczenia w świetle powyższych rozważań.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W szczególności organ winien na nowo zbadać okoliczności związane z zasadnością wniosku skarżących o przyznanie im bonifikaty. Mając powyższe na uwadze w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżących wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło