II SA/Bd 250/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-20
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Grażyna Malinowska-Wasik, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie przebywającej w Specjalnym Ośrodku Szkoleniowo-Wychowawczym, który zapewnia całodobową opiekę, ale nie pełne, nieodpłatne utrzymanie (w tym wyżywienie), a koszty wyżywienia częściowo ponosi rodzic?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt i świadczenia są finansowane z budżetu państwa lub NFZ. Jednakże, Specjalny Ośrodek Szkoleniowo-Wychowawczy, który zapewnia jedynie całodobową opiekę, a nie pełne, nieodpłatne utrzymanie (w tym wyżywienie), nie jest instytucją, o której mowa w art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro rodzic ponosi koszty wyżywienia dziecka, przesłanka negatywna do przyznania zasiłku nie zachodzi.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na jej niepełnosprawnego syna K. Syn skarżącej przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkoleniowo-Wychowawczym zapewniającym całodobową opiekę. Organ odmówił przyznania zasiłku, powołując się na przepis o braku prawa do zasiłku dla osób przebywających w instytucjach zapewniających całodobowe utrzymanie, finansowanych z budżetu państwa. Skarżąca podniosła, że ponosi znaczne koszty utrzymania syna, w tym wyżywienia, a wcześniej otrzymywała zasiłek mimo pobytu syna w tej samej placówce.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Wojciech Jarzembski Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA: Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2005 roku nr [..], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 10zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję, działającego w imieniu Wójta Gminy - Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego syna E. M. - K.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że syn skarżącej K. M. przebywa (i jest tam czasowo zameldowany) w Specjalnym Ośrodku Szkoleniowo - Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonej Umysłowo w S. koło M. Ośrodek ten zapewnia dziecku całodobowe utrzymanie i opiekę.
Organ za podstawę prawną odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego wskazał art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ), który stanowi, iż " zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia".
Natomiast w uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem Kierownika Internatu syn K. ma zapewnioną całodobowa opiekę.
Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i złożyła skargę to tut. Sądu
zarzucając, że decyzja odmowna jest dla jej pięcioosobowej rodziny, bardzo krzywdząca, gdyż do sierpnia 2005r. otrzymywała na syna zasiłek pielęgnacyjny i rodzinny z zakładu pracy, pomimo, że syn i w tym czasie przebywał w tym samym Ośrodku. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż sytuacja materialna jej rodziny jest bardzo trudna z uwagi na fakt, że utrzymują się z renty męża, który otrzymuje niecałe 500,00 zł oraz jej pensji w wysokości 700,00 zł.
Skarżąca oświadczyła, że ponosi znaczne koszty utrzymania syna, gdyż płaci co miesiąc około 150,00 zł. na jego wyżywienie. Ponadto syn skarżącej bardzo często choruje i wówczas przebywa w domu a zatem koszty jego utrzymania w tym czasie ponosi sama.
Organ w odpowiedzi n skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie
i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z treścią § 2 cyt. artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zatem do Sądu należy ocena czy dane w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie, przepisami prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.)" zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia".
Jak wynika z akt sprawy syn skarżącej, K. M. jest dzieckiem niepełnosprawnym i przebywa w Ośrodku Szkoleniowo - Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonej Umysłowo w S. koło M., który jak wynika z zaświadczenia tegoż Ośrodka zapewnia jedynie całodobową opiekę( K - 50).
Należy zauważyć, że skarżąca ponosi w dużej części koszty wyżywienia syna, gdyż płaci co miesiąc na ten cel 150,00 zł.
Z treści cyt. wyżej art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przeszkodą w przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego jest przebywanie osoby w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
Należy zauważyć, że w art. 3 pkt 7 ustawodawca sam definiuje to pojęcie instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i wskazuje, że oznacza to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że syn skarżący nie przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe nieodpłatne pełne utrzymanie, obejmujące w tym także wyżywienie i ubranie. Ośrodek, w którym przebywa nie jest więc instytucją,, o której mowa w art. 16 ust. 5.
Zdaniem Sądu instytucja, w której przebywa jest szkołą w rozumieniu definicji zawartej z art. 3 pkt 18, który wskazuje, że pod tym pojęciem należy rozumieć "szkołę podstawową gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki".
Zatem odpadła przeszkoda w przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego.
Z tego względu należy stwierdzić, ze organy administracji dokonały błędnej interpretacji przepisów prawa, przez co naruszyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270ze zm.) Organ w toku dalszego postępowania powinien rozstrzygnąć sprawę, biorąc pod uwagę definicje ustawowe użytych pojęć.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 cyt. wyżej ustawy. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji oparto o art. 152 ww. ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło