II SA/Bd 242/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 4 grudnia 2007 r. skarżąca M. B. zgłosiła Staroście B. zamiar wykonania na działce nr 127 w T. robót budowlanych, w tym obudowy ujęcia wód podziemnych. Do zgłoszenia została dołączona mapa, na której symbolami zaznaczono miejsca planowanych robót, oraz opis symboli na mapie. Symbol oznaczający na mapie studnię opisano jako "studnia wiercona głębokości 11 m". Decyzją z dnia [...]r. Starosta B., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118; z późn. zm.) wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na wykonaniu obudowy ujęcia wód podziemnych, na terenie działki nr 127/1 w miejscowości T., gmina D. Organ ustalił, że wskazana działka nie posiada jeszcze ujęcia wody podziemnej. Mając na względzie, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi podlega wykonanie obudowy istniejących ujęć wód podziemnych, Starosta wywiódł, że w takim razie wykonanie obudowy nie istniejącego ujęcia wód podziemnych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Odwołując się skarżąca podniosła, że nieprawdą jest jakoby zgodnie ze wskazanym przez organ przepisem art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego zgłoszeniu podlegało wykonanie obudowy istniejących ujęć wód podziemnych. Decyzją z [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego wskazany przez skarżącą przepis zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wykonanie obudowy ujęcia wód podziemnych. Obudowa taka może być jednak wykonana tylko wtedy, gdy ujęcie wody już istnieje, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Zgłoszenie sprzeciwu jest zatem uzasadnione. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła, iż argumentacja organów nie ma oparcia w treści art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego. Przepis ten mówi o wykonaniu obudowy ujęć wód podziemnych a nie jak twierdzą organy – o wykonaniu obudowy "istniejących" ujęć wód podziemnych. Ponadto nie zaistniały określone w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego przesłanki wydania sprzeciwu tj. – zgłoszenie nie dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, – planowane roboty nie stoją w sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego (bo nie ma takiego planu, który obejmowałby działkę skarżącej) ani z innymi przepisami, – obudowa ujęcia wód podziemnych nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, który już istnieje. Skarżąca zwróciła także uwagę na znaczenie pojęcia "ujęcie", podnosząc, iż ujęcie wodne to w istocie miejsce, a nie budowla czy urządzenie. Obudową tak rozumianego ujęcia jest studnia, czyli kręgi betonowe, ceglane, kamienne lub metalowe (rura). O wykonaniu takiej obudowy ujęcia wód podziemnych mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. w § 32 i 33 rozdziału 6, opisujących obudowę ujęcia wód podziemnych. Skarżąca podniosła, że zamierzone przez nią wykonanie obudowy ujęcia wód podziemnych ma na celu odbudowę sadu, który kilkanaście lat temu istniał na jej działce. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Pomimo że Wojewoda w podstawie prawnej swojej decyzji nie wskazał, o jaki przepis prawa materialnego oparł swoje rozstrzygnięcie, to z treści uzasadnienia jego decyzji można wnosić, że tą podstawą był w istocie art. 30 ust. 6 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego. Powołując bowiem drugi ze wskazanych przepisów Wojewoda dokonuje oceny potrzeby wniesienia sprzeciwu ze względu na ograniczony zakres wyłączenia istniejącego obowiązku uzyskania zezwolenia na budowę, które to wyłączenie miałoby nie dotyczyć robót budowlanych zgłoszonych przez skarżącą. Taka sama w istocie była też podstawa prawna decyzji Starosty, który dokonując podobnych rozważań (tj. w kwestii czy zgłoszone roboty są czy nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę), wskazuje na art. 30 ust. 6 pkt 2, a nie pkt 1, który jest podstawą dokonywania takiej oceny. Powoływany przez organy art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego stwierdza, że "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej 50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych". Nie ma mowy w treści tego przepisu o tym, że brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę łączy się tylko z taką sytuacją, kiedy inwestor ma zamiar wykonać obudowę "istniejącego" już ujęcia wód podziemnych. Wbrew przyjętej przez organy obu instancji interpretacji cytowanego przepisu należy zatem dopuścić możliwość zgłaszania robót budowlanych w postaci wykonania obudowy ujęcia wód podziemnych zarówno w przypadku kiedy inwestor wykonał już to ujęcie, jak i wówczas, kiedy np. inwestor przygotowując większą inwestycję (niż tylko obudowa), stara się przed jej rozpoczęciem załatwić wszelkie "formalności" które zgodnie z prawem przed rozpoczęciem prac powinny być dopełnione. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że do wykonywania zgłoszonych robót budowlanych można przystąpić nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego). W tym terminie możliwe jest wykonanie ujęcia wody i następnie jego obudowanie. Zasadnie skarżąca zwraca uwagę na treść § 32 i 33 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690; z późn. zm.). W § 33 mowa jest o "ujęciu wód podziemnych za pomocą studni wierconej" tj. takiej jaką skarżąca ma zamiar wykonać i obudować. Z treści przywołanego przepisu wynika, że studnia jest urządzeniem za pomocą którego następuje "ujęcie wody podziemnej" tj. studnia tworzy miejsce pod powierzchnią terenu, w którym możliwe jest ujmowanie (pobór) wody z lustra wód podziemnych. Z kolei w § 32 rozporządzenia mowa o innym rodzaju studni – studni kopanej, oraz jej obudowie. W opisie obudowy wskazano, że może być ona wykonana z kręgów betonowych, odpowiednio spoinowanych. Z zestawienia wskazanych przepisów wynika, że w istocie obudowa ujęcia wody podziemnej to obudowa studni, zabezpieczająca to urządzenie (a jednocześnie ujęcie wody) przed zasypaniem w przypadku, kiedy otwór studni wykonywany jest w sypkim gruncie (np. piasek). Z powyższego wynika, iż sama okoliczność, że brak jest ujęcia wody podziemnej (tj. jednocześnie studni, która to ujęcie tworzy) nie stoi na przeszkodzie zamiarowi podjęcia robót budowlanych w postaci wykonania obudowy studni, albowiem obie te czynności (wykonanie ujęcia - studni i jej obudowy) mogą być, a czasami wręcz powinny być wykonywane jednocześnie. Ponadto nawet przy braku istnienia ujęcia wody podziemnej (studni) organ administracji nie jest pozbawiony możliwości oceny, czy ze względów wskazanych w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego konieczne jest nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ może bowiem nałożyć, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, którymi mogą być odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego). W ten sposób możliwa jest ocena, czy planowana przez zgłaszającego obudowa jest adekwatna do miejscowych warunków terenowych i planowanego sposobu wykonania ujęcia wody podziemnej (studni). Nie ma zatem potrzeby uciekania się do względów celowościowych (konieczność istnienia ujęcia wody w celu oceny, czy planowana jego obudowa jest adekwatna do sposobu wykonania ujęcia), bo tylko takie względy mogłyby przemawiać za przyjętą przez organy wykładnią art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego. W dalszym postępowaniu organy powinny dokonać oceny zgłoszenia skarżącej co do wykonania obudowy ujęcia wód podziemnych kierując się dokonaną przez Sąd wykładnią art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego, po ewentualnym wezwaniu strony do przedłożenia stosownych dokumentów pozwalających na ocenę planowanej inwestycji pod kątem wymogów prawa. Ze względu na powyższe, mając na uwadze dokonaną przez organy obu instancji błędną wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcie w oparciu o przesłankę nie mającą oparcia w przepisach prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 wymienionej ustawy.