II SA/Bd 251/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej na rozprawie sprawy ze skargi Elżbiety M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 roku, nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. (podpisanej z jego upoważnienia przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.) z dnia [...] 2005 r., odmawiającą Elżbiecie M. przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tegoż zasiłku dla syna Krystiana M. Organ ustalił, że rodzina Elżbiety M. liczy pięć osób, w tym troje dzieci w wieku szkolnym. Dwaj członkowie rodziny są niepełnosprawni: mąż skarżącej posiada lekki stopień niepełnosprawności, natomiast syn Krystian wymaga całodobowej opieki i pomocy w zaspakajaniu potrzeb życiowych. Ponadto Kolegium, na podstawie przekazanych w sprawie dokumentów, a w szczególności pisma Kierownika Internatu Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowaczego w S. k. M. ustaliło, że wychowankowie tegoż Ośrodka, w którym przebywa syn skarżącej, mają zapewnioną całodobową opiekę. Natomiast prawni opiekunowie wychowanka zgodnie z przepisami prawa wnoszą opłaty za posiłki w stołówce. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. Syn skarżącej przebywa w instytucji zapewniającej całodobową opiekę, co uzasadnia odmowę przyznania zasiłku. Brak spełnienia warunków do otrzymania zasiłku rodzinnego pociągnął za sobą odmowę przyznania wnioskowanych dodatków, gdyż jak zauważyło Kolegium, zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatki przysługują do zasiłku rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca opisując swoją trudną sytuację rodzinną i finansową podniosła, że do momentu przejęcia obowiązków wypłaty zasiłków przez samorząd gminy otrzymywała zarówno zasiłek rodzinny jak i pielęgnacyjny, mimo że syn uczył się w tym samym ośrodku szkolno - wychowawczym, dotowanym w części z budżetu Państwa. W okresach wolnych od nauki oraz w czasie choroby syn przebywa w domu, gdzie jest utrzymywany przez skarżącą. Co więcej nawet podczas pobytu w internacie przy szkole skarżąca jest zobowiązana płacić za pobyt syna kwotę 150 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji. Ponadto Kolegium stwierdziło, że syn skarżącej posiada czasowe zameldowanie w ww. Ośrodku Szkolno - Wychowawczym, ma tam zapewnioną całodobową opiekę oraz wyżywienie, za które skarżąca ponosi odpłatność w wysokości 144 zł. Ośrodek jest częściowo dofinansowany z budżetu państwa. Prokurator Okręgowy, która zgłosiła swój udział w sprawie, także wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom dziecka. Stosownie jednakże do art. 7 pkt 2 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. W sposób zgodny z przepisami prawa i bezsporny pomiędzy stronami ustalono, że dziecko skarżącej przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Upośledzonej Umysłowo w S. k. M. Bezsprzeczne jest także, że ów Ośrodek zapewnia wprawdzie pełną opiekę, jednakże skarżąca ponosi koszty związane z wyżywieniem dziecka. Tymczasem, wbrew temu co twierdzi Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co wynika wprost z treści cytowanego przepisu art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przeszkodą w przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego nie jest umieszczenie dziecka w instytucji zapewniającej całodobową opiekę, ale w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Przez instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie ustawa o świadczeniach rodzinnych nakazuje rozumieć dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie (art. 4 pkt 7). Pod kątem tego kryterium powinien być oceniany także specjalny ośrodek szkolno - wychowawczy, będący szkołą w rozumieniu art. 4 pkt 18 wspomnianej ustawy. Ponoszenie przez skarżącą chociażby częściowych kosztów utrzymania w postaci opłacania kosztów wyżywienia wyłącza możliwość stwierdzenia, że instytucja, w której umieszczono dziecko skarżącej zapewnia "nieodpłatne pełne utrzymanie". Wskazane naruszenie przez Kolegium art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych niewątpliwie miało wpływ na wynik postępowania, gdyż błędne jego zastosowanie było jedyną podaną przez organ przeszkodą w przyznaniu świadczeń wnioskowanych przez skarżącą. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. W toku dalszego postępowania Kolegium powinno rozstrzygnąć sprawę biorąc pod uwagę, że przeszkoda w przyznaniu zasiłku, określona w art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zachodzi, jeżeli dziecko skarżącej zostało umieszczone w instytucji zapewniającej nieodpłatne, pełne utrzymanie również w zakresie wyżywienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.