II SA/Bd 253/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi G. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat J. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta[...], na podstawie art. 5, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), § 1 pkt 1, 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 7009 r. Nr 129. poz. 1058), odmówił przyznania G. Ś. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na syna A. Ś. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 883,72 zł i przekracza kryterium dochodowe o 300,72 zł, w związku z czym zasiłki rodzinne nie przysługują. W odwołaniu od powyższej decyzji G. Ś. przedstawia swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z otrzymywanej renty w wysokości 715 zł. Odwołująca podniosła, że utrzymuje syna z tej renty, a ponadto dotychczas otrzymywała także zasiłek rodzinny, który był dla niej dużym wsparciem finansowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jak wynika z akt sprawy, G. Ś. jest wdową samotnie wychowująca syna A., który orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z uwagi na niepełnosprawność syna, kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania zasiłków rodzinnych wynosi w niniejszej sprawie 583,00 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Ponadto wskazano, że ustalając dochód rodziny organ I instancji przyjął dochody uzyskane przez odwołującą w roku 2010, wykazane z zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w [...]. Od dochodu odjęto dochód utracony - związany z utratą zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...]. Tak ustalony miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 883,72 zł. Dochód ten jest wyższy od wskazanego wyżej kryterium dochodowego, a nadwyżka dochodu wynosząca 300,72 zł jest większa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego 68,00 zł. Nie jest zatem możliwe, w ocenie Kolegium, przyznanie G. Ś. zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia organu I instancji, jak i wydana na ich podstawie decyzja są zgodne z prawem, w związku z czym nie znaleziono podstaw o uchylenia lub zmiany decyzji organ I instancji. W skardze do sądu G. Ś. zakwestionowała zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego, podnosząc argumentację analogiczną jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca wskazała na pogarszający się poziom życia i brak środków finansowych na bieżące wydatki. Wniosła również o przyznanie zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w wysokości 90 zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego i ewentualnych dodatków nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia, ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały w art. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz,992 ze zm.), zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504, 00 zł., a przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Przedstawione w ten sposób kryterium dochodowe, w sposób jasny i precyzyjny określa krąg osób uprawnionych do zasiłku rodzinnego, uniemożliwiając tym samym posługiwanie się w jakimkolwiek stopniu uznaniowością przez organ orzekający. Dodać przy tym należy, iż stosownie do przepisu art. 3 pkt 2 ustawy dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zaś zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a dochodem są między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Analiza sytuacji dochodowej rodziny została przeprowadzona w oparciu o dołączone do wniosku zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia[...].,wykazała, że dochód rodziny skarżącej wyniósł 22.798,22zł. W 2010r., co średnio miesięcznie stanowi – 1.899,85 zł, a w przeliczeniu na osobę – 883,72 zł. Powyższa kwota bez wątpienia przekroczyła określone w art. 5 ust. 2 ustawy kryterium dochodowe, tj. 583 zł. Podstawowy zatem warunek przyznania wnioskowanego świadczenia nie został spełniony. Mając na uwadze przedstawioną analizę prawną mających w sprawie zastosowanie przepisów stwierdzić należy prawidłowość postępowania orzekającego organu, który wobec niespornego przekroczenia przez rodzinę skarżącej wyżej wskazanego kryterium dochodowego nie mógł pozytywnie rozpatrzyć wniosku o zasiłek rodzinny. Przywoływana przez stronę skarżącą argumentacja odnosząca się do możliwości zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy nadzwyczajnego złagodzenia obowiązujących kryteriów i przyznania jej przez organ wnioskowanego świadczenia nie może liczyć na aprobatę. Przywołane przepisy mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że ustawodawca nie zostawił organom tak zwanego "luzu decyzyjnego", ani możliwości odwoływania się do zasad współżycia społecznego, do których skarżąca odwołała się w skardze. W konkretnym przypadku nie można było natomiast, co prawidłowo rozważyły organy obu instancji, przyznać świadczenia na zasadzie wyjątku. Wprawdzie zgodnie z art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy ustawodawca przewidział możliwość przyznania omawianego świadczenia przy przekroczeniu kwoty uprawniającej do jego otrzymania o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym, ale omawiany przepis nie mógł być jednak zastosowany w niniejszej sprawie, gdyż jak ustaliły organy kwota przekroczenia dochodu jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który aktualnie wynosi 48 zł o 94, 46 zł. Reasumując uznać należy, że organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; ze zm.).