II SA/Bd 252/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-03-06

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo braku wykazania zmiany sytuacji materialnej strony od czasu wydania pierwotnego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ nie zaistniały okoliczności uzasadniające taką zmianę. Sytuacja materialna skarżących nie uległa zmianie od czasu wydania pierwotnego postanowienia, a strona nie wykazała zmiany okoliczności faktycznych ani nie przedłożyła dokumentów potwierdzających tezę o pogorszeniu sytuacji materialnej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, a strona nie może przerzucać skutków podjętej decyzji o zainicjowaniu postępowania na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2014 r., Sąd odmówił im przyznania prawa pomocy. Skarżący oświadczyli, że posiadają nieruchomość rolną i osiągają dochody z emerytur oraz najmu, ponosząc jednocześnie znaczne wydatki. Nie przedłożyli jednak żadnych dokumentów potwierdzających zmianę ich sytuacji materialnej od czasu wydania pierwotnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 252/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. i S. P. z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. i S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 252/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy. W złożonych w niniejszej sprawie wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący oświadczyli, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha w miejscowości D.. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożonego na formularzu PPF w innych sprawach z ich skarg zarejestrowanych pod sygnaturami II SA/Bd 927/12 czy też II SO/Bd 70/12 wskazali, że osiągają dochód miesięczny w wysokości [...] zł netto z emerytury S. P. oraz w wysokości [...] zł netto z emerytury G. P., a ponadto [...] zł z tytułu umowy najmu. Jednocześnie wskazali na miesięczne wydatki, obejmujące opłatę za mieszkanie ([...] zł), energię ([...] zł), wodę ([...] zł), kablówkę ([...] zł), czynsz ([...] zł), a także ratę kredytu hipotecznego w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz.1369, dalej jako p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W ocenie Sądu, nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę wydanego wcześniej postanowienia z dnia 14 października 2014 r. bowiem nie uległa zmianie sytuacja materialna skarżących od chwili rozpoznania pierwotnego wniosku. Rozpatrując pierwotny wniosek strony Sąd ustalił, że skarżący osiągali wówczas znaczny dochód. Byli więc w stanie uiścić koszty związane z zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. Skarżący nie mogą przerzucać na Skarb Państwa, a tym samym pozostałych podatników, skutków podjętej przez siebie decyzji zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Podnieść należy, że stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a. i art. 246 § 1 p.p.s.a., rozstrzygnięcie Sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Ustawodawca użył w przepisach terminu "prawo pomocy może być przyznane". To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Sąd nie musi się przychylić do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o wskazane przepisy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że skoro skarżący w chwili wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego byli zdolni do poniesienia kosztów w niniejszej, a także we wszystkich sprawach wszczętych przez stronę przed tut. Sądem, skarżący nie mogą obecnie domagać się zmiany postanowienia w przedmiocie kosztów. W tych okolicznościach, marginalnie można już tylko wskazać, że strona skarżąca, na poparcie twierdzeń, nie przedłożyła żadnych dokumentów. Brak również wskazania zmiany okoliczności faktycznych będących podstawą wydania postanowienia z dnia 14 października 2014 r. Podkreślić należy, że stronie w treści uprzedniego postanowienia wyjaśniono kwestię ciężaru dowodu w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzić więc należy, że nawet, gdyby przyjąć, iż okoliczności podniesione przez stronę mogą stanowić podstawę do zmiany uprzedniego postanowienia, skarżący pomimo wynikającego z ustawy obowiązku, okoliczności tych nie wykazali. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło