II SA/Bd 249/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. od postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku P. W. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu odmowę wydania paszportu A. M. B.. Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pismo zatytułowane "zażalenie", w którym zakwestionował prawidłowość wydanego przez Wojewodę postanowienia z dnia [...] lutego 2023 r. W odpowiedzi na wniesione przez Prokuratora "zażalenie" organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności należało rozważyć, jak zakwalifikować środek prawny wniesiony przez Prokuratora w niniejszej sprawie. Zarówno z nagłówka pisma Prokuratora z dnia [...] lutego 2023 r., jak i jego treści wynika, że jego intencją było wniesienie środka odwoławczego od wydanego w dniu [...] lutego 2023 r. przez Wojewodę [...] postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro treść pisma Prokuratora wskazuje wyraźnie, że pismo to miało stanowić zażalenie do Sądu, nie można było uznać, że doszło jedynie do błędu w oznaczeniu pisma. Za kwalifikowaniem powyższego pisma zgodnie z intencją strony je wnoszącej przemawia dodatkowo fakt, że pochodzi ono od Prokuratora, a zatem podmiotu posiadającego wysokie kwalifikacje prawnicze. Wnosząc do tutejszego Sądu zażalenie na wyżej wskazane postanowienie Wojewody, Prokurator kierował się zapewne pouczeniem zawartym w tymże postanowieniu wskazującym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy jako właściwy do rozpoznania zażalenia na przedmiotowe postanowienie Wojewody. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pouczenie powyższe było błędne, gdyż w świetle treści art. 9 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych organem odwoławczym od decyzji wojewody jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. Tym samym zażalenie na postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego wydania paszportu będzie przysługiwało do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Mimo że intencją Prokuratora było niewątpliwie wniesienie zażalenia od postanowienia Wojewody, Sąd nie mógł przekazać tego środka odwoławczego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, będącemu organem II instancji w stosunku do Wojewody. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej jako: "p.p.s.a" - nie przewidują bowiem możliwości przekazywania przez sąd wniesionych do niego środków zaskarżenia organom właściwym w sprawie. W świetle powyższego do wniesionego przez stronę skarżącą do Sądu środka zaskarżenia należało zastosować przepisy dotyczące skarg. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, rozpatrzenie sprawy z wniesionego przez Prokuratora środka zaskarżenia należało do właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stosownie zatem do powołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych podlegała odrzuceniu. Dodać należy, że nawet gdyby uznać, że wniesiony przez Prokuratora środek zaskarżenia jest materialnie skargą i tak Sąd zobligowany byłby do jej odrzucenia, z tym że zastosowanie w sprawie miałby przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wskazać należy bowiem, że w myśl zasady wyrażonej w art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dodać należy przy tym, że prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka są zwolnieni z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia tylko w przypadku, gdy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Jeśli bowiem byli uczestnikami postępowania administracyjnego na prawach strony, to ciąży na nim, tak jak na stronach postępowania, obowiązek wyczerpania trybu zaskarżenia. Tym samym P. W. jako podmiot inicjujący postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie był zobligowany przed wniesieniem skargi do sądu do wyczerpania środków zaskarżenia, tj. do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody do organu II instancji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji Konsekwencją wydanego przez Sąd postanowienia, będzie konieczność przekazania przez organ I instancji (Wojewodę) zażalenia Prokuratora organowi właściwemu w sprawie stosownie do art. 133 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a.