II SA/Bd 241/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-06-24
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy może ustalić równowartość kosztów studiów żołnierza zawodowego na podstawie rozporządzenia z 2003 r., jeśli studia odbyły się w latach 1994-1998, a postępowanie w sprawie zwrotu kosztów zostało wszczęte przed wejściem w życie tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ wojskowy nieprawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. do ustalenia kosztów studiów poniesionych w latach 1994-1998. Choć rozporządzenie miało zastosowanie do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie, jego § 2, określający wysokość kosztów za rok studiów na 18.235 zł, odnosił się do roku 2002, a nie do okresu studiów skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nakładającej na ppor. rez. A. H. obowiązek zwrotu kosztów studiów wojskowych, które odbył w latach 1994-1998. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ustalając wysokość należności na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2003 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, K.p.a. oraz Konstytucji, podnosząc, że sprawa była już zakończona i powinien być stosowany wskaźnik kosztów z lat jego studiów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2003 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów studiów w związku z wypowiedzeniem zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w C. nr [...] z dnia [...] 2003 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 241/04
UZASADNIENIE
Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B. w dniu [...] 2004 r. wydał decyzję nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. H., utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w C. nr [...] z dnia [...] 2003 r. w sprawie zwrotu kosztów nauki w [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...]2003 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w C. ustalił równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania w [...] w kwocie [...]zł, które ppor rez. A. H. obowiązany jest zwrócić. Ze względu na wcześniejsze spłacenie kwoty [...] zł równowartość kosztów nauki do spłacenia określono na kwotę [...] zł.
Organ II instancji podniósł, że wydanie zaskarżonej decyzji jest następstwem wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 13.6.2003 r. (sygn. akt SA/Bd 928/03), który spowodował stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji JW Nr [...] w C. w sprawie zwrotu kosztów nauki na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 2003 r. i Dowódcy JW Nr [...] w B. W rezultacie tego wszczęte zostało postępowanie w celu ustalenia równowartości kosztów studiów na podstawie nowego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. będącego przepisem wykonawczym do art. 80 ustawy z dnia 30.6.1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Ustalono, że z 12 lat służby obowiązkowej A. H. przesłużył jedynie 4 lata, a zatem zobowiązany jest do zwrotu kosztów za pozostałe 8 lat.
Zdaniem organu II instancji w stosunku do odwołującego ma pełne zastosowanie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. Stosownie do § 5 rozporządzenia ma ono pełne zastosowanie do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia jego w życie. Zgodnie z tym przepisem równowartość tych kosztów za jeden rok nauki wynosi 18.235 zł i dotyczy on wszystkich żołnierzy zwalnianych w 2002 r. i wcześniej.
Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik A. H. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 80 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz art. 6,7 i 107 K.p.a. oraz art. 92 Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że skarżący był słuchaczem [...] w okresie od [...] 1994 r. do [...] 1998 r.. Następnie pełnił zawodową służbę wojskową. W sierpniu 2000 r. na skutek wypowiedzenia został z niej zwolniony.
Z tego powodu Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w C. decyzją z nr [...] z dnia [...]2000 r. określił koszt studiów na kwotę [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji.
Naczelny sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. SA/Bd 928/03 uchylił zaskarżone decyzje, ponieważ zostały oparte o niekonstytucyjne rozporządzenie wykonawcze, a zatem zostały wydane bez podstawy prawnej.
Zdaniem skarżącego, rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 9.1.2003 r. (Dz. U. Nr 7, poz.84, na które powołuje się w zaskarżonej decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B. nie może mieć zastosowania w przypadku A. H., ponieważ decyzje, które zostały uchylone wyrokiem Sądu były prawomocne, a A. H. spłacił prawie całą należność według wskazanych wskaźników z lat 1994 - 1998.
Sprawa A. H. była wszczęta i zakończona przed wejściem w życie rozporządzenia, na które powołuje się Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...]. W omawianym wypadku zachodzi tak zwana powaga rzeczy osądzonej. Skarżący wnosi o zobowiązanie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w C. o wydanie nowej decyzji z uwzględnieniem stawek lat 1994 - 1998, od których A. H. nie uchyla się.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za zasadną, jakkolwiek Sąd nie podziela wszystkich poglądów zawartych w skardze. Zauważyć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że Sąd nie jest związany granicami skargi. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 928/03 uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji albowiem § 133 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Skutkiem uchylenia zaskarżonej decyzji było to, że "odżyło" odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji. W tej sytuacji organ II instancji wydał w dniu [...] 2003 r. decyzję nr [...] z [...] 2003 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z [...] 2001 i decyzji nr [...] z dnia [...] 2000 r. wydanych przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy art. 80 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2003 r. w sprawie zwrotu przez żołnierza zawodowego kosztów poniesionych na jego kształcenie w czasie studiów lub nauki (Dz. U. Nr 7, poz. 84 ze zm.). Rozporządzenie to weszło w życie 7 lutego 2003 r. Z tą samą datą weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 9.1.2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 7, poz. 83) zmieniające delegację ustawową tego rozporządzenia oraz uchylono § 133-136.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 92 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP (Dz. U. Nr 78. (poz. 483), ponieważ wydane rozporządzenie ma swoją delegację ustawową, a skarżący nie wskazuje, na czym miałoby polegać przekroczenie tej delegacji.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 9 stycznia 2003 r. w sprawie zwrotu przez żołnierza zawodowego kosztów poniesionych na jego kształcenie w czasie studiów lub nauki (Dz. U. Nr 7, poz. 84 ze zm.) w § 5 wskazuje, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.
Sprawa skarżącego została wszczęta przed wejściem w życie cytowanego rozporządzenia, a zatem przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie do skarżącego. Jednakże § 2 tego rozporządzenia wskazuje, że równowartość kosztów za jeden rok studiów lub nauki wynosiła w 2002 r. 18.235 zł. Wykładnia językowa tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wskazane koszty dotyczą roku 2002 r. Zastosowanie do skarżącego tych kwot, jako stanowiące podstawę do zwrotu kosztów studiów w latach 1994-1998, nie jest uzasadnione. Podana podstawa prawna w tym zakresie nie jest właściwa.
Nie oznacza to jednak, że skarżącego nie obciąża obowiązek zwrotu kosztów studiów. Norma ustawowa - art.. 80 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) - jest jednoznaczna. Żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej, o której mowa w art.. 12 ust. 1 i 2, z powodu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza jest obowiązany zwrócić równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych czasie studiów lub nauki. Sąd nie podziela poglądu skarżącego o obrazie tego przepisu. W trakcie postępowania nie naruszono wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na treść decyzji. Zresztą skarżący nie uzasadnił bliżej, na czym miałyby one polegać
Uchylenie zaskarżonych decyzji związane jest z naruszeniem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 9.1.2003 r. w sprawie zwrotu przez żołnierza zawodowego kosztów poniesionych na jego kształcenie w czasie studiów lub nauki ( Dz. U. Nr 7, poz. 84 ze zm.). W toku dalszego postępowania rzeczą organów wojskowych będzie ustalenie kosztów studiów z okresu, w jakim skarżący studiował.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 ust, 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1230) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło