II SA/Bd 244/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-05-24

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Wojciech JarzembsKI, Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i brak ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego, w tym wyników badań psychologicznych i psychiatrycznych, które nie ujawniły wyraźnych zaburzeń osobowości. Brak ustosunkowania się do tych dowodów w uzasadnieniu narusza wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone orzeczenie.
Stan faktyczny
Bogusław T. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za niezdolnego do służby wojskowej z powodu zaburzeń osobowości i skrzywienia przegrody nosowej. Po utrzymaniu w mocy tego orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając brak podstaw dla uzasadnienia i oparcie go na spekulacjach. Organ odwoławczy w odpowiedzi podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na zaburzenia osobowości z tendencją do dekompensacji sytuacyjnej.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. na rzecz skarżącego Bogusława T. kwotę 375 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Wojciech JarzembsKI Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Bogusława T. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. na rzecz skarżącego Bogusława T. kwotę 375 zł (trzysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 244/05 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia [...] 2004r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G., po rozpoznaniu u Bogusława T. osobowości nieprawidłowej (§ 68 pkt 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r.- Dz.U. Nr 151, poz. 1595) i skrzywienia przegrody nosowej nieznacznie upośledzającego drożność (§ 26 pkt 3 Załącznika) uznała go za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, zaliczając do kategorii zdrowia "D". W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej w G. z dnia [...] 1995r. skarżący został uznany za niezdolnego do służby wojskowej. Nie złożył on odwołania od tego orzeczenia zgadzając się z zawartymi w nim ustaleniami. W dniu [...] 2004r. został skierowany przez Wojskową Komendę Uzupełnień G. do TWKL w G. w celu przeprowadzenia konsultacji specjalistycznych, w tym badania psychologicznego. Przeprowadzone badanie nie ujawniło wyraźnych zaburzeń w strukturze osobowości. Zdaniem organu, stopień nasilenia zaburzeń nie zakłóca funkcjonowania poza wojskiem, nie można jednak wykluczyć, iż w specyficznych warunkach służby wojskowej może dojść do ujawnienia lub nasilenia kompensowanych dotychczas nieprawidłowości w strukturze osobowości. Komisja wskazała także, że w/w orzeczenie wydano w oparciu o konsultacje specjalistyczne oraz prawomocne orzeczenie RKL z dnia [...] 1995r. Skarżący złożył odwołanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. wnosząc o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej z "D" na "A". W uzasadnieniu podniósł, iż czuje się pokrzywdzony orzeczeniem organu I instancji, gdyż wszystkie wyniki badań wykazały dobry stan jego zdrowia fizycznego i psychicznego. Wskazał również, że nigdy nie chorował i nie leczył się z powodu jakiejkolwiek choroby psychicznej. Jego zdaniem, ocena zdrowia psychicznego dokonana przez RKL G. w 1995r. była pomyłką. W tym czasie przechodził kryzys związany ze śmiercią ojca i niepowodzeniami szkolnymi oraz osobistymi i było mu obojętne, jaką kategorię wojskową otrzyma. Ponadto w Rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 1992r. (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) depresja nie jest uznana za jednostkę chorobową, która byłaby podstawą do orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2004r. nr [..] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał, iż po wykonaniu badania psychologicznego oraz na podstawie badania własnego psychiatry rozpoznano u skarżącego zaburzenia osobowości z tendencją do dekompensacji sytuacyjnych i uznano, że powoduje to znaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych (§ 68 pkt 2 Załącznika). Bogusław T. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarzucił brak podstaw dla przekonywującego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia i oparcie go na subiektywnych i hipotetycznych przesłankach. Podniósł, iż zaskarżone orzeczenie oparte jest na spekulacjach, a nie na faktach i narusza jego dobra osobiste. Wskazał również, że orzeczenie RKL z 1995r. od samego początku dotknięte było nieważnością, ponieważ oparte było na wadliwych i subiektywnych przesłankach oraz uogólnieniach. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wskazał, iż w orzeczeniu z 1995r. rozpoznano zaburzenia osobowości (§ 69 pkt 2), a nie zaburzenia depresyjne, które kwalifikuje się za pomocą § 67. Dlatego treść odwołania wskazywała na prawidłowość oceny stanu zdrowia skarżącego zawartej w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Tym samym wyniki badań przeprowadzonych na zlecenie tej komisji nie stanowiły dowodów podważających jej orzeczenie. W związku z tym RWKL uznała, że badany nie jest zdolny do odbywania służby wojskowej i nie ma podstaw do zmiany ustaleń zawartych w orzeczeniu organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, albowiem podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy/ art. 77§1 kpa/ i dokonać w jego przedmiocie własnych ocen faktycznych i prawnych/ art.80 i 107§3 kpa/. W przedmiotowej sprawie, z naruszeniem przepisu art. 77§1 kpa nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, a w szczególności w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie ustosunkowano się do całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Uchybienie to narusza dyspozycję art. 107§3 kpa stanowiącego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się jedynie do diagnozy stanu zdrowia Bogusława T. przedstawionej przez lekarza psychiatrę Jana W. i uznał za prawidłowe rozpoznanie u skarżącego zaburzeń osobowości z tendencją do dekompensacji sytuacyjnej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że dwukrotne badania psychologiczne przeprowadzone w trakcie postępowania przed organami orzekającymi w sprawie, jak i badanie psychiatryczne przeprowadzone przez lekarza psychiatrę L. M. nie ujawniły wyraźnych zaburzeń osobowości u skarżącego. Skoro zatem w aktach sprawy znajdują się konkretne dowody na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę było dokonanie ich oceny, która powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym orzeczenia, uwzględniającym wymagania określone w art. 107§3 kpa. Jeżeli zatem organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość diagnozy wynikającej z badań psychologicznych i badania psychiatrycznego, to winien dać temu wyraz w uzasadnieniu swojego orzeczenia, a także wskazać, na jakiej podstawie przyjął, że specyficzne warunki służby wojskowej mogą w przyszłości ujawnić nieprawidłowości w strukturze osobowości, skoro nie stwierdzono występowania takich nieprawidłowości w chwili wydawania zaskarżonego orzeczenia. W świetle cytowanego wyżej przepisu nie można zatem uznać za właściwe uzasadnienie orzeczenia stwierdzenia, że wyniki badania psychologicznego i psychiatrycznego uzasadniają uznanie skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - kat."D". Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa organ ustali w oparciu o całokształt materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki z § 68 pkt 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r.- Dz.U. Nr 151, poz. 1595, a mianowicie, czy w ustalonym stanie faktycznym można uznać Bogusława T. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. W konsekwencji stwierdzenia powyższych uchybień w postępowaniu przed organem odwoławczym skarga - w myśl art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr153, poz.1270 ze zm.)podlega uwzględnieniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 u. p.s.a i § 14 ust.2 pkt1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło